Palermo

	Palermo
Państwo	Włochy
Region	Sycylia
Prowincja	Palermo
Powierzchnia	158 km²
Populacja (2004); • liczba ludności; • gęstość	; 657 936; 4140,6/km²
Numer kierunkowy	091
Kod pocztowy	90100
Patron	św. Rozalia
Kod ISTAT	082053
	Położenie na mapie Włoch ; Palermo
	38°07′N 13°22′E / 38.116666666667, 13.366666666667Na mapach: 38°07′N 13°22′E / 38.116666666667, 13.366666666667
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ten artykuł dotyczy miasta włoskiego. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Palermo jest położone w półn-zach. Sycylii

Palermo (włoski: Palermo, sycylijski: Palermu lub Palemmu, grecki: Panormos) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Palermo. Panormos powstało już w starożytności, jako kolonia fenicka. Według danych na rok 2009 gminę zamieszkuje 657 936 osób, 4140,6 os./km².

Palermo jest kulturalną, gospodarczą i turystyczną stolicą Sycylii. Jest miastem bogatym w historię, kulturę, sztukę, muzykę i potrawy regionalne. Palermo przyciąga wiele turystów dobrą, śródziemnomorską pogodą, renomowaną kuchnią i restauracjami,a ponadto romańskimi, gotyckimi i barokowymi kościołami, pałacami i budynkami, nocnym życiem i muzyką. Palermo jest głównym Sycylijskim centrum przemysłowym i handlowym. Główne gałęzie gospodarki to turystyka, usługi, handel i rolnictwo. Palermo obecnie ma międzynarodowe lotnisko. Obecnie Palermo jest wśród głównych celów turystycznych regionu turystów z Włoch i Europy.

Historia [edytuj]

Powstało jako Panormos (grec.), kolonia fenicka. Od V wieku p.n.e. miasto kartagińskie, a od 254 p.n.e. rzymskie. Palermo zostało w V wieku opanowane przez Wandalów, Gotów, w 535 przez Bizancjum. W roku 831 znalazło się pod panowaniem Arabów, od 1072 Normanów, 1194 Hohenstaufów i później Andegawenów. Palermo było centrum kulturowym królestwa Sycylii. W 1282 doszło do antyfrancuskiego powstania (tzw. Nieszpory sycylijskie), które oddało miasto pod rządy aragońskie i potem hiszpańskie. Palermo podupadało aż do utworzenia w czasie rewolucji (1848-49) tymczasowego rządu. Sytuacja miasta poprawiła się po 1860 gdy doszło do zjednoczenia Włoch.

Zabytki [edytuj]

Główne zabytki Palermo to pozostałości murów rzymskich, punickiej nekropolii, pałac królewski wzniesiony w XI wieku przez Normanów na ruinach zamku arabskiego, wewnątrz którego znajduje się słynna Capella Palatina z XII wieku, arabsko-bizantyjskie sklepienie stalaktytowe, mozaiki z XII wieku. Inną historyczną budowlą miasta jest katedra S. Rosalia ozdobiona mozaikami (XII w.), posiadająca w sobie grobowce królów. Znajduje się tu również romański kościół S. Cataldo i S. Giovanni degli Eremiti, S. Giovanni dei Lebrossi, della Martorana, del Vespro oraz pałace Zisa i Cuba z XII wieku. Z kościołów gotyckich możemy wymienić tu S. Agostino (XIV w.), della Gancia, delle Ree Pentife i della Catena. Z tego okresu pochodzą też pałace Chiaromonte, Sclafani, Pietratagliata, Abbatelli, Aiutamicristo i Marchesi. Jako przykład zabudowy renesansowej możemy podać kościoły S. Maria dei Miracoli, S. Giovanni di Napoletani, S. Gorgio dei Genovesi i pałace Scavuzzo, Fieravecchia. Liczna jest tu także zabudowa barokowa reprezentowana przez kościoły S. Matteo, S. Giuseppe, S. Teresa, del Salvatore i del Olivella.

Demografia [edytuj]

Miasto zamieszkuje około 670 000 ludzi. Populacja aglomeracji Palermo jest szacowana przez Eurostat na 855 255 mieszkańców, podczas gdy zespół miejski Palermo jest piątym najbardziej zaludnionym zespołem miejskim we Włoszech i mieszka w nim około 1,2 mln ludzi. Język używany przez mieszkańców Palermo to język włoski i dialekt sycylijski.

W roku 2007 47,6% mieszkańców Palermo stanowili mężczyźni, a 52,4% stanowiły kobiety. Osoby niepełnoletnie stanowiły 21,64% populacji, a emeryci stanowili 16,54% populacji. Wiek przeciętnego mieszkańca Palermo wynosił 37 lat. Pomiędzy rokiem 2002 a 2007 populacja Palermo zmniejszyła się o 2,92%. Przyczyną tego spadku jest ucieczka mieszkańców Palermo terenów podmiejskich i północnych Włoszech. Obecny współczynnik urodzeń w Palermo wynosi 10,75 urodzeń na 1000 mieszkańców.