Panzerfaust

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy broni strzeleckiej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Cztery Panzerfausty 30 w skrzyni, muzeum wojskowe w Helsinkach.

Panzerfaust – niemiecki bezodrzutowy granatnik przeciwpancerny jednorazowego użytku. Panzerfaust jako indywidualna broń przeciwpancerna był zgodnie z zamierzeniami bronią tanią, łatwą w produkcji, prostą w użyciu i skuteczną.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W roku 1942 powstał prototyp pocisku Faustpatrone (niem. dosłownie "nabój pięściowy"). Była to głowica o ładunku kumulacyjnym osadzonym na krótkiej rurze i miotana ładunkiem prochowym. Doskonałe wyniki balistyczne spowodowały opracowanie bezpiecznego sposobu wystrzeliwania głowicy. Na przełomie 1942 i 1943 roku pojawiło się ostateczne rozwiązanie: przedłużono rurową wyrzutnię, skonstruowano mechanizm odpalający wraz z prostym celownikiem oraz nadkalibrową głowicę stabilizowaną brzechwami ze sprężynującej, miękkiej blachy, które rozwijały się po wystrzeleniu.

Żołnierze Volkssturmu uzbrojeni w Panzerfausty 1944.
Żołnierz z Panzerfaustem, Ukraina, grudzień 1943.

Pierwsze egzemplarze Panzerfaustów (niem. „Pancerna pięść”) - serie Panzerfaust 30 i 30 klein - trafiły na front już w połowie 1943 roku, szybko zyskując uznanie. Oba modele odróżniał jedynie kaliber głowicy i zdolność przebicia pancerza. Ładunek kumulacyjny w głowicy wykonany był z heksolitu (mieszaniny trotylu i heksogenu), którego efekt kumulacyjny dodatkowo wzmagała wkładka o odpowiednim, stożkowym kształcie, wykonana z miękkiej blachy (miedzi, ze względu na koszty, nie stosowano). Dla polepszenia własności aerodynamicznych głowica miała czepiec balistyczny, detonowana była prostym zapalnikiem bezwładnościowym, uderzającym w spłonkę osadzoną w małym ładunku pobudzającym Zündladung 34. Zapalnik był dodatkowo zabezpieczony (przed przypadkowym zadziałaniem) przez spiralną sprężynę, a cały ww. zespół znajdował się za ładunkiem kumulacyjnym. Rurowa wyrzutnia wykonana była z miękkiej stali i była trwale połączona z mechanizmem odpalającym i celownikiem. Wewnątrz rury umieszczano tekturowy pakiet z prochem – ładunkiem miotającym. Koniec rury zatkany był kartonową pokrywką, zabezpieczającą przed przypadkowym zapchaniem przewodu wyrzutni – przy strzale wyrzucało go ciśnienie gazów prochowych. Mechanizm odpalający składał się z iglicy ze sprężynką, przycisku spustowego, bezpiecznika, nadto dźwigni napinającej, będącej zarazem celownikiem. Działanie bezpiecznika polegało na zasłonięciu kanału ogniowego wiodącego od spłonki do ładunku prochowego. Jeśli tuleja bezpiecznika została przekręcona o 1/4 obrotu, odsłaniał się kanał ogniowy.

Żołnierz Wehrmachtu uzbrojony w Panzerfausta

Kolejne modele Panzerfausta, odpowiednio: 60, 100, 150, różnił kaliber głowicy i wielkość ładunku miotającego. Konstrukcja i mechanizm nie ulegały istotnym zmianom, z racji wzrastania zasięgu broni modyfikacjom ulegały nastawy celowników. Jedynie we wzorze 150 wprowadzono (początek 1945 roku) wielokrotne użycie wyrzutni rurowej. Osiągnięto to przez umieszczenie ładunku miotającego w głowicy oraz przez wzmocnienie rury. Model ten nie wszedł jednak na uzbrojenie z powodu problemów z transportem. Model 250 (o teoretycznym zasięgu 250 m) z racji zakończenia wojny nie opuścił desek kreślarskich nigdy nie wchodząc nawet w fazę prototypową. Z racji coraz większych problemów z dostępnością metalu, naukowcy niemieccy próbowali skonstruować Panzerfausta z rurą wielorazowego użytku wykonaną z tektury, lecz prace nad tym projektem przerwał koniec wojny. Opracowano również głowicę odłamkową, z nacięciami, poprawiającymi właściwości aerodynamiczne oraz donośność ułatwiając również rażenie siły żywej przeciwnika.

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Dane taktyczno-techniczne granatników Panzerfaust
Wzór Panzerfaust
klein
Panzerfaust
groß
Panzerfaust
60 m
Panzerfaust
100 m
Panzerfaust
150 m
Panzerfaust
250 m
Kaliber wyrzutni (mm) 28-33 44 44 44  ?  ?
Długość wyrzutni (cm) 80 80 80 115 115 60
Kaliber pocisku (mm) 100 150 150 150  ?  ?
Przebijalność pancerza (mm) 140 220 220 200 360  ?
Masa ładunku miotającego (g) 56 95 140 190-200  ?  ?
Masa pocisku (kg) 1,3 2,9 2,9  ?  ?  ?
Masa całkowita (kg) 3,25 5,1 6,1 6,8  ?  ?
Prędkość początkowa pocisku (m/s) 25-8 30 48 60 85 150
Donośność skuteczna (m) 30 30 60 100 150 250

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • II wojna światowa encyklopedia uzbrojenia. Warszawa: Muza S.A., 2000, s. 208. ISBN 83-7200-646-6.
  • Bogusław Wołoszański: Encyklopedia II wojny światowej. Amber, 1997, s. 125. ISBN 83-7169-309-5.
  • Stanisław Torecki: Ręczny granatnik przeciwpancerny RG PPANC-2. Wydawnictwo MON, 1975, s. 12-13.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons