PZL TS-8 Bies
 |
Ten artykuł od 2012-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| PZL TS-8 Bies | |
 TS-8 Bies podczas pokazów lotniczych w Góraszce 2007 |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  Polska |
| Producent | PZL Mielec |
| Typ | samolot szkolno-treningowy |
| Konstrukcja | metalowa, wolnonośny dolnopłat w układzie klasycznym, podwozie chowane trójkołowe |
| Załoga | 1 + 1 |
| Historia | |
| Data oblotu | 23 lipca 1955 |
| Lata produkcji | 1957-1960 |
| Wycofanie ze służby | 1978 |
| Egzemplarze | 250 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | Silnik gwiazdowy WN-3, 7 cylindrowy |
| Moc | 211 kW (283 KM) |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 10,5 m |
| Długość | 8,55 m |
| Wysokość | 3,0 m |
| Powierzchnia nośna | 19,10 m² |
| Masa | |
| Własna | 1292 kg |
| Startowa | 1672 kg |
| Zapas paliwa | 240 l |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. | 310 km/h |
| Prędkość wznoszenia | 6,0 m/s |
| Pułap | 5 900 m |
| Zasięg | 620 km |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| wersja TS-8B1: 1 wkm kal. 12.7 mm UBK i 2 wyrzutniki bomb 50 kg | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
TS-8 Bies – polski samolot szkolno-treningowy, produkowany w zakładach PZL, używany w lotnictwie polskim od 1957 do lat 70.
Rozwój [edytuj]
Samolot został skonstruowany w oparciu o zapotrzebowanie na nowoczesny samolotu szkolno-treningowego z trójkołowym podwoziem z kołem przednim, dla szkolenia pilotów samolotów odrzutowych, które w tym czasie stawały się podstawą lotnictwa polskiego. Miał on zastąpić przestarzałe samoloty Junak 3 ze stałym podwoziem i szybsze, lecz z podwoziem klasycznym Jak-11. Głównym projektantem był doc. inż. Tadeusz Sołtyk, stąd oznaczenie: "TS". Prace rozpoczęły się w 1953, pierwszy prototyp został oblatany 23 lipca 1955. W 1957 prototyp pobił trzy międzynarodowe rekordy w tej klasie samolotów (pilot doświadczalny Andrzej Abłamowicz). Drugi prototyp został pokazany na paryskim Salonie Lotniczym w 1957.
W 1957 wyprodukowano pierwszą serię informacyjną 10 samolotów w wytwórni WSK-Okęcie, oznaczoną TS-8 BI. Nieco ulepszony wariant seryjny, oznaczony TS-8 BII, był produkowany od 1958 do 1960 w WSK Mielec w liczbie 229 sztuk. Ostatnie 10 samolotów wyprodukowano w wariancie TS-8 BIII z nieco ulepszonym wyposażeniem awionicznym. Łącznie zbudowano 250 samolotów TS-8.
TS-8 zaczęły być wycofywane z polskiego lotnictwa wojskowego w połowie lat 60., w miarę zastępowania przez odrzutowe PZL TS-11 Iskra. Ponad 100 samolotów TS-8 zostało w tym czasie przekazanych do lotnictwa cywilnego – aeroklubów, gdzie służyły na ogół do końca lat 70. Nieliczne egzemplarze pokazowe są w dalszym ciągu w stanie zdatnym do lotu. Dwa TS-8 były używane w Indonezji.
TS-8 miał dobre własności pilotażowe i osiągi, dobrze wykonywał figury akrobacji. Przeznaczony był do szkolenia podstawowego, szkolenia i treningu w akrobacji i w lotach bez widoczności. Kabina załogi była obszerna i wygodna. Jedną z wad był hałas zespołu napędowego. Bies był pierwszym naprawdę nowoczesnym samolotem zaprojektowanym i budowanym w Polsce po wojnie, z użyciem silnika polskiej konstrukcji.
Opis techniczny [edytuj]
Samolot szkolno-treningowy konstrukcji całkowicie metalowej, wolnonośny dolnopłat z podwoziem chowanym z kołem przednim. Kadłub i skrzydło konstrukcji półskorupowej, skrzydło trójdzielne, w widoku z przodu załamane w spłaszczoną literę "W". Silnik gwiazdowy WN-3, 7 cylindrowy, konstrukcji doc. Wiktora Narkiewicza, śmigło ciągnące, dwułopatowe przestawialne (od wersji TS-8 BII). Podwozie trójkołowe, wciągane do skrzydeł i kadłuba. Samolot nie miał uzbrojenia z wyjątkiem serii informacyjnej TS-8 BI, posiadającej karabin maszynowy 12,7mm i dwa zaczepy na małe bomby.
W muzeach [edytuj]
Samoloty TS-8 Bies można oglądać w następujących muzeach:
Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie
- TS-8 Bies nr taktyczny 910, nr seryjny 1E-0910
Lubuskie Muzeum Wojskowe w Drzonowie
- TS-8 Bies nr taktyczny 310, nr seryjny 1E0310
Muzeum Historyczne - Pałac w Dukli
- TS-8 Bies z cywilnym numerem rejestracyjnym SP-CMZ
- TS-8 Bies nr taktyczny 306, nr seryjny 1E0306
Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
- TS-8 Bies bez oznaczeń
Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu
- TS-8 Bies nr taktyczny 710, nr seryjny 1E0710
Muzeum im. Orła Białego w Skarżysko-Kamiennej
- TS-8 Bies nr taktyczny 0401, nr seryjny 1E0207
Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
- TS-8 Bies bez oznaczeń, nr seryjny 1E0402
|
|||||||||||||||||
