Pacynka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rodzaju lalki teatralnej. Zobacz też: Pacynka – rzeka oraz Pacynka – rodzaj dodatkowego konta.
Pacynka
Pacynka

Pacynka – rodzaj lalki teatralnej nakładanej na dłoń jak rękawiczka i poruszanej palcami aktora-animatora. W przypadku lalek o większych rozmiarach animator umieszcza dłoń w głowie pacynki, kontrolując jej mimikę. Ciało pacynki jest wtedy zawieszone na jego przedramieniu. Najprostsza pacynka to skarpetka naciągnięta na rękę. Taką formę miał Pan Cerowany – pacynka występująca w dobranockach telewizyjnych w Polsce pod koniec lat 60.

Historia Pacynki[1][edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło pacynka w Wikisłowniku

Animowanie obiektów nieożywionych[edytuj | edytuj kod]

Starożytne kultury wykorzystywały obiekty znalezione w naturze – kamienie, kwiaty, zwierzęce kości – i dawały im głos oraz ruch oznaczający współistnienie bogów i ludzi. Pierwotnie trzymane w dłoni I widoczne dla publiczności, były poprzednikami kukiełek, które zaczęły się rozciągać od ręki na nadgarstki oraz łokcie.

Rytuały religijne[edytuj | edytuj kod]

Pacynki były wykorzystywane na Dalekim Wschoddzie[2], Bliskim Wschodzie[3] oraz w Ameryce Południowej[4] jako religijne figury podczas uroczystości, jako sposób wzmocnienia świadomości o skutkach złych czynów. Były one wykonane z tkanin, skóry i papieru. 

Średniowieczna Europa[edytuj | edytuj kod]

W średniowieczu, sztuki lalkowe były nie tylko sposobem na dzielenie się regionalnymi opowieściami ludowymi, ale także do kpienia z klas wyższych w kontekście rozrywki, ponieważ (podobno) nie stanowiły prawdziwych poglądów lalkarzy. 

Teatr uliczny[edytuj | edytuj kod]

Siedemnasty wiek przyniósł ze sobą Włoski debiut “Kłótnie Punchinella i jego żony Joanny”, lepiej znane dla angielskich odbiorów jako Punch and Judy[5]. Mimo że para rozpoczęła swoją karierę z marionetkami, przemiana na pacynki pozwoliła na łatwiejsze transportowanie podczas podróży, jak również łatwe opanowanie techniki. 

Materiały[edytuj | edytuj kod]

Popularność Punch and Judy doprowadziła do rozwoju bardziej skomplikowanych (i drogich) kukiełek. Zamiast płótna i papieru, lalkarze zaczęli używać drewna, ceramiki, a w konsekwencji  gumy i tworzyw sztucznych. Włosy ukształtowane ze skóry, przędzy  oraz sznurka, został zastąpione przez syntetyki. 

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]