Pałężynowate
| Pałężynowate | |
|---|---|
 Corynocarpus laevigatus
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | dyniowce |
| Rodzina | pałężynowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Corynocarpaceae Engl. H.G.A. Engler & K.A.E. Prantl Nat. Pflanzenfam. Nachtr.: 215. 4 Oct 1897[2] |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Corynocarpus J.R. Forst. & G. Forst.[2] | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Pałężynowate (Corynocarpaceae) – monotypowa rodzina drzew i krzewów klasyfikowana do rzędu dyniowców. Obejmuje jeden rodzaj pałężyna (Corynocarpus) liczący pięć gatunków. Rośliny te występują we wschodniej i północno-wschodniej Australii, na Nowej Gwinei, Nowej Zelandii i przyległych wyspach Oceanii. Owoce Corynocarpus laevigatus są jadalne (zarówno mięsisty mezokarp jak i nasiona, które jednak wymagają obróbki cieplnej – w stanie surowym są trujące). Pnie drzew używane są do wyrobu łodzi[3].
Morfologia [edytuj]
Drzewa osiągające 40 m wysokości, rzadziej krzewy z okazałymi liśćmi (do 25 cm długości) wyrastającymi skrętolegle i często skupionymi na końcach pędów. Blaszka liściowa jest niepodzielona, całobrzega, skórzasta. Kwiaty są drobne (do 4 mm średnicy), obupłciowe, promieniste i skupione w wiechy na końcach pędów. Poszczególne kwiaty wyrastają na krótkich szypułkach wspartych przysadkami. Kielich i korona składają się z pięciu wolnych działek i płatków. Pręcików płodnych jest pięć i tyle samo jest prątniczków. Zalążnia jest górna i składa się z 2 owocolistków, z których rozwija się tylko jedna komora. Szyjka słupka jest pojedyncza lub podwójna, asymetryczna, zakończona główkowatym znamieniem. Owocami są jednonasienne pestkowce z mięsistym mezokarpem i zdrewniałym endokarpem[3].
-
Kwiatostan
-
Owoce
Systematyka [edytuj]
Rodzaj Corynocarpus był przez długi czas klasyfikowany w obrębie rzędu dławiszowców (Celastrales). Badania molekularne wykazały nieco zaskakujące pokrewieństwo z rodzinami rzędu dyniowców (Cucurbitales), później potwierdzone analizami morfologicznymi[3].
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)
Grupa siostrzana dla rodziny garbownikowate (Coriariaceae) w rzędzie dyniowców należącym do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1]:
| dyniowce |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział[4]
- Rodzaj: Corynocarpus J. R. Forster et J. G. A. Forster, Charact. Gen. 16. 29 Nov 1775 (syn. Merretia Solander ex N. L. Marchand, Rév. Anacard. 58. 1869)[5] – pałężyna, pałęczyna[6]
- gatunek: Corynocarpus cribbianus (F.M.Bailey) L.S.Sm.
- gatunek: Corynocarpus dissimilis Hemsl.
- gatunek: Corynocarpus laevigatus J.R.Forst. & G.Forst.
- gatunek: Corynocarpus rupestris Guymer
- gatunek: Corynocarpus similis Hemsl.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-05-05].
- ↑ 2,0 2,1 James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – A (ang.). University of Maryland. [dostęp 2011-10-11].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 113. ISBN 1-55407-206-9. (ang.)
- ↑ Corynocarpus (ang.). W: The Plant List [on-line]. The Kew Gardens. [dostęp 2011-10-11].
- ↑ ING Book Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2011-10-11].
- ↑ Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: 1900, s. 184.
