Panna Maria (Teksas)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Panna Maria
obszar niemunicypalny
Panorama miasta
Państwo  Stany Zjednoczone
Stan  Teksas
Hrabstwo Hrabstwo Karnes
Założono 1854
Ludność (2000)
• miejscowość

96

GNIS ID 1364749
Strefa czasowa
Czas letni
UTC-6:00
UTC-5:00
Miasta partnerskie
Położenie na mapie Teksasu
Mapa lokalizacyjna Teksasu
Panna Maria
Panna Maria
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Panna Maria
Panna Maria
Ziemia 28°57′29″N 97°53′50″W/28,958056 -97,897222Na mapach: 28°57′29″N 97°53′50″W/28,958056 -97,897222
Strona internetowa
Portal Portal icon.svg Stany Zjednoczone

Panna Maria – osada Górnoślązaków w USA, w południowej części stanu Teksas, na południowy wschód od San Antonio. Najstarsza w Stanach Zjednoczonych osada polska, założona w 1854 przez emigrantów z Górnego Śląska kierowanych przez księdza Leopolda Moczygembę, pochodzących z Płużnicy Wielkiej koło Strzelec Opolskich.

Początki osady[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańców nękały węże, koniki polne, malaria, powodzie i susze oraz włóczędzy[1]. Wskutek trudnych warunków bytowania populacja osadników zmniejszyła się ze 120 rodzin w 1858 do 80 w 1909[1] Obecnie w osadzie mieszka około 100 osób[1]. Ksiądz Moczygemba, który pod dębem odprawił pierwszą mszę w wigilię 1854, kilka lat potem musiał uciekać przed wściekłymi parafianami, chcącymi go na tym samym dębie powiesić[2]. Resztę życia spędził na północy USA, gdzie w 1879 założył polskie Seminarium św. Cyryla i Metodego w Orchard Lake (Detroit). Niewielka grupa wyjechała do Bandery. Mieszkańcy Panny Marii założyli w późniejszych latach pobliskie osady Cestohowa i Pawelekville.

Obchody rocznicowe[edytuj | edytuj kod]

Jako najstarsza ze wszystkich osad założonych przez Polaków w Ameryce, Panna Maria często przyciąga licznych turystów z okazji wielu uroczystości rocznicowych. Tak było zwłaszcza na obchodach tysiąclecia chrześcijaństwa i polskiej państwowości w 1966, kiedy w mszy i grillu wzięło udział 10 000 osób. Z tej okazji prezydent Lyndon B. Johnson przekazał prezent dla miejscowego kościoła – mozaikę przedstawiającą Matkę Boską Częstochowską wykonaną przez artystę polskiego pochodzenia Jana E. Krantza z 12 000 kamyków[1].

Związki z Polską[edytuj | edytuj kod]

Potomkowie osadników nawiązali kontakty z woj. opolskim w końcu XX wieku. Nazwiska osadników to m.in. Moczygemba, Kowolik, Polok, Jainta (Yanta), Piegza, Korus, Korzekwa, Dziok (Dziuk), Jarzombek. Zachowali archaiczny dialekt śląski, wykształcając gwarę teksaską, wyróżniającą się przede wszystkim mniejszym wpływem języka niemieckiego.

XIX wieczni emigranci ze Śląska do Ameryki często rubryce "kraj pochodzenia" podawali "Poland" mimo, że Polski nie było na mapach z powodu rozbiorów, a Śląsk znalazł się w granicach Polski dopiero w XX wieku; ich potomkowie oznajmiają ciekawskim "My dycki byli Polokoma. My zawżdy rządzili doma po polsku[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Louann Atkins Temple: Panna Maria, TX (ang.). W: Handbook of Texas Online [on-line]. Texas State Historical Association. [dostęp 2012-09-12].
  2. Ziemowit Szczerek: Polskie miasto na Dzikim Zachodzie. Interia.pl, 16 stycznia 2008. [dostęp 2012-09-12].
  3. Jerzy Andrzej Klichta, Dzieje Śląska "pod strzechy", czyli O cudzie nad Odrą, 2004, str.23, ISBN 83-919027-1-4

Źródła[edytuj | edytuj kod]