Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Australia, New Zealand, United States Pacific Security Treaty
ANZUS – Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku
ANZUS map.svg
     państwa członkowskie ANZUS
Język roboczy angielski
Członkowie 3

 Australia
 Nowa Zelandia
 Stany Zjednoczone

Utworzenie 1 września 1951
Rozwiązanie istnieje

ANZUS – Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku (ang. Pacific Security Treaty) – pakt polityczno-wojskowy powołany 1 września 1951 w San Francisco, nazywany często ANZUS od pierwszych liter nazw państw-sygnatariuszy Australii (Australia), Nowej Zelandii (New Zealand) i Stanów Zjednoczonych (United States).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prezydent USA George W. Bush i premier Australii John Howard w czasie obchodów 50 rocznicy powstania paktu

Powstanie paktu wiąże się z amerykańską polityką tworzenia antykomunistycznych bloków militarnych i stanowiło odpowiednik NATO w tym rejonie świata. Jego podstawowym celem było stworzenie wzajemnych gwarancji bezpieczeństwa dla krajów członkowskich i zapewnienie bezpieczeństwa w rejonie Oceanu Spokojnego. Gwarantuje on wzajemną pomoc w razie zbrojnego ataku na któregokolwiek z sygnatariuszy. Sojusz ten zawarto po załamaniu się wysiłków Stanów Zjednoczonych, mających na celu stworzenie większej organizacji, która miałaby obejmować państwa regionu Azji Południowo-Wschodniej i Oceanu Spokojnego.

ANZUS w wymiarze prawno-traktatowym jest umową sojuszniczą, W wymiarze wojskowym ANZUS jest sojuszem trójstronnym, w którym każde z 3 państw ma zawarte osobne umowy o współpracy wojskowej:

  • USA – Australia
  • Australia – Nowa Zelandia
  • USA – Nowa Zelandia (do 1987)

Po powstaniu w 1954 roku SEATO oba sojusze nawiązały współpracę.

Na mocy postanowień statutu ANZUS wojska australijskie i nowozelandzkie brały udział w wojnie wietnamskiej w latach 1964-1973.

W roku 1987 USA ogłosiły, że pakt przestał obowiązywać w ich stosunkach z Nową Zelandią, po tym jak ogłosiła się ona strefą bezatomową. Australia wciąż uznaje Nową Zelandię za pełnoprawnego członka.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. ANZUS, w: Słownik polityki, pod redakcją Marka Bankowicza, Wiedza Powszechna, Warszawa 1996.