Pałac Staszica w Warszawie
| Pałac Staszica | |
 nr rej. 370 z 1 lipca 1965 |
|
 |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Warszawa |
| Adres | ul. Nowy Świat 72/74 |
| Styl architektoniczny | klasycyzm |
| Architekt | Antonio Corazzi |
| Rozpoczęcie budowy | 1820 |
| Ukończenie budowy | 1823 |
| Odbudowano | 1947-1950 |
| Pierwszy właściciel | Stanisław Staszic |
|
Położenie na mapie Warszawy
  Pałac Staszica
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Pałac Staszica w Warszawie znajduje się przy ulicy Nowy Świat 72.
Spis treści |
[edytuj] Historia
W pobliżu miejsca dzisiejszego pałacu król Polski Zygmunt III Waza zbudował mauzoleum - prawosławną kaplicę grobową nazywaną Kaplicą Moskiewską, gdzie w 1620 pochowano zmarłego w polskiej niewoli cara Wasyla IV Szujskiego i jego brata Dymitra. Król Jan Kazimierz Waza w 1668 oddał tę kaplicę dominikanom obserwantom, którzy posiadali ją do 1808.
Mury zrujnowanego klasztoru nabył w 1818 ksiądz Stanisław Staszic. Pałac został zbudowany w latach 1820-1823 w stylu klasycystycznym według projektu Antonio Corazziego dla Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Równocześnie z pałacem powstała kamienica Nowy Świat 72, będąca jego integralną częścią. 11 maja 1830 Julian Ursyn Niemcewicz odsłonił przed pałacem pomnik Mikołaja Kopernika dłuta Bertela Thorvaldsena.
Po rozwiązaniu Towarzystwa w 1830, w gmachu mieściła się do 1862 Dyrekcja Loterii. W latach 1857-1862 mieściła się tu Akademia Medyko-Chirurgiczna. Później w murach pałacu zostało umieszczone gimnazjum męskie zwane ruskim. W 1890 powzięto decyzję by wraz z internatem I gimnazjum męskiego umieścić w pałacu cerkiew św. Tatiany Rzymianki. Pałac został przebudowany w latach 1892-1893 przez architekta rosyjskiego Michaiła Pokrowskiego w stylu bizantyjsko-ruskim, w nawiązaniu do "rosyjskiej przeszłości" tego miejsca - Kaplicy Moskiewskiej[1]. W latach 1924-1926 przywrócono pałacowi klasycystyczny wygląd według projektu Mariana Lalewicza. Pałac w okresie międzywojennym był drugą siedzibą Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Kasy Mianowskiego, Państwowego Instytutu Meteorologicznego, Instytutu Francuskiego, Muzeum Archeologicznego i Polsko-Amerykańskiej Izby Handlowej, jak również biblioteki Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii. Uszkodzony w 1939, rozbity w 1944, został odbudowany w latach 1946-1950 pod kierunkiem Piotra Biegańskiego. W ramach odbudowy dobudowano część od strony przedłużonej ulicy Świętokrzyskiej, tworząc budynek na planie trapezu. Został przekazany do dyspozycji Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, a później - po jego likwidacji - Polskiej Akademii Nauk. Obecnie Pałac stanowi siedzibę kilku instytutów I Wydziału Akademii oraz archiwum, a od 1981 ponownie - również reaktywowanego Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Przypisy
- ↑ Waldemar Baraniewski: MIĘDZY OPRESJĄ A OBOJĘTNOŚCIĄ Architektura w polsko-rosyjskich relacjach w XX wieku (pol.). culture.pl. [dostęp 18 maja 2009].
[edytuj] Literatura
- Marian Lalewicz: "Pałac Staszica" w Warszawie Zarys historyi budowy, przebudowy i odbudowy. W: Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie, 1932, s. 34-58.
- Piotr Biegański: Pałac Staszica - Siedziba Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Nakładem TNW, Warszawa 1951, 172 str.
