Pałka szerokolistna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pałka szerokolistna
493 Typha latifolia.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina pałkowate
Rodzaj pałka
Gatunek pałka szerokolistna
Nazwa systematyczna
Typha latifolia L.
Sp. pl. 2:971. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Pałka szerokolistna (Typha latifolia L.) – gatunek rośliny należący do rodziny pałkowatych (Typhaceae). Roślina nazywana też rogożą.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pałka szerokolistna
Łodyga
Prosta, o rurkowatej budowie, wzniesiona, sztywna. Do 2,5 m wysokości i 1–2 cm średnicy. Znaczna część łodygi ma postać kłącza. Jest w nim magazynowana skrobia.
Liście
Równowąskie o unerwieniu równoległym, płaskie, wzniesione, sinozielone. Do 3 m długości i 1–2 cm szerokości.
Kwiaty
Roślina jednopienna, rozdzielnopłciowa. Kwiaty o okwiecie zredukowanym do wieńca szczecinek otaczających 3 pręciki (w kwiecie męskim) lub 1 słupek (w kwiecie żeńskim). Kwiatostan typu kolba - w górnej części kwiaty męskie, w dolnej żeńskie, zawsze zrośnięte ze sobą.
Owoce
Jednonasienne orzeszki, opatrzone włoskami okwiatu (w formie puchu).

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Dojrzały owocostan - widoczny puch, ułatwiający rozsiewanie nasion

Roślina kwitnie od czerwca do sierpnia. Nasiona dzięki aparatowi lotnemu w postaci puchu przenoszone są przez wiatr.

Tworzy zwarte fitocenozy szuwaru właściwego. Występuje głównie w rejonie wód stojących, wolno płynących, eutroficznych (płycizny jezior, stawy, starorzecza, doły potorfowe, rowy, kanały). Często spotykana na torfowiskach niskich i przejściowych. Preferuje glebę bogatą w składniki odżywcze (torf, gytia, muł). Rośnie na głębokości od kilkudziesięciu centymetrów do 1 metra.

Jest gatunkiem charakterystycznym dla zespołu roślinności Typhetum latifoliae.

W Ameryce Północnej tworzy z pałką wąskolistną hybrydy Typha ×glauca, czego nie zaobserwowano w Europie[2].

Cechy fitochemiczne

Skład chemiczny tkanek pałki szerokolistnej jest zmienny. Nieco inny skład mają pędy nadziemne i kłącza. Zaobserwowano również różnice między roślinami z odmiennych siedlisk. W poniższej tabeli uwzględniono dane z kilku badań dotyczące głównie pędów wynurzonych[3]:

substancja udział procentowy w suchej masie
Substancje mineralne (popiół) 4,2-12
N 0,35-0,42
P 0,02-0,66
K 0,35-5,0
Ca 0,21-2,5
Mg 0,1-0,77
Na 0,07-0,55
S 0,1-0,2
Si 0,22
Fe 0,007-0,02
Mn 0,01-0,34
Zn 0,0017-0,01
białka 10,3
tłuszcze 3,9
celuloza (błonnik) 33,2
chlorofile 0,26
taniny 2,1
kwas asparaginowy 1,35
kwas glutaminowy 1,31
lizyna 0,66
histydyna 0,25
arginina 0,62
treonina 0,5
seryna 0,52
prolina 0,48
glicyna 0,63
alanina 0,75
izoleucyna 0,62
leucyna 1,05
cysteina 0,57
metionina 0,16
tyrozyna 0,39
fenyloalanina 0,6
wartość energetyczna [kJ/g] 16,7
Wszystkie części rośliny są jadalne, w tym pędy

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie części rośliny są jadalne[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-11-03].
  2. Amber Olson, Jennifer Paul, Joanna R. Freeland. Habitat preferences of cattail species and hybrids (Typha spp.) in eastern Canada. „Aquatic Botany”. 91 (2), s. 67–70, sierpień 2009. doi:10.1016/j.aquabot.2009.02.003 (ang.). 
  3. The production ecology of wetlands. D.F. Westlake, J. Květ, A. Szczepański (red.). Cambridge: Cambridge University Press, 1998, s. 106, 111-112. ISBN 9780521228220.
  4. Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Krosno: Chemigrafia, 2004. ISBN 83-904633-6-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Kłosowski, Grzegorz Kłosowski: Rośliny wodne i bagienne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2007, seria: Flora Polski. ISBN 978-83-7073-248-6.