Mikołaj I Wielki
| Mikołaj I Wielki Nicolaus Magnus |
|
| Święty Kościoła katolickiego Papież |
|
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 819 - 822 Rzym |
| Data i miejsce śmierci | 13 listopada 867 Watykan |
| Wyznanie | chrześcijaństwo |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Pontyfikat | 24 kwietnia 858 |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Wspomnienie | 13 listopada |
Mikołaj I Wielki, (ur. między 819 a 822 w Rzymie - zm. 13 listopada 867 w Watykanie) – święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 24 kwietnia 858 do 13 listopada 867.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
[edytuj] Początki papiestwa
Krewny papieża Leona IV.
Karierę duchowną rozpoczął od funkcji subdiakona za czasów papieża Sergiusza II. Za czasów Benedykta III pełnił funkcję papieskiego doradcy, a w 858 stał się jego następcą. 25 kwietnia 858 jako pierwszy z papieży został koronowany. Mikołaj I sformułował twierdzenie, że papież jest zastępcą Chrystusa na Ziemi i zwierzchnikiem Kościoła nie podlegającym sądowi. Wszedł w konflikt z Lotarem II, który postanowił rozwieść się z żoną Teutbergą i poślubić konkubinę Waldradę. W latach 862 i 863 odbyły się synody w Akwizgranie i Metzu, na których unieważniono małżeństwo Lotara. Papież sprzeciwił się decyzji synodów i odwołał uczestniczących w nich biskupów.
[edytuj] Początek konfliktu z patriarchą Focjuszem
W 858 wybrano nowego patriarchę Konstantynopola, Focjusza. Został on wyświęcony po wygnaniu swego poprzednika Ignacego przez cesarza. Ignacy I, zmuszony do rezygnacji, oraz jego zwolennicy uważali jednak Focjusza za uzurpatora – kiedy więc Focjusz poinformował listownie papieża o objęciu urzędu, Mikołaj uznał, że spór między obiema stronami musi zostać rozpatrzony przed przyjęciem nominacji. Wysłani legaci zostali przyjęci z poważaniem i wraz z całym soborem w Konstantynopolu uznali, że prawowitym patriarchą jest Focjusz. Mikołaj postanowił jednak wykorzystać sytuację do podniesienia rangi Stolicy Apostolskiej, stwierdził, że legaci przekroczyli swoje kompetencje i po rozpatrzeniu kwestii na nowo na soborze w Rzymie osądził, że patriarchą jest Ignacy, Focjusza zaś pozbawił godności kapłańskiej. Bizantyńczycy zignorowali rozstrzygnięcie papieża nie wysyłając żadnej odpowiedzi do Rzymu i uznając rewizję procesu za niezgodną z warunkami ustalonymi w kanonie trzeciego soboru lokalnego w Sardyce (343), według którego papież może zarządzić rewizję potępienia biskupa, ale może być ona przeprowadzona tylko przez biskupów prowincji przyległych do prowincji potępionego biskupa.
[edytuj] Rozwój konfliktu
Spór między stolicą rzymską i konstantynopolitańską zaostrzył się w 867. Wówczas to Focjusz w encyklice do pozostałych patriarchów Wschodu ostro skrytykował coraz bardziej rozprzestrzeniający się na Zachodzie dodatek do Symbolu Wiary – Filioque, a chrześcijan używających go oskarżył o herezję. Konsekwencją listu była nałożona na Mikołaja ekskomunika, ogłoszona na soborze w Konstantynopolu. W tym samym roku, w kluczowym dla sporu momencie Focjusz został wygnany przez cesarza a na jego miejsce powrócił Ignacy, który przywrócił łączność z Rzymem a następnie w latach 869-870 zwołał kolejny sobór w Konstantynopolu, który w niepełnym składzie anatematyzował Focjusza. Ten pierwszy widoczny rozbrat pomiędzy wschodnim i zachodnim chrześcijaństwem znalazł jednak swój koniec dopiero w następnej dekadzie, po śmierci Mikołaja. Obaj patriarchowie Konstantynopola pojednali się, a po śmierci Ignacego w 877 jego miejsce ponownie zajął Focjusz. Zwołany przezeń w 879 kolejny sobór unieważnił wszystkie postanowienia i potępienia sprzed 10 lat, a papież Jan VIII nie wystosował już w tej sprawie żadnego sprzeciwu.
[edytuj] Bibliografia
- Hertmanowicz-Brzoza M., Stepan K., Słownik władców świata, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005, ISBN 83-7435-077-6, s. 468.
- Kowalski J. W., Poczet papieży, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1985, ISBN 83-03-01013-1, s. 67-68.
- Nowakowski P., Mikołaj I, (w:) Poczet najznamienitszych papieży, Wydawnictwