Pałac Mostowskich

Komenda Policji w 2009

Pałac Mostowskich znajduje się przy ul. Nowolipie 2 (przed wojną ul. Przejazd 15).

Historia

Zbudowany w latach 1762-1765 na miejscu parterowego dworu z dziedzińcem (zbud. przed 1735 r.), należącego do Paców. Wzniesiony w stylu barokowym dla wojewody mińskiego Jana Augusta Hylzena.Po jego śmierci (14 lutego 1767) stał się własnością małżonków - Anny Rozalii (córki) i Pawła Mostowskiego. W 1795 r. w drodze spadku odziedziczył go Tadeusz Mostowski - późniejszy minister spraw wewnętrznych.

Pałac został kupiony przez rząd Królestwa Polskiego i przebudowany w latach 1823-1824 według projektu arch. Antonia Corazziego w stylu klasycystycznym (dekoracja rzeźbiarska Pawła Malińskiego i J. A. Norblina). Budynek stał się siedzibą Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji. Koncertował w nim Fryderyk Chopin.

Pałac Mostowskich - iluminacja wejścia nocą

Po Powstaniu Listopadowym pałac pozostał we władaniu resortu spraw wewnętrznych. W związku ze zniesieniem autonomii Królestwa Polskiego około 1867 r. Komisja została rozwiązana, a budynek tymczasowo przekazano na siedziby różnych instytucji cywilnych (m.in. Banku Hadlowego i towarzystw). W pierwszej połowie lat 70. XIX w. pałac przebudowano na koszary Wołyńskiego Pułku Lejbgwardii (w składzie 3. Dywizji Piechoty Gwardii).

Bezpośrednio po odzyskaniu niepodległości pałac był przejściową siedzibą różnych inspektoratów wojskowych i departamentów Ministerstwa Spraw Wojskowych. W latach 1921-1939 znajdowało się tu Dowództwo Okręgu Korpusu Nr I (Warszawa).

W 1944 r. pałac został zniszczony przez Niemców. Ocalały jedynie znaczne partie południowej elewacji z portykiem. W latach 1948-1951 został odbudowany wg projektu arch. Zygmunta Stępińskiego (współpraca M. Kuzmy), z wprowadzeniem bardzo poważnych zmian i uproszczeń. Wynikały one z braku oryginalnej dokumentacji projektowej, zniszczonej zapewne podczas Powstania Warszawskiego.

Budynek przeznaczono na siedzibę Komendy Milicji Obywatelskiej m.st. Warszawy. Od 1990 r. znajduje się tu Komenda Stołeczna Policji.

Bibliografia

• Boguszewski Przemysław, „Militarna przeszłość okolic Arsenału”, [w:] „Z Otchłani Wieków”, nr 1-2 (rocznik 61): „Broń i wojsko w archeologicznym obiektywie”, wydawca: Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich, Warszawa 2006, s. 99-105. (ISSN 0044-1481)
• „Encyklopedia Warszawy”, pod red B. Petrozolin-Skowrońskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, s. 602.

Linki zewnętrzne

• Historia