Pałac Krasińskich w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pałacu w śródmieściu Warszawy. Zobacz też: pałac Krasińskich.
Pałac Krasińskich
Obiekt zabytkowy nr rej. 256/2 z 1 sierpnia 1965 roku
Elewacja ogrodowa pałacu Krasińskich
Elewacja ogrodowa pałacu Krasińskich
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres pl. Krasińskich 5
Styl architektoniczny barok
Architekt Tylman z Gameren
Rozpoczęcie budowy 1677
Ukończenie budowy 1695
Pierwszy właściciel Jan Dobrogost Krasiński
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Krasińskich
Pałac Krasińskich
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Krasińskich
Pałac Krasińskich
Ziemia 52°14′57″N 21°00′13″E/52,249167 21,003611Na mapach: 52°14′57″N 21°00′13″E/52,249167 21,003611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Plac Krasińskich około 1900, w głębi pałac Krasińskich
Pałac Krasińskich przed 1939

Pałac Krasińskich w Warszawie (Pałac Rzeczypospolitej) – barokowy pałac zbudowany w latach 1677-1695 dla wojewody płockiego Jana Dobrogosta Krasińskiego według planów Tylmana z Gameren. Obecnie siedziba zbiorów specjalnych Biblioteki Narodowej (rękopisy, stare druki i zbiory ikonograficzne).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pałac wzniesiono w stylu barokowym w latach 1677-1695 dla wojewody płockiego Jana Dobrogosta Krasińskiego, a autorem jego był architekt Tylman z Gameren. Budowę rozpoczęto wiosną 1677 roku i do 1682 roku gotowy był w stanie surowym korpus główny. Dekorowanie wnętrz przerwała III wojna północna.

W 1765 pałac został zakupiony przez Rzeczpospolitą na siedzibę Komisji Skarbowej Koronnej i wtedy też ostatecznie zakończono dekorowanie wnętrz. W roku 1766 Ogród Krasińskich udostępniono publiczności. W 1783, po pożarze, który strawił dużą część wnętrza, został przebudowany według projektu Dominika Merliniego.

W Królestwie Polskim odbywały się tutaj w latach 1827-1828 posiedzenia sądu sejmowego. W okresie międzywojennym był siedzibą Sądu Najwyższego. W 1944 podczas powstania warszawskiego, został spalony.

Po wojnie odbudowany, mieści to, co zostało (niecałe 5%) z liczącej 40 tysięcy rękopisów Biblioteki Załuskich i Rapperswilskiej, księgozbiór Biblioteki Wilanowskiej a także inne zebrane później stare druki i zbiory graficzne. Na uwagę zasługują zwłaszcza bezcenne iluminowane polskie i zagraniczne manuskrypty średniowieczne. Znajduje się tam również zbiór tematyczny poświęcony okresowi Wielkiej Emigracji (1831-1883) i pamiątki piśmiennicze po Cyprianie Kamilu Norwidzie.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Elewacja frontowa pałacu skierowana jest na plac Krasińskich (dawny dziedziniec pałacowy), dokładnie na wprost nowoczesnego gmachu Sądu Najwyższego.

Oś główną budynku podkreśla ryzalit z trójkątnym tympanonem zwieńczonym rzeźbami gdańskiego rzeźbiarza Andreasa Schlütera. Elewacja od strony ogrodu została rozwiązana podobnie. Oba tympanony nawiązują do dziejów domniemanego protoplasty rodu Korwinów Rzymianina Marka Waleriusza Messali Korwinusa i jego walk z Galami. Zespół pałacowy jest jednym z najokazalszych założeń entre cour et jardin w Warszawie.

Galeria[edytuj | edytuj kod]