Papież Grzegorz I

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje, co należy poprawić być może znajdziesz na stronie dyskusji tego artykułu. Po naprawieniu wszystkich błędów można usunąć tę wiadomość.

Święty Grzegorz I Wielki
Imię łacińskie	Sanctus Gregorius Magnus
Data wyboru	3 września 590
Poprzednik	Pelagiusz II
Następca	Sabinian
Imię i nazwisko	Gregorius
Urodzony	ok. 540
Zmarł	12 marca 604 Rzym

Św. Grzegorz I Wielki (ur. ok. 540, zm. 12 marca 604), papież, którego pontyfikat przypadał w okresie od 3 września 590 do 12 marca 604. Z pochodzenia był Rzymianinem i arystokratą. Jego prapradziadkiem w linii prostej był papież Feliks III (483–492), zaś dalszym krewnym papież Agapit (535–536). Najnowsze badania obalają uznawaną dotąd teorię Grzegorza z Tours o pochodzeniu papieża z senatorskiego rodu Anicjuszów wykazując, że Grzegorz był z tym rodem jedynie daleko spokrewniony. Oboje z jego rodziców – Gordianus i Silvia – zostali po śmierci kanonizowani. Trzy ciotki były zakonnicami, z których dwie wyróżniały się nadzwyczajną pobożnością.

W 30. roku życia był pretorem Rzymu, dwa lata później (w dniu śmierci ojca) wycofał się z polityki i zamienił swój dom w klasztor benedyktyński. Regularnie pościł, czym do końca życia zrujnował sobie zdrowie. W 576 roku otrzymał święcenia diakonatu. Osiem lat – od 578 do 586 roku spędził jako wysłannik Kościoła katolickiego w Konstantynopolu. Wybrany na papieża 3 września 590 roku. Wybór ten przyjął z niechęcią, gdyż wolał życie kontemplacyjne, którego potrzeba nurtowała go od wczesnej młodości. Dążył do ustanowienia prymatu Kościoła rzymskiego nad wschodnim. Podjął pertraktacje z Longobardami, ratując Italię przed całkowitym wyniszczeniem. Szukał zbliżenia z Germanami.

Uniezależnił papiestwo od władzy świeckiej; wprowadził dla papieży tytuł łac. "servus servorum Dei" (sługa sług bożych); chroniąc prymat papiestwa wystąpił przeciw tytułowi "patriarchy ekumenicznego" dla patriarchy Konstantynopola.

Przyczynił się do chrystianizacji Anglii. Według tradycji dążenie do chrystianizacji Anglii było związane z przeżyciem jakie miał papież jeszcze przed rozpoczęciem swojego pontyfikatu. Ujrzał pewnego dnia niewolników na targu i zapytał się jednego z nich skąd są. Ten odpowiedział że z Brytanii. Na wieść, że lud ten jest nieschrystianizowany, przeraził się. Zadał mu następnie pytanie – kim są, i słysząc odpowiedź Anglowie był przekonany ze słyszy aniołowie. Na pytanie o dokładną lokalizację kraju, usłyszał Deira, zmienił sobie na De ira – wybawieni od gniewu Bożego i powołani do miłosierdzia. Na pytanie jak nazywa się władca prowincji usłyszał Aella (pierwszy władca Deiry od około 506 roku), zmienił sobie na Alleluja. Po tym spotkaniu postanowił przeprowadzić misje do tego kraju. Pomysł papieża był niezwykle nowatorski, ponieważ do tej pory kościół zajmował się tylko umacnianiem struktur u ludów już nawróconych, a inicjatywę w szerzeniu wiary pozostawiał władcom bądź gorliwcom. Właśnie od czasów Grzegorza I stolica apostolska przejmuje przewodnictwo w kwestii misyjnej. Opracowano całą „teologię misyjną”, w której chodziło o to, aby stworzyć Królestwo Chrystusa na ziemi poprzez głoszenie ewangelii u pogan. Grzegorz sam chciał podjąć misję chrystianizacyjną jako pomysłodawca, jednak objęcie przez niego Stolicy Apostolskiej pokrzyżowało te plany.

