Pallad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pierwiastka . Zobacz też: Granatnik Pallad.
Pallad
rod ← pallad → srebro
Wygląd
srebrzysty
Pallad
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. pallad, Pd, 46
(łac. palladium)
Grupa, okres, blok 10 (VIIIB), 5, d
Stopień utlenienia 1, 2, 4, 6
Właściwości metaliczne metal przejściowy
Właściwości tlenków średnio zasadowe
Masa atomowa 106,42 u
Stan skupienia stały
Gęstość 12023 kg/m³
Temperatura topnienia 1554,9 °C
Temperatura wrzenia 2963 °C
Numer CAS 7440-05-3
PubChem 23938[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło pallad w Wikisłowniku

Pallad (Pd, łac. palladium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym.

Spis treści

[edytuj] Występowanie

Pallad występuje w skorupie ziemskiej w ilości 6×10−4 ppm głównie jako zanieczyszczenie rud miedzi i cynku. Posiada 25 znanych izotopów z przedziału mas 96–116, z czego trwałe są izotopy 102Pd, 104Pd, 105Pd, 106Pd, 108Pd i 110Pd, tworzące naturalny skład izotopowy tego pierwiastka.

[edytuj] Odkrycie i nazwa

Został odkryty w roku 1803 roku przez Williama Hyde Wollastona w Londynie. Nazwa pierwiastka pochodzi od greckiej bogini Ateny, którą nazywano również Pallas, co oznacza z greckiego panna. Jako pierwszy polską nazwę pallad zaproponował Filip Walter.

[edytuj] Właściwości

Najbardziej przydatnymi związkami palladu są kwas palladowy i tris(trifenylofosfina)pallad(0) (Pd(PPh3)3) oraz ich pochodne metaloorganiczne, które są stosowane dość powszechnie jako katalizatory wielu reakcji chemicznych.

Pallad nie ma istotnego znaczenia biologicznego.

W stanie podstawowym ma on nietypową konfigurację elektronową – jako jedyny pierwiastek z 5 okresu nie posiada elektronów na 5 powłoce elektronowej, ze względu na podwójną promocję.

W postaci czystej jest to lśniący, srebrzystoszary metal, kowalny i ciągliwy. Nie reaguje z wodą i powietrzem. Rozpuszcza się w silnych kwasach i zasadach. Łatwo absorbuje gazowy wodór, gdyż rozmiary wolnych przestrzeni w jego sieci krystalicznej dobrze odpowiadają wielkości cząsteczek H2. Z tego względu jest stosowany jako tzw. gąbka wodorowa. Właściwość ta miała także kluczową rolę w eksperymencie Ponsa–Fleischmanna w roku 1989.

[edytuj] Przypisy

  1. Pallad – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Pallad (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-05].

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach