Panzerkampfwagen V Panther

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Panzerkampfwagen V Panther
Panther Ausf. G
Panther Ausf. G
Dane podstawowe
Państwo  III Rzesza
Producent MAN, Daimler-Benz, MNH
Typ pojazdu czołg średni
Trakcja gąsienicowa
Załoga 5
Historia
Prototypy 1942
Produkcja 1942 – 1945
Egzemplarze 5992
Dane techniczne
Silnik 12-cylindrowy silnik gaźnikowy Maybach HL 230 P30 o mocy 514,4 kW (700 KM)
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 720 litrów
Pancerz 45 mm - 110 mm
Długość 8,86 m
Szerokość 3,43 m
Wysokość 3,10 m
Prześwit 0,56 m
Masa 44800 kg
Moc jedn. 15,3 KM/t
Nacisk jedn. 0.88 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 24 km/h w terenie, 46 km/h na drodze
Zasięg 100 km w terenie, 250 km na drodze
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 1,70 m
Rowy (szer.) 1,91 m
Ściany (wys.) 0,91 m
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata 7,5 cm KwK 42 L/70 kalibru 75 mm
Użytkownicy
Niemcy, Francja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, ZSRR, Polska[potrzebne źródło] (zdobyczne egzemplarze)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Panzerkampfwagen V Panther (Sd.Kfz.171) "Pantera" – niemiecki czołg średni z okresu II wojny światowej. Konkuruje z radzieckim T-34 o miano najlepszego czołgu tej wojny.

Pantera nie była jedynym podstawowym pojazdem niemieckich sił pancernych późnego okresu wojny, rolę tę dzieliła z PzKpfw IV, który dzięki mocnej armacie mógł z powodzeniem konkurować z czołgami wroga (nawet T-34/85). Jednak to Pantera stanowiła realną siłę uderzeniową.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstanie warszawskie 1944 – czołg Panther z plutonu pancernego Wacek Wacława Micuty zdobyty przez powstańców z Batalionu Zośka
Pantera na froncie wschodnim

Wóz wprowadzono do służby w 1943 roku, jako odpowiedź na radziecki czołg średni T-34. Pantera miała jednak lepsze działo i mocniejszy pancerz. Podczas chrztu bojowego w bitwie pod Kurskiem Pantery wersji D zawiodły z powodu licznych problemów technicznych. W bitwie utracono około 150 czołgów tego typu z użytych 204, zdecydowaną większość z powodu awarii napędu i silnika. Walki dowiodły jednak wysokiej jakości opancerzenia – tylko kilka pojazdów zostało zniszczonych trafieniami artylerii, a ani jedno bezpośrednie trafienie w płytę czołową kadłuba nie okazało się groźne. Po wyeliminowaniu wad fabrycznych, Pantery szybko stały się groźnym przeciwnikiem dla radzieckich sił pancernych.

W walce bezpośredniej Pantery były zdecydowanie lepsze zarówno od T-34 (wersje z działem kalibru 76 mm) jak i od M4 Sherman, podstawowego czołgu wojsk amerykańskich. Grubszy pancerz i silniejsze działo dawały Panterze przewagę w pojedynkach z czołgami średnimi przeciwnika. Poważną wadą był jednak duży koszt i czasochłonność produkcji. Do końca wojny wyprodukowano prawie 6000 Panter, podczas gdy T-34 i Shermanów wyprodukowano łącznie około 100 000. Dopiero wprowadzenie przez Rosjan czołgu ciężkiego IS-2 oraz ciężkich dział pancernych dało radzieckim czołgistom większe szanse w starciu z Panterami.

Przy porównywaniu tym trzeba jednak pamiętać, że Pantera ważyła około 45 t, czyli o 13 t więcej niż T-34 i Sherman, które ważyły około 32 t. Można nawet twierdzić, że Pantera powinna być uważana za czołg ciężki, gdyż na przykład radziecki IS-2, klasyfikowany jako czołg ciężki, ważył 46 t, a więc niewiele więcej niż Pantera. Głównym atutem czołgu był mocny przedni pancerz i celne działo zdolne przebić każdy czołg średni wroga. Jedyna słabością był boczny pancerz podobny do tego zastosowanego w innych czołgach średnich. Najskuteczniejszą taktyką aliantów do walki z panterą było wykorzystywanie przewagi liczebnej do zajścia jej od flanki.

W pierwszych dniach powstania warszawskiego oddziały AK zdobyły dwa czołgi typu Panther, którym przywrócono sprawność bojową i wcielono do służby. Pantera o nazwie "Magda", wsparta przez oddziały batalionu szturmowego "Zośka", 5 sierpnia 1944 r. zdobyła i oswobodziła 348 żydowskich więźniów obozu koncentracyjnego na ul.Gęsiej, tzw. Gęsiówki.

