Pancerz reaktywny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Pancerz reaktywny (ERA - Explosive Reactive Armour) – pancerz zawierający materiał wybuchowy, aktywnie reagujący na przebijający go pocisk, stosowany na wojskowych pojazdach opancerzonych. Zazwyczaj stanowi opancerzenie dodatkowe, umieszczone w pewnej odległości od pancerza właściwego ekranując go. Istnieją także pancerze reaktywne będące integralną częścią opancerzenia wozu. Pancerz ERA powstał pierwotnie jako zabezpieczenia pojazdów wojskowych przeciw pociskom kumulacyjnym (HEAT).

Historia konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Zaawansowany pancerz reaktywny Kontakt-5 na czołgu T-90 armii indyjskiej
Kostki pancerza reaktywnego czołgu T-72
Image Explosive Reactive Armor.png
Wikimedia Commons

Idea kontreksplozji w uzbrojeniu została po raz pierwszy przedstawiona w 1949 r., przez Bogdana Wiaczesławowicza Wojtsekowskiego (1922–99) z radzieckiego Naukowego Instytutu Badań nad Stalą. Pierwsze modele przedprodukcyjne zostały zbudowane w latach 60.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Pancerze reaktywne przybierają zazwyczaj postać prostopadłościanów z metalu, wypełnionych materiałem wybuchowym umieszczonym pomiędzy metalowymi płytami tworzącymi reaktywną "kostkę". W przypadku trafienia pocisku dochodzi do eksplozji, która przemieszcza górną płytę prostopadłościanu i produkty spalania na drogę penetrującego pancerz reaktywny pocisku. Strumień kumulacyjny pocisku kumulacyjnego może ulec znacznemu rozproszeniu. Eksplozja komórki pancerza reaktywnego bywa skuteczną osłoną przed zwykłymi pociskami przeciwpancernymi. Pancerze ERA najlepiej sprawują się kiedy uderzenie pocisku w komórkę reaktywną następuje pod kątem ok. 60 stopni.

Wraz z rozwojem broni przeciwpancernej zmieniały się także pancerze ERA. Przeciw tandemowym pociskom kumulacyjnym stosuje się wielowarstwowe pancerze reaktywne. Pancerze reaktywne wczesnych generacji stanowiły niewielką osłonę przeciw pociskom podkalibrowym. W połowie lat 80. w ZSRR powstały pancerze reaktywne określane jako osłony reaktywne II generacji. W odróżnieniu od wczesnych komórek ERA pancerze te są skuteczne przeciw pociskom podkalibrowym, znacznie redukując ich przebijalność.

Przykładowe typy pancerzy reaktywnych[edytuj | edytuj kod]

  • AORAK Mk 1 (Pakistan)
  • Blazer (Izrael, 1979 r.)
  • BRENUS (Francja)
  • Dyna-72 (Czechosłowacja)
  • Dyna-S (Słowacja)
  • ERAWA-1 (Polska, 1986 r.)
  • ERAWA-2 (Polska, 1992 r.) - pancerz reaktywny
  • Kaktus (Rosja) - określany jako pancerz reaktywny III generacji
  • Kontakt-1 (K-1, 4S20; ZSRR; 1983) - określany jako pancerz I generacji, 50%-80% wzrost skuteczności przeciw pociskom kumulacyjnym
  • Kontakt-1 zmodernizowany (ZSRR) - określany jako generacja I+,
  • Kontakt-5 (K-5, 4S22; ZSRR, 1987) - określany jako pancerz reaktywny II generacji
  • Kontakt-5 zmodernizowany - określany jako pancerz generacji II+
  • Noż ("Nóż"; Ukraina) - określany jako pancerz reaktywny generacji II+
  • Relikt (Rosja) - modułowy pancerz reaktywny generacji II+
  • ROMOR-A (Wielka Brytania)
  • SABBLIR (Hiszpania, 1993 r.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Wiśniewski, Pancerze. Budowa, projektowanie i badanie, Warszawa 2001