Pandan połaciowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pandan połaciowy
Starr 031210-0054 Pandanus tectorius.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd pandanowce
Rodzina pandanowate
Rodzaj pandan
Gatunek pandan połaciowy
Nazwa systematyczna
Pandanus tectorius Parkinson ex Du Roi
Naturforscher (Halle) 4: 250 1774.[2]
Synonimy
  • Pandanus odoratissimus Martelli
  • Pandanus veitchii Mast.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Pandan połaciowy[3], pochutnik pachnący[4] (Pandanus tectorius) – gatunek roślin z rodziny pandanowatych (Pandanaceae). Pochodzenie: wybrzeża morskie Oceanu Indyjskiego i Spokojnego[3]. Strefy mrozoodporności: 10-11[5]. Rośnie na stanowiskach podmokłych i bagiennych.

Owoc
Pandanus tectorius 'Veitchii' - odmiana ozdobna o prążkowanych liściach
Blizny liściowe
Korzenie przybyszowe

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Niewielkie, wiecznie zielone, widlasto rozgałęzione drzewo, osiągające wysokość do 10 m[5][4]. Liczne i grube korzenie przybyszowe. Pień jasnoszary, pokryty pierścieniami blizn poliściowych.
Liście
Długie (80 do 180 cm, rzadko do 3 m[4], mieczowate, bardzo twarde, ułożone na końcach pędów w śrubowato skręconych rzędach, z kolcami na brzegach i na spodzie nerwu głównego.
Kwiaty
Kwiaty męskie i żeńskie wyrastają na różnych roślinach, kwiatostany męskie o długości do 60 cm, z jasnymi podsadkami z białymi kłosami, mocno pachnące; żeńskie kuliste około 5 cm średnicy, osłonięte listkami okrywowymi.
Owoce
Okrągławe, przypominające ananasy, drewniejące synkarpium, o średnicy do 25 cm, dojrzałe w kolorze pomarańczowym, złożone z kilkudziesięciu grup owoców, każda grupa zawiera 5-11 pojedynczych pestkowców.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Uprawiany ze względu na owoce, na wyspach Polinezji stanowił główne źródło pożywienia[4]. Istnieje wiele odmian uprawnych.
  • Liście wykorzystywane do pokrywania domostw, stąd nazwa łacińska, do wyplatania mat, kapeluszy, w przeszłości również odzieży, żagli itd.[3]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-04-21].
  2. 2,0 2,1 Pandanus tectorius. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-04-21].
  3. 3,0 3,1 3,2 Jolanta i Karol Węglarscy: Rośliny dalekiej Azji. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo naukowe, 2006, s. 88. ISBN 83-60247-27-7.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Jens G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Wyd. 1. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 52. ISBN 83-7311-378-9.
  5. 5,0 5,1 Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. Portland: Timber Press, 2008, s. 307. ISBN 978-0-88192-585-2.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

W uprawie roślina rozmnażana tylko wegetatywnie, gdyż rozmnożona z nasion wraca do dzikich form drobnoowocowych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Rohwer, Jens: Atlas roślin tropikalnych, HORYZONT, Warszawa 2002, ISBN 83-7311-378-9
  2. Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. Portland: Timber Press, 2008. ISBN 978-0-88192-585-2.
  3. Jolanta i Karol Węglarscy: Rośliny dalekiej Azji. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo naukowe, 2006. ISBN 83-60247-27-7..