Państwo (dialog)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy dialogu Platona. Zobacz też: Inne znaczenie tej nazwy.
P. Oxy. 3679, pochodzący z III wieku n.e.

Państwo (gr. Πολιτεία, Politeia) – dzieło filozoficzno-polityczne filozofa greckiego Platona powstałe ok. 360 roku p.n.e., napisane w formie dialogu. Platon przedstawia w nim syntezę swoich poglądów na temat funkcjonowania społeczeństwa i ogólnie tego, co nazywa φιλοσοφία περὶ τὰ ἀνθρώπινα (philosophia peri ta anthropina) – „filozofią rzeczy ludzkich”. Porusza szereg zagadnień dotyczących etyki, filozofii politycznej, epistemologii, ontologii i etyki medycyny. Można w tym dziele odnaleźć także zalążki idei, które dzisiaj nazwalibyśmy komunistycznymi oraz teorii ekonomicznej. Platon zadawał sobie w tym dialogu pytanie Co to jest sprawiedliwość?; poszukując idealnego wzorca państwa i sprawiedliwości. Oryginalny tytuł to Πολιτεία (Politeia).

Sceneria i przedstawione postacie[edytuj | edytuj kod]

Państwo jest najdłuższym platońskim dialogiem – składa się z 10 ksiąg oraz prologu i epilogu.

Przegląd treści dialogu w/g Erica Voegelina[2][edytuj | edytuj kod]

Prolog[edytuj | edytuj kod]

Wprowadzenie[edytuj | edytuj kod]

Część I: Pochodzenie i ustrój polis[edytuj | edytuj kod]

  • II a Pochodzenie polis
  • II b Wykształcenie strażników
  • III Ustrój polis
  • IV Sprawiedliwość w polis

Część II: Ucieleśnienie idei[edytuj | edytuj kod]

  • V a Cielesna jedność polis
  • V b Rządy filozofów
  • VI Idea dobra
  • VII Wykształcenie filozofów

Część III: Upadek polis[edytuj | edytuj kod]

Zakończenie[edytuj | edytuj kod]

  • IX Odpowiedź: Sprawiedliwość jest lepsza od niesprawiedliwości

Epilog[edytuj | edytuj kod]

  • X a Odrzucenie sztuki mimetycznej
  • X b Nieśmiertelność duszy
  • X c Korzyści ze sprawiedliwości za życia
  • X d Ocena czekająca po śmierci

Bertrand Russell wydziela trzy części Państwa Platona:

  • Księgi I-V: część o utopii, przedstawianie idealnego społeczeństwa, próby definiowania sprawiedliwości;
  • Księgi VI-VII: filozofowie ukazani jako idealni władcy takiego społeczeństwa, ta część tekstu koncentruje się na definiowaniu, czym filozof jest;
  • Księgi VIII-X: dyskusja o kilku faktycznie istniejących formach rządów, ich złe i dobre strony.

Przypisy

  1. Eric Vogelin, Order and History, University of Missuri Press Columbia and London 2000, vol. III, s. 100.
  2. Eric Vogelin, Order and History, University of Missuri Press Columbia and London 2000, vol. III, s. 100.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]