Pałężynowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałężynowate
Corynocarpus laevigatus
Corynocarpus laevigatus
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd dyniowce
Rodzina pałężynowate
Nazwa systematyczna
Corynocarpaceae Engl.
H.G.A. Engler & K.A.E. Prantl Nat. Pflanzenfam. Nachtr.: 215. 4 Oct 1897[2]
Typ nomenklatoryczny
Corynocarpus J.R. Forst. & G. Forst.[2]
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Pałężynowate (Corynocarpaceae) – monotypowa rodzina drzew i krzewów klasyfikowana do rzędu dyniowców. Obejmuje jeden rodzaj pałężyna (Corynocarpus) liczący pięć gatunków. Rośliny te występują we wschodniej i północno-wschodniej Australii, na Nowej Gwinei, Nowej Zelandii i przyległych wyspach Oceanii. Owoce Corynocarpus laevigatus są jadalne (zarówno mięsisty mezokarp jak i nasiona, które jednak wymagają obróbki cieplnej – w stanie surowym są trujące). Pnie drzew używane są do wyrobu łodzi[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewa osiągające 40 m wysokości, rzadziej krzewy z okazałymi liśćmi (do 25 cm długości) wyrastającymi skrętolegle i często skupionymi na końcach pędów. Blaszka liściowa jest niepodzielona, całobrzega, skórzasta. Kwiaty są drobne (do 4 mm średnicy), obupłciowe, promieniste i skupione w wiechy na końcach pędów. Poszczególne kwiaty wyrastają na krótkich szypułkach wspartych przysadkami. Kielich i korona składają się z pięciu wolnych działek i płatków. Pręcików płodnych jest pięć i tyle samo jest prątniczków. Zalążnia jest górna i składa się z 2 owocolistków, z których rozwija się tylko jedna komora. Szyjka słupka jest pojedyncza lub podwójna, asymetryczna, zakończona główkowatym znamieniem. Owocami są jednonasienne pestkowce z mięsistym mezokarpem i zdrewniałym endokarpem[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj Corynocarpus był przez długi czas klasyfikowany w obrębie rzędu dławiszowców (Celastrales). Badania molekularne wykazały nieco zaskakujące pokrewieństwo z rodzinami rzędu dyniowców (Cucurbitales), później potwierdzone analizami morfologicznymi[3].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Grupa siostrzana dla rodziny garbownikowate (Coriariaceae) w rzędzie dyniowców należącym do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1]:

dyniowce

Anisophylleaceae





Corynocarpaceaepałężynowate



Coriariaceaegarbownikowate





Cucurbitaceaedyniowate




Tetramelaceae




Datiscaceaekonopnicowate



Begoniaceaebegoniowate







Podział[4]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-05-05].
  2. 2,0 2,1 James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – A (ang.). University of Maryland. [dostęp 2011-10-11].
  3. 3,0 3,1 3,2 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 113. ISBN 1-55407-206-9. (ang.)
  4. Corynocarpus (ang.). W: The Plant List [on-line]. The Kew Gardens. [dostęp 2011-10-11].
  5. ING Book Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2011-10-11].
  6. Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: 1900, s. 184.