Państwo neutralne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

     państwa neutralne ze względu na konstytucję i przynależność międzynarodową

     państwa neutralne bez względu na przynależność międzynarodową

     dawne państwa neutralne

Państwo neutralnepaństwo, które zadeklarowało neutralność w określonym konflikcie zbrojnym. Państwo neutralne ma obowiązek nieuczestniczenia w konflikcie zbrojnym oraz nieudzielania pomocy żadnej ze stron konfliktu. Na jego terytorium nie mogą stacjonować oddziały wojskowe państw wojujących. Nie może się też odbywać werbunek do armii państw walczących w konflikcie. Z kolei państwa pozostające w konflikcie zobowiązane są do nienaruszania integralności terytorialnej tego państwa. Wszelkie oddziały państw wojujących, które przekroczą granicę państwa neutralnego powinny zostać rozbrojone i internowane.

Państwo wieczyście neutralne[edytuj | edytuj kod]

Państwo wieczyście neutralne, to państwo, którego neutralność jest stanem trwałym. Do uzyskania statusu państwa wieczyście neutralnego nie wystarcza jednostronna deklaracja państwa. Musi ona zostać uznana przez inne państwa (innych członków społeczności międzynarodowej). Trwała neutralność wynika z umowy międzynarodowej lub decyzji samego państwa, ale akceptowanej przez społeczność międzynarodową.

Państwo wieczyście neutralne deklaruje nieuczestniczenie w konfliktach zbrojnych prowadzonych przez inne państwa. nie wchodzi w sojusze o charakterze wojskowym, wojskowo-politycznym ani polityczno-wojskowym, oraz faktycznie nie używa siły zbrojnej wobec innych państw, nie przystępuje do toczących się działań zbrojnych prowadzonych przez inne państwa, a także nie udostępniania swojego terytorium i swoich zasobów państwom pozostającym w konflikcie zbrojnym.

Niepodległość oraz integralność terytorialna państwa wieczyście neutralnego podlega gwarancjom i ochronie ze strony innych państw. Posiadanie statusu państwa wieczyście neutralnego nie stanowi jednak przeszkody dla zorganizowania i utrzymywania infrastruktury wojskowej oraz sił zbrojnych przez nie. Państwo neutralne ma prawo do bronienia swojej niepodległości i terytorium (prawo do samoobrony). Jednak państwo to nie powinno przystępować do sojuszy wojskowych. Państwa trwale neutralne mogą jednak uczestniczyć w innych organizacjach międzynarodowych, np. ONZ, Unia Europejska, Rada Europy itd.

Neutralność Szwajcarii[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie państwami neutralnymi są Szwajcaria od 1815 roku oraz Austria od 1955 roku. Neutralność Szwajcarii została uznana podczas kongresu wiedeńskiego i podtrzymana przez traktat wersalski.

Neutralność Austrii[edytuj | edytuj kod]

Neutralność Austrii bierze swe początki od wejścia w życie traktatu z 15 maja 1955 roku w sprawie odbudowy niezawisłej demokratycznej Austrii[1] oraz austriackiej ustawy z 26 października 1955 roku.

Polityka neutralności[edytuj | edytuj kod]

Niektóre z państw zachowują neutralność jedynie w określonym konflikcie lub określonej sytuacji, niektóre natomiast czynią z niej podstawą swojej polityki zagranicznej. Wśród tych ostatnich wymienia się m.in. Finlandię i Szwecję[potrzebne źródło]. Prawa i obowiązki państwa neutralnego normuje V Konwencja Haska z 1907 r. Prowadzenie polityki neutralności nie jest jednak tożsame z posiadaniem statusu państwa trwale (wieczyście) neutralnego i w jakimkolwiek stopniu nie zabezpiecza bezpieczeństwa państwa neutralnego, jego niepodległości i integralności terytorialnej, jest bowiem jedynie cechą własnej polityki, nie odnosi się natomiast do polityki innych państw, ani też nie istnieją jakiekolwiek szczególne gwarancje bezpieczeństwa państw neutralnych na gruncie prawa międzynarodowego. Co więcej, zabezpieczenie bezpieczeństwa państwa przy prowadzeniu polityki neutralności, wymaga dysponowania szczególnie silnymi siłami zbrojnymi w porównaniu do innych państw danego regionu. Ogłoszenie neutralności w konflikcie zbrojnym nie gwarantuje bezpieczeństwa danemu państwu np. podczas III wojny północnej wojska szwedzkie wkroczyły na terytorium formalnie neutralnej wówczas Rzeczypospolitej (do 1704), [2] podczas II wojny światowej początkowo Holandia ogłosiła neutralność co nie zapobiegło atakowi ze strony III Rzeszy (podobnie atak Cesarstwa Niemieckiego na Francję nastąpił przez terytorium neutralnej Belgii na początku I wojny światowej).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Traktat państwowy z 15 maja 1955 roku podpisany przez ministrów spraw zagranicznych ZSRR, Wielkiej Brytanii, USA, Francji i Austrii. Traktat wszedł w życie 27 lipca 1955 roku.
  2. Natomiast na początku II wojny światowej Szwecja jako państwo neutralne pełniła funkcję opiekuna polskich jeńców w niewoli niemieckiej (Polsko-szwedzkie stosunki w latach II wojny światowej)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Białocerkiewicz, Prawo międzynarodowe publiczne. Zarys wykładu, Olsztyn 2003, s. 114-116, ISBN 83-7299-251-7.
  • Jerzy Pieńkos, Prawo międzynarodowe publiczne, Kraków 2004, s. 755, ISBN 83-7333-357-6.