Państwo Hatay

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hatay Devleti
لواء الإسكندرونة

Państwo Hatay
Syria i Liban (mandat) 1938-1939 Turcja
Flaga Republiki Hatay
Flaga Republiki Hatay
Hymn: İstiklâl Marşı
Język urzędowy turecki
Stolica Antiochia
Ustrój polityczny republika
Ostatnia głowa państwa prezydent Tayfur Sökmen
Ostatni szef rządu premier Abdurrahman Melek
Powierzchnia
 • całkowita

4 700 km²
Liczba ludności ()
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
b.d.. na świecie
234 379
49.9 osób/km²
Jednostka monetarna funt syryjski, lira turecka
Data powstania 7 września 1938
Data likwidacji 29 czerwca 1939
Mapa Republiki Hatay

     Sandżak Aleksandretty, późniejsza Republika Hatay

Państwo Hatay (tur. Hatay Devleti, arab. لواء الإسكندرونة) – państwo istniejące na przełomie 1938 i 1939 roku.

Po rozpadzie imperium osmańskiego, 20 października 1921 roku, okręg Hatay przyłączono do Syrii. Jednak zrzekając się w roku 1923 pretensji wobec utraconych terytoriów Republika Turecka nie uznała utraty Hatay, który uznawała za rdzennie turecki.

9 września 1936 roku Turcja złożyła u władz francuskich i w Lidze Narodów skargę na naruszenie praw Turków zamieszkujących okręg, żądając zapewnienia mu autonomii. Po mediacji Ligi Narodów Francja (jako mandatariusz Syrii) i Turcja zawarły 29 maja 1937 roku porozumienie, mocą którego okręg otrzymał autonomię w ramach mandatowej Syrii i został zdemilitaryzowany.

W roku 1938 doszło do zamieszek między Turkami i Arabami, wskutek czego, znów przy pośrednictwie Ligi Narodów, renegocjowano status okręgu. Na mocy porozumienia francusko-tureckiego z 3 lipca miał się stać niepodległym państwem pod militarną kontrolą Francji i Turcji. 22 lipca odbyły się wybory do zgromadzenia lokalnego, w którym Turcy zdobyli 22 miejsca na 40 możliwych.

2 września 1938 roku Hatay oficjalnie odłączono od Syrii, 6 września uchwalono konstytucję, a dzień później, 7 września oficjalnie ogłoszono niepodległość Republiki Hatay.

Niepodległość Republiki Hatay nosiła widoczne dla wszystkich znamię tymczasowości, której ostatecznym celem była połączenie z Turcją. 6 lutego 1939 roku wprowadzono turecki system prawny, zaś 13 marca lira turecka stała się jedyną walutą republiki.

23 czerwca 1939 roku Francja i Turcja zawarły porozumienie o przyłączeniu kraju do Turcji. 29 czerwca parlament Republiki Hatay uchwalił przyłączenie jej do Turcji i sam się rozwiązał; 7 lipca odnośny dekret wydały władze tureckie. 23 lipca w antiocheńskich koszarach nastąpiło oficjalne przekazanie okręgu przez Francuzów Turkom.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według oficjalnego spisu powszechnego z 22 lipca 1938 roku Hatay zamieszkiwało 57 008 osób uprawnionych do głosowania, podzielonych na następujące grupy etniczno-religijne:

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Fikcyjna flaga Hatay

Państwo Hatay pojawiło się w filmie Indiana Jones i ostatnia krucjata jako miejsce lokalizacji świątyni przechowującej Świętego Graala. W rzeczywistości zdjęcia kręcono na terenie Petry w Jordanii, a poza nazwą i lokalizacją większość detali dotyczących tego państwa zostało zmyślonych. Nieprawidłowa jest flaga, a kraj pokazany jest jako monarchia rządzona przez sułtana.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]