Państwo Greckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zawieszenie flagi III Rzeszy na Akropolu
Ελληνική Πολιτεία
Państwo Greckie
Królestwo Grecji (1935-1941) 1941–1944 Królestwo Grecji (1944-1973)
Flaga Grecji
Flaga Grecji
Język urzędowy język grecki
Stolica Ateny
Typ państwa państwo marionetkowe
Zależne od III Rzesza, faszystowskie Włochy
Ostatni szef rządu premier (ostatni) Ioannis Rallis
Jednostka monetarna drachma
Upadek Krety, ostatniego miejsca kontrolowanego przez władze greckie 1 czerwca 1941
Ewakuacja wojsk niemieckich październik-listopad 1944
Religia dominująca prawosławie
Mapa Grecji
Hellada pod okupacją: część terytorium inkorporowano do Włoch lub Bułgarii. Pozostała część stanowiła "Państwo Greckie".

Państwo Greckie (gr. Ελληνική Πολιτεία) - historyczne państwo w dziejach Grecji, istniało w latach 1941-1944.

Państwo Greckie powstało po kapitulacji wojsk greckich wobec agresji III Rzeszy i Włoch. Król Jerzy II Grecki udał się na Kretę, a po ewakuacji brytyjskich wojsk do Wielkiej Brytanii, tam też powstał rząd emigracyjny; w Grecji rozpoczęto natomiast okupację przy zachowaniu pozorów autonomii dla części terytorium. Powołany został nowy rząd pod kierownictwem Georgiosa Tsolakoglou. Kraj był podzielony na trzy strefy. Największa była strefa włoska, mniejsza, lecz ważniejsza ekonomicznie, strefa niemiecka. Tereny położone na północnym wschodzie i okupowane przez Bułgarów włączono do Carstwa Bułgarii, ich ludność poddając drastycznej bułgaryzacji. W przypadku niektórych miejscowości, niegdyś w znacznej mierze bułgarsko-języcznych, a później zasiedlonych przez greckich ekspatriantów z Azji Mniejszej, uciekano się nawet do eksterminacji cywilnej ludności greckiej[1]. Bułgarskie władze nie zezwalały na przejazd Greków, spoza swej strefy, przez zajęte przez Bułgarię terytorium, zablokowały współpracę gospodarczą z resztą okupowanej Grecji i odmawiały zgody na powrót do domów greckich jeńców wojennych, zwalnianych z niemieckiej lub z włoskiej niewoli. Rząd kolaboracyjny dysponował więc pewnym wpływem jedynie na terenach okupacji niemieckiej i włoskiej.

W okupowanej Grecji, podobnie jak w innych okupowanych krajach, przeprowadzono też eksterminację Żydów. Część aresztowanych przewożono, z celem zagłady, poza Grecję, m.in. do Auschwitz-Birkenau. W zbrodniach tych uczestniczyli członkowie greckich, faszystowskich organizacji wojskowych i paramilitarnych, sami stając się jednocześnie celem skutecznego odwetu greckiego ruchu oporu[2].

Kolaboracyjne państwo utworzyło też siły zbrojne. Były to Bataliony Bezpieczeństwa, liczące, zależnie od okresu, 12,5 - 22 tysięcy żołnierzy i według wielu źródeł, składające przysięgę na wierność Adolfowi Hitlerowi oraz całkowite posłuszeństwo niemieckiemu dowództwu[3]. Faktem jest, że taka przysięga istniała, natomiast trudno jest dowieść, kto z żołnierzy Batalionów Bezpieczeństwa ją złożył, a kto nie. Bataliony Bezpieczeństwa zajmowały się wspieraniem egzekucji kontyngentu na rzecz III Rzeszy oraz zwalczaniem greckiego ruchu oporu, zwłaszcza lewicowego. Zarzuca się im popełnienie licznych zbrodni wojennych.

W okresie istnienia Państwa Greckiego zmarło z głodu około 300 tysięcy mieszkańców Grecji. Nie można jednak całością odpowiedzialności za ten fakt obarczyć kolaboracyjnego rządu. Coroczny w Grecji duży import żywności, w latach wojny uniemożliwiła brytyjska blokada morska[4].


Poniesione przez Państwo Greckie straty materialne stanowiły 33-krotność produktu krajowego brutto, z roku 1946r. W szczególności, inflacja osiągnęła 15.000.000%, gdy wymuszono na Państwie Greckim formalne pożyczki wojenne - pieniężne, przemysłowe i surowcowe, spłacane następnie greckim pieniądzem, emitowanym inflacyjnie. RFN uchyla się od uregulowania należności. [5]


W październiku-listopadzie 1944 nastąpiła ewakuacja wojsk niemieckich z Grecji, do Aten powrócił legalny rząd oraz król. Przywódców kolaboracyjnego rządu aresztowano, nie zostali jednak surowo ukarani liczni pozostali, gorliwi kolaboranci. Nie ukarano też niemal nikogo z żołnierzy Batalionów Bezpieczeństwa, a znaczną ich część przyjęto nawet do służby w organach bezpieczeństwa odrodzonego państwa, tworzonych w 1945 roku. Wywołało to silne podziały w społeczeństwie. Stosunek do kolaborantów był jednym z ognisk zapalnych i przyczyn wybuchu greckiej wojny domowej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Emeis oi Ellines
  2. Odwet ze strony ruchu oporu - porównaj hasła Narodowa Socjalistyczna Organizacja Patriotyczna i Bataliony Bezpieczeństwa
  3. tekst przysięgi batalionów bezpieczeństwa na Wikiźrodłach
  4. źródło: "Emeis oi Ellines - Historia Wojen Współczesnej Grecji" -uniwersytecka praca zbiorowa.
  5. Artykuł Tasosa Iliadakisa, wykładowcy akademickiego, specjalisty z zakresu matematyki, socjologii i nauk politycznych, uczestnika międzynarodowych konferencji, poświęconych tematyce zadłużenia.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg