Paniówki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Paniówki
Herb
Herb Paniówek
Paniówki – widok z Zamku w Chudowie
Paniówki – widok z Zamku w Chudowie
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat gliwicki
Gmina Gierałtowice
Sołectwo Paniówki
Liczba ludności (2008) 2297Green Arrow Up.svg
Strefa numeracyjna (+48) 032
Kod pocztowy 44-177
Tablice rejestracyjne SGL
SIMC 0214340
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Paniówki
Paniówki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Paniówki
Paniówki
Ziemia 50°14′06″N 18°46′59″E/50,235000 18,783056Na mapach: 50°14′06″N 18°46′59″E/50,235000 18,783056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Paniówki (niem. Klein Paniow, śl. Pańůwki, czes. Paniovky) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Gierałtowice. Wedle urzędowego podziału terytorialnego kraju, w obrębie Paniówek wyróżniona jest 1 część miejscowości: Borek[1].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany w latach 1880-1902 podaje dwie polskie nazwy miejscowości Paniówek oraz Paniówki, a także niemiecką Paniow Klein[2]. Dokument z 1361 roku, wystawiony przez Kazimierza III Wielkiego wymienia Paniowki in terra Bythomiensis[potrzebne źródło].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Paniówki sąsiadują z Chudowem, Mikołowem, Przyszowicami, Zabrzem, Borową Wsią i Paniowami. Znajdują się niemal w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP-u). Poprzez drogę krajową nr 44 łączą dwa największe miasta regionu Katowice z Gliwicami oraz Knurowem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Paniówki według niektórych źródeł są starsze niż sąsiednie Paniowy (dzielnica Mikołowa)[potrzebne źródło]. Później została założona gmina Paniówki.

Paniówki znalazły się w granicach królestwa Czech. Od 1763 po trzech wojnach śląskich pomiędzy Prusami i Austrią znalazły się w granicach Królestwa Prus, a następnie po zjednoczeniu Prus z Niemcami w 1871 w granicach Niemiec.

W 1910 roku w miejscowości mieszkało 1096 mieszkańców z czego 1061 mówiło po polsku, 26 po polsku i niemiecku, a 9 w języku niemieckim. W wyborach komunalnych z listopada 1919 roku wszystkie głosy oddano na listy polskie, które uzyskały wszystkie 12 mandatów[3]. Po podziale Górnego Śląska w 1922 r. Paniówki znalazły się w granicach Polski, w województwie śląskim. Obecnie należą do w gminy Gierałtowice w województwie śląskim.

Parafia i kościół pw. św. Urbana w Paniówkach[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Urbana

Parafia Paniówki istnieje od 1936 roku. Zanim powstała, wierni uczęszczali do kościoła w Paniowach, będącego kościołem filialnym parafii w Bujakowie.

Uroczyste poświęcenie kościoła nastąpiło 26 listopada 1936 roku, zaś 28 grudnia 1945 roku została powołana kuracja Paniówki, do której przyłączono również sąsiednią parafię Chudów. 2 grudnia 1951 roku oddano do użytku plebanię, a w 1990 roku dom pogrzebowy.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Budynek szkoły w Paniówkach

W Paniówkach działają Publiczna Szkoła Podstawowa i Publicze Gimnazjum.

Przedszkola[edytuj | edytuj kod]
Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]
Gimnazja[edytuj | edytuj kod]
  • Gimnazjum nr 2 w Paniówkach. Do gimnazjum w Paniówkach uczęszczają także uczniowie z sąsiedniego Chudowa, dawniej uczęszczali również uczniowie z Borowej Wsi.
Inne[edytuj | edytuj kod]

Oprócz szkół w Paniówkach znajduje się także świetlica środowiskowa, w której odbywają się zajęcia dla dzieci i młodzieży, m.in. nauka gry na gitarze klasycznej, pomoc w nauce i wiele innych. Świetlica znajduje się w niedawno wyremontowanym budynku starej szkoły, w którym znajduje się również filia Gminnej Biblioteki Publicznej, ośrodek zdrowia i biuro sołtysa.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przebiegają następujące szlaki turystyczne:

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Romański kościół pw. św. Urbana
  • Budynek szkoły podstawowej i gimnazjum
Tempo Paniówki podczas meczu

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Pływalnia[edytuj | edytuj kod]

W Paniówkach znajduje się Gminna Kryta Pływalnia „Wodnik”. Obiekt został otwarty 18 stycznia 2010 r. Oprócz basenu pływackiego znajdują się tam także: brodzik (o wymiarach 12,5 m x 6 m i głebokości od 0,1 do 1 m), tunel wodny, zjeżdżalnia wodna (o długości 63 m), 4 wanny spa, grota solna oraz gabinet „AquaSpa”[4][5].

LKS Tempo Paniówki[edytuj | edytuj kod]

W Paniówkach działa Ludowy Klub Sportowy Tempo Paniówki, grający obecnie w klasie okręgowej grupie katowickiej IV oraz młodzieżówka. Planuje się również założenie (do 2010 r.) drużyny siatkarskiej mężczyzn.

Klub[edytuj | edytuj kod]
  • Pełna nazwa: Ludowy Klub Sportowy Tempo Paniówki – LKS Tempo Paniówki
  • Liga: Klasa okręgowagrupa katowicka IV (szósty poziom rozgrywek)
  • Rok założenia: 1920
  • Adres: ul. Dworska 10
Władze[edytuj | edytuj kod]
  • Prezes: Józef Organiściok
  • Trener: Jerzy Weroński
Stadion[edytuj | edytuj kod]

Stadio jest w fazie projektowania, prawdopodobnie zostanie zbudowana jedna trybuna z 400 krzesełkami, bez zadaszenia; projekt będzie prawdopodobnie finansowany z funduszy „projekt Euro 2012” lub z dotacji unijnych. Nie jest wykluczony udział środków prywatnych.

Ulica Gliwicka w Paniówkach nocą

Komunikacja i transport[edytuj | edytuj kod]

Tranzyt[edytuj | edytuj kod]

Przez Paniówki przechodzi droga krajowa nr 44. W bardzo niewielkiej odległości od miejscowości znajdują się dwa zjazdy na autostradę A4, w tym węzeł Sośnica, z którego można zjechać także na autostradę A1.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Dzięki dobrej komunikacji drogowej miejscowość posiada łatwy dostęp do kilku większych miast w okolicy, m.in. Gliwic, Katowic, Zabrza i Mikołowa.

Przez Paniówki przejeżdżają autobusy sieci KZK GOP (linie 41, 120, 669, 936), MZK Tychy (linia 33) i PKS Rybnik.

Przypisy

  1. SIMC: Borek – 0214356.
  2. Paniówki w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich Tom VIII, str. 842
  3. "Encyklopedia Powstań Śląskich", Wydawnictwo Instytutu Śląskiego w Opolu, Opole. 1982, str.372
  4. Paniowki.pl - Oficjalny serwis miejscowości Paniówki (pol.). paniowki.pl. [dostęp 2011-09-06].
  5. Sąsiednie Paniówki mają nowy basen - Wiadomości Knurów – miastoKnurów.pl (pol.). Miasto Knurów - miejski portal informacyjny - miastoKnurów.pl, 2011-01-19. [dostęp 2011-09-06].