Po drugiej wojnie światowej francuski batalion pancerny 503. regimentu stacjonujący w Mourmelon miał na stanie 50 czołgów typu Panther. Do końca 1950 roku batalion ten jako jedyny w całej armii został przezbrojony w 60 francuskich czołgów ARL 44.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

Wersja Ausf. A
Wersja Ausf. G (poprawione jarzmo działa)

Czołg był produkowany w trzech wersjach – A, D i G. Najliczniej produkowana była wersja G, której od marca 1944 do stycznia 1945 wyprodukowano 3740 sztuk. Wadą pierwszych wersji (D) był zbyt słaby pancerz boczny oraz wadliwy układ sterowania żaluzjami w układzie wydechowym co prowadziło do wielu awarii. W niedługim czasie pojawiła się nowa wersja (Ausf. A), która okazała się o wiele lepsza od swojej poprzedniczki. W nowym pojeździe zamiast wysuwanego MG 34 zastosowano jarzmo kuliste, nową wieżyczkę dowódcy oraz zmieniono wiele wadliwych instalacji. Jednak i ta wersja nie była doskonała. Trafienie w dolną część jarzma powodowało rykoszet w "dach" kadłuba, co często mogło skutkować zabiciem kierowcy lub radiooperatora i uszkodzeniem skrzyni biegów. By zapobiec rykoszetom stworzono wersję Ausf. G, która miała grubsze i mniej zaokrąglone jarzmo działa.

Na podwoziu Pantery skonstruowano:

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Linia produkcyjna czołgu Panther
  • masa całkowita: około 45000 kg (wersja D – 43 000 kg, A i G – 44 800 kg, F – 45 000 kg)
  • wymiary: długość 8660 mm, szerokość 3270 mm, wysokość 2995 mm (wyjątek wersja F – 2920 mm)
  • jednostka napędowa: dwunastocylindrowy benzynowy silnik Maybach Maybach HL 230 P30 o mocy 522 kW (700 KM)
  • prędkość maksymalna: 24 km/h w terenie, 46 km/h na drodze (model F nawet 55 km/h; wyprodukowano tylko dwa egzemplarze)
  • zasięg: 100 km w terenie, 250 km na drodze
  • uzbrojenie:
  • pancerz:
    • przód: 65-80 mm utwardzany powierzchniowo
    • wieża: 45 (bok) – 110 mm (przód)
    • boki kadłuba: 40 mm
  • załoga: 5 żołnierzy
    Schemat pancerza

Planowany rozwój[1][edytuj | edytuj kod]

Panther II w Fort Knox

Panther II[edytuj | edytuj kod]

Hitler obawiał się że pancerz Pantery będzie niewystarczający, dlatego rozpoczęto prace nad nową wersją. Pantera II miała mieć pancerz przedni zwiększony do 100 mm, boczny do 60 mm, a górny do 30 mm. Produkcje zaplanowano na wrzesień 1943 roku. Planowana użyć częsci z Tygrysa II, by przyśpieszyć produkcję. Kolejnym krokiem było wyposażenie czołgu w armatę 88 mm L/71 KwK 43. Nowy byłby również silnik, Maybach HL 234 o mocy 900 KM. Rozwój został jedank wstrzymany, prawdopodobnie dlatego, że Pantera radziła sobie wystarczająco dobrze podczas wojny. Powstał jeden prototyp Pantery II, który został przechwycony przez armię USA i obecnie znajduję się w Fort Knox.

Panther Ausf. F[edytuj | edytuj kod]

Model Panther Ausf. F

Po tym jak anulowano produkcję Pantery II, zaplanowano więcej modyfikacji dla Pantery. Wersja Ausf. F miała trafić do produkcji w kwietniu 1945 roku, byłaby wyposażona w wieże Schmaltürm (dosłownie "wąska wieża") o grubości pancerza przedniego 120 mm oraz armatę 75 mm KwK 42 L/70. Planowano również uzbroić czołg w armatę 88mm KwK 43 L/71, ale żadna nie została zbudowana przed końcem wojny.

Entwicklungsserie E50[edytuj | edytuj kod]

E50 miał ważyć 50 ton i zastąpić Panterę. Jak we wszystkich projektach "Entwicklungsserie" duży nacisk położono na szybką masową produkcje, wiele elementów pochodziłoby z Tygrysa II.

Flakpanzer Coelian[edytuj | edytuj kod]

Samobieżne Działo przeciwlotnicze opracowane przez Rheinmetall wyposażone w dwulufowe działko kalibru 37 mm FlaK 43. Nie powstał żaden egzemplarz.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Czołg średni SdKfz 171 PzKpfw V "Panther": Historia konstrukcji

Przypisy