Brodziec paczulka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Paczulka wonna)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Paczulka wonna
Pogostemon cablin 001.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina jasnotowate
Rodzaj brodziec
Nazwa systematyczna
Pogostemon cablin (Blanco) Benth.
A. L. P. P. de Candolle, Prodr. 12:156. 1848
Synonimy

Mentha cablin Blanco,
Pogostemon patchouly Pellet[2].

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiaty paczulki

Brodziec paczulka, paczulka wonna, paczulka[3] (Pogostemon cablin) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Nazwa "paczuli" pochodzi z języka tamilskiego, od பச்சை paććai (zielony) i இலை ilai (liść). Paczuli pochodzi z tropikalnego obszaru Azji (od Filipin poprzez Archipelag Malajski i Półwysep Indochiński po Indie)[3][2]. Gatunek uprawiany jest poza tym na Karaibach i w zachodniej Afryce. W klimacie umiarkowanym uprawiany bywa w szklarniach[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina lub półkrzew osiągający 1 m wysokości. Liście o blaszce jajowatotrójkątnej, ząbkowanej, owłosionej i ogruczolonej. Kwiaty ma niewielkie, białe lub biało-różowe, zebrane w nibyokółkach w szczytowe nibygrona[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina kosmetyczna – dostarcza olejku paczulowego, podobnie jak szereg innych gatunków z tego rodzaju (Pogostemon cablin, P. commosum, P. hortensis, P. heyneasus oraz P. plectranthoides). Za najlepszy uważany jest olejek właśnie z paczulki. Olejek wytwarzany jest metodą tzw. destylacji parowej. Jest utrwalaczem zapachów, dodającym świeżości perfumom i zwiększającym percepcję innych składników[4]. Ma barwę żółtą lub zieloną o zapachu piżmowo-kamforowym. Roślina była szczególnie popularna w XIX wieku, kiedy też przekładano jej suszonymi pędami czystą bieliznę, w celu jej aromatyzowania i odstraszania moli[3].
  • Składnik środków odstraszających owady[5];
  • W Indiach, Japonii i Malezji bywa stosowany jako antidotum na ukąszenia węży;
  • W tradycyjnej medycynie azjatyckiej jest stosowana jako środek relaksujący, przeciw bólom głowy, brzucha i biegunkom. Również popularny środek w aromaterapii.

Znaczenie w hinduizmie[edytuj | edytuj kod]

Paczulka według ruchu Hare Kryszna jest zamieszkiwana przez Krysznę[6].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  4. Bohumír. Hlava: Rośliny kosmetyczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1984, s. 172. ISBN 83-09-00765-5.
  5. Phytotherapy Research 2005, vol 19, pp 303–9.
  6. Patchouli – 1kg. – – Patchouli (also patchouly or pachouli) is both a plant and an essential oil (patchouli oil) obtained from the leaves of a plant of the same name. The scen...

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]