Wysłał więc do Brytanii przeora swego klasztoru Augustyna, który ochrzcił Bretwalda (króla anglosaskiego) Aethelberta I. W 601 roku ustanowił Augustyna arcybiskupem Canterbury. Zostawił po sobie 35-tomowy komentarz do Księgi Hioba, pod tytułem Moralia, a także stworzył nowoczesną formę mszału. Zaangażował się też silnie w organizację klasztorów wg reguły Benedykta z Nursji.

W 593 Grzegorz I zapoczątkował naukę o czyśćcu, czyli miejscu, gdzie dusze zmarłych cierpią, dopóki nie spłacą długu lub nie zostaną wykupione przez ofiary żywych. Rozwijał również naukę Ewagriusza z Pontu, a później Jana Kasjana o grzechach głównych. W roku 600 wprowadził łacinę jako jedyny język używany w trakcie nabożeństw, mimo że nie była ona znana wszystkim wiernym.

Następcę Pelagiusza II cechowała szczególna wrażliwość na los ubogich i potrzebujących. Jego pomoc wyrażała się zarówno w działaniach długofalowych, poprzez usprawnienie administracji dobrami kościelnymi a następnie przeznaczenia ich części na określony cel miłosierdzia, dotycząc dużych ten sposób dużych grup, takich jak uchodźcy, uciekający przed klęskami wojen, najazdów czy głodu; jak i konkretnych, choć zorganizowanych i mogących swobodnie wyrazić prośbę pomocy podmiotów, np. potrzebującego wyposażenia przytułku dla starców na górze Synaj. Grzegorz I interesował się jednak także poszczególnymi przypadkami potrzebujących pomocy i wsparcia, imiennych jednostek, nakazując swoim podwładnym, zbadanie i reagowanie w wiadomych mu sprawach. Sam jednocześnie szukał nowych przypadków, w których potrzebna była jego interwencja - materialna bądź duchowa - i sposobów ich zaspokojenia. Dawało to ludności, zamieszkującej tereny podległe pod jego jurysdykcję, poczucie bezpieczeństwa i zewnętrznej opieki, tworzyło obraz sprawiedliwego, miłosiernego człowieka, także instytucji, której nie obce były losy jednostki i która ingerowała w nieabstrakcyjne przypadki nieprawości, równolegle rozciągając nad tą częścią Europy nieprzerwaną opiekę i wzór chrześcijańskiego życia.

Papież Grzegorz I utrwalił swe imię w historii muzyki i liturgiki, porządkując i systematyzując śpiew liturgiczny, znany później jako chorał gregoriański (od imienia Gregorius). Według tradycji, podczas swego pontyfikatu Grzegorz zebrał i usystematyzował istniejące już w obiegu liturgicznym melodie chorałowe. Wszystkie melodie zebrane przez Grzegorza Wielkiego zyskały nazwę Antiphonarius (Antyfonarz). Oryginał antyfonarza zaginął już w średniowieczu – w X wieku. Zachowały się jego ręczne odpisy; najstarsza kopia pochodzi z klasztoru benedyktyńskiego w St. Gallen.

Poglądy Grzegorza na kwestie moralne były niezwykle rygorystyczne. Od księży wymagał przestrzegania ścisłego celibatu. Niezadowolonych z nowego ładu pozbawiał urzędów. Szczególnie ostro wypowiadał się przeciw klasztorom, do których kobiety miały bezpośredni dostęp i mogły przyprowadzać dzieci na spotkania z "ojcami chrzestnymi".

W 1298 roku został ogłoszony przez papieża Bonifacego VIII doktorem Kościoła.

[edytuj] Bibliografia

• Michał Gryczyński, Leksykon papieży, Katowice, Wydawnictwo Książnica, ss. 73-76, 2007. ISBN 978-83-7132-964-7
• Hugo Hoever, Żywoty świętych Pańskich, Olsztyn, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, ss. 322-324, 1988.
• Edward Staniek, W skarbcu starożytnego Kościoła, Kraków, Wydawnictwo m, ss. 151-53, 1997. ISBN 83-907766-1-8