Palczak madagaskarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Palczak madagaskarski
Daubentonia madagascariensis[1]
(Gmelin, 1788)
Palczak madagaskarski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Strepsirrhini
Rodzina palczakowate
Rodzaj Daubentonia
Gatunek palczak madagaskarski
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Palczak madagaskarski, aj-aj (Daubentonia madagascariensis) – gatunek małpiatki, jedyny współcześnie żyjący przedstawiciel rodziny palczakowatych, blisko spokrewniony z większym od niego, wymarłym Daubentonia robusta.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Występuje tylko na wschodnim i północno-zachodnim wybrzeżu Madagaskaru (gatunek endemiczny)[3][2]. Życie spędza na drzewach w lasach deszczowych.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Palczak Madagaskarski ma ciało wielkości kota, z dużą głową i krótkim pyskiem, uszy duże, chwytne palce u rąk i nóg. Ubarwienie czarno brązowe, na twarzy i okolicach piersi jaśniejsze. Oczy zielono-żółte, duże uszy, futro puszyste z miękkim włosem. Duży puszysty ogon. Waga 2-3 kg.

Jego charakterystyczną cechą jest to, że posiada cienki, długi palec środkowy, zakończony hakowatym pazurem. Palec ten służy mu do opukiwania pni drzew głównie bambusa, a następnie wyciągania owadów i ich larw przez szczeliny, które wygryza swoimi długimi siekaczami. Ponadto siekacze te charakteryzują się wzrostem przez całe życie palczaka - zupełnie jak u gryzoni. Zredukowana liczba zębów - z formuły 2.1.3.3 charakterystycznej dla małpiatek palczak przeszedł na formułę 1.0.1.3 dla górnej szczęki i 1.0.0.3 dla dolnej. Żyje ok. 20 - 25 lat. Jest małpiatką aktywną w nocy, w związku z tym posiada w oku błonę odblaskową. Od roku 1933 uważany za gatunek wymarły, w 1961 odkryty ponownie. W kolejnych latach odkryto kolejne jego populacje. Obecnie jest uważany za gatunek dość szeroko rozprzestrzeniony, ale nadal narażony na wyginięcie.

Żywi się owadami, kokosami, owocami, bambusem oraz trzciną cukrową.

Lokalne wierzenia związane z palczakiem madagaskarskim[edytuj | edytuj kod]

Tubylcy wierzą, że skierowanie przez palczaka najdłuższego palca w kierunku człowieka zwiastuje szybką i nagłą śmierć tej osoby[4].

Przypisy

  1. Daubentonia madagascariensis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Daubentonia madagascariensis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Daubentonia madagascariensis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 22 stycznia 2010]
  4. "Tajemnice zwierząt", Angora nr 8, 20 lutego 2011

Inne[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten został spopularyzowany dzięki postaci Maurice'a z filmu Madagaskar.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  2. Daubentonia madagascariensis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 26 grudnia 2008]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]