Paź królowej
| Paź królowej | |
 Paź królowej |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Gromada | owady |
| Podgromada | owady uskrzydlone |
| Rząd | motyle |
| Rodzina | paziowate |
| Podrodzina | Papilioninae |
| Plemię | Papilionini |
| Rodzaj | Papilio |
| Podrodzaj | Papilio (Papilio) |
| Gatunek | paź królowej |
| Nazwa systematyczna | |
| Papilio machaon | |
| Linnaeus, 1758 | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Paź królowej (Papilio machaon) – gatunek owada. Motyl dzienny o żółtym ubarwieniu skrzydeł z czarnymi i niebieskimi wzorami, zamieszkujący całą Europę, Azję i północną Afrykę.
Uważany za jednego z najpiękniejszych owadów, przez co stał się cennym łupem dla kolekcjonerów.
Występują następujące podgatunki pazia królowej:
- Papilio machaon aliaska (Scudder, 1869)[1];
- Papilio machaon bairdii (W. H. Edwards, 1866)[1];
- Papilio machaon dodi (McDunnough, 1939)[1];
- Papilio machaon hudsonianus (A. Clark, 1932)[1];
- Papilio machaon oregonia (W. H. Edwards, 1876)[1];
- Papilio machaon pikei (Sperling, 1987)[1].
Spis treści |
[edytuj] Wygląd
Ciało smukłe, mała głowa. Czułki są zakończone niewielkim zgrubieniem – (buławką). Na przednich nogach posiada długie włoski, skrzydła są opatrzone ogonkami. Długość skrzydła samców to ok. 3,4 cm[2]. Skrzydła są żółte, z czarnymi i niebieskimi wzorami, dwiema czerwonymi kropkami przy końcu wewnętrznej ich krawędzi. Ich rozpiętość to 60-80 mm[3]. Dymorfizm płciowy niewyraźny. Jajeczka są kuliste, składane pojedynczo rozwijają się 8-10 dni.
[edytuj] Występowanie
W Polsce występują dwa pokolenia: I w maju, II w sierpniu. Gatunek prawie kosmopolityczny, występuje na większości terytorium Europy i Azji. Zasiedla także północną Afrykę. W Polsce żyje wszędzie, z wyjątkiem wysokich gór. Młoda gąsienica jest czarna z czerwonymi brodawkami i dużą plamą na grzbiecie. Z biegiem czasu staje się zielona, ma czarne pierścienie, z których każdy posiada sześć pomarańczowych plam.
[edytuj] Środowisko
Otwarte tereny, od wybrzeży morskich, po góry do wysokości 2000 m. Na wyższych stanowiskach występuje głównie podczas lata. Często spotykany w ogrodach w których rośnie marchew zwyczajna, koper, kminek. Preferuje łąki i miejsca, w których rosną dzikie gatunki warzyw (np. koper włoski).
[edytuj] Tryb życia i odżywianie się imago
Jedno pokolenie na północy Europy rozwija się między czerwcem, a sierpniem. Podczas gorącego lata, na południu kontynentu występują z reguły dwie, a w północnej Afryce nawet trzy generacje. Dojrzały motyl żyje kilka tygodni, ginie zwykle po złożeniu i zapłodnieniu jaj. Imago pobiera mało pokarmu, zjada małe ilości nektaru i rosy. Zdarza się, że paź królowej siada na solniskach czy odchodach zwierzęcych, aby pobrać substancje mineralne.
.jpg&filetimestamp=20100725074807)
[edytuj] Tryb życia i odżywianie się gąsienicy
Dwa pokolenia: od maja do czerwca i od sierpnia do września. Przemiana od gąsienicy do poczwarki trwa 6-7 tygodni, a rozwój poczwarki 2-24 tygodnie. Gąsienice pazia królowej zjadają liście roślin baldaszkowatych takich jak: dzika i ogrodowa marchew, kopru, biedrzeńca, kminku i pietruszki[2]. Również żywią się:rutą zwyczajną (Ruta graveolens), dyptamem jesionolistnym (Dictamnus albus), goryszem błotnym (Peucedanum palustre), goryszem sinym (Peucedanum cervaria), goryszem pagórkowatym (Peucedanum oreoselinum), przewiercieniu sierpowatym (Bupleurum falcatum L.), sierpnicy pospolitej (Falcaria vulgaris Bernh.)[3].
[edytuj] Gęstość zasiedlenia
Był niegdyś bardzo licznym motylem (jego gąsienice żerują na bardzo pospolitych roślinach baldaszkowatych), ale wskutek nowoczesnego rolnictwa i działalności kolekcjonerów, w niektórych miejscach niemal wyginął.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Papilio machaon. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 11 listopada 2010]
- Некрутенко Ю., Чиколовець Β., Деннi метелики України, Видавництво Раєвського, Київ, 2005, ISBN 966-7016-17-X
- Reichholf-Riehm Helgard, Motyle leksykon przyrodniczy, GeoCenter International, Warszawa, 1996, ISBN 83-7129-936-2
- James Harry Ernest Brock, Thomas B. Allen, Jeffrey Glassberg: Caterpillars in the field and garden: a field guide to the butterfly caterpillars of North America. Oxford: Oxford University Press, 2005. ISBN 0-19-514987-4.
