Pałac Rad
| Pałac Rad | |
 Wizualizacja ostatecznego projektu Jofana-Szczuki-Gelfreicha. |
|
| Państwo |  Rosja |
| Miejscowość | Moskwa |
| Typ budynku | gmach Rady Najwyższej ZSRR |
| Styl architektoniczny | klasycyzm socjalistyczny |
| Architekt | Borys Jofan, Władymir Szczuko, Władymir Gelfreich |
| Wysokość całkowita | 495 m |
| Wysokość do dachu | 415 m |
| Kondygnacje | 100 |
| Rozpoczęcie budowy | 1937 |
| Ukończenie budowy | nie ukończono |
| Zniszczono | 1958 |
|
Położenie na mapie Moskwy
  Pałac Rad
|
|
|
Położenie na mapie Rosji
 Pałac Rad
|
|
 55°44′40″N 37°36′20″E / 55.744444444444, 37.605555555556Na mapach: 55°44′40″N 37°36′20″E / 55.744444444444, 37.605555555556 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Pałac Rad (ros.: Дворец советов, Dworiec Sowietow) – projekt gmachu Rady Najwyższej ZSRR w Moskwie w pobliżu Kremla, na miejscu zburzonej w tym celu Cerkwi Chrystusa Zbawiciela. Konkurs architektoniczny (lata 1931-1933) zwyciężył neoklasyczny projekt Borysa Jofana, później zmieniony przez Jofana, Władymira Szczuko i Władymira Gelfreicha w drapacz chmur. Gdyby budynek powstał, stałby się najwyższą w swoim czasie budowlą na świecie (415 m).
Budowa ruszyła w 1937 roku, jednak została przerwana niemiecką inwazją w 1941 roku. W latach 1941-1942 stalowa konstrukcja budynku została zdemontowana i wykorzystana do budowy fortyfikacji i mostów. Budowa nigdy nie została wznowiona. W 1958 roku fundamenty pałacu zostały zamienione w jeden z największych na świecie odkrytych basenów. Cerkiew została odbudowana w latach 1995-2000.
W 1935 roku zbudowano w pobliżu stację metra Dworiec Sowietow przemianowaną w 1957 roku na Kropotkinskaja.
Spis treści |
Historia pomysłu [edytuj]
Związek Radziecki został utworzony w grudniu 1922 roku na pierwszym Zjeździe Rad ZSRR. Na tymże kongresie Siergiej Kirow zaproponował w swej mowie budowę pałacu "na miejscu pałaców należących do bankierów, kułaków i carów". Kirow stwierdził, że istniejąca aula wkrótce będzie zbyt mała, by pomieścić delegatów z nowych republik Związku. Pałac miał być "kolejnym krokiem dla uświadomienia ciągle uśpionemu europejskiemu proletariatowi, że przychodzimy na dobre i na zawsze, i że idee komunizmu są tak głęboko zakorzenione jak studnie wydrążone przez bakijskich naftowców"[1].
Śmierć Lenina w 1924 roku oraz konstrukcja tymczasowego Mauzoleum Lenina zainicjowały narodową kampanię na rzecz budowy pomników Lenina w całym Związku Radzieckim. Wiktor Balichin, doktorant na Wyższej Szkole Artystyczno-Technicznej, zaproponował umieszczenie pomnika Lenina na szczycie budynku Komitetu Centralnego. Budynek miał powstać w miejscu wyburzonej Cerkwi Chrystusa Zbawiciela. "Światło lamp łukowych zaleje wsie, miasteczka, parki i skwery, wzywając wszystkich do oddawania czci Leninowi nawet w nocy"[2]. Koncepcja Balichina, zapomniana przez moment, powróciła w projekcie Borysa Jofana.
Wyburzenie Cerkwi Chrystusa Zbawiciela [edytuj]
Sześć lat później, lutego 1931 roku, rząd ogłosił pierwszy konkurs architektoniczny na zaprojektowanie Pałacu. Konkurs zakończył się w maju 1931 roku, nie wyłaniając zwycięzcy.
2 czerwca narada przywódców partii postanowiła, że Pałac stanie w miejscu Cerkwi Chrystusa Zbawiciela. Decyzja ta została formalnie potwierdzona 16 Lipca przez Radę Najwyższą ZSRR. 18 lipca (w dniu ogłoszenia przez gazetę Izwiestija drugiego konkursu), rząd zlecił sporządzenie remanentu w Cerkwi.
Wyburzanie rozpoczęto 18 sierpnia.Przed wyburzeniem z cerkwi zostały wyniesione,oderwane wszystkie cenne przedmioty. Cerkiew została ostatecznie zniszczona 5 grudnia, w wyniku dwóch eksplozji. Wywożenie gruzów zajęło ponad rok.
Pałac w literaturze i kulturze [edytuj]
Ryszard Kapuściński opisał wyburzenie cerkwi i plany budowy pałacu w jednym z rozdziałów książki Imperium. Kulisy budowy pałacu opisał również Wiktor Suworow w książce Ostatnia republika.
Wizualizacja Pałacu Rad [edytuj]
Przypisy
- ↑ Transkrypcja przemówienia Kirova, 30 grudnia 1922 (Moskiewskie Muzeum Architektury, www.muar.ru)
- ↑ Russian: Cytat z artykułu Balichina, www.artchronica.ru, maj 2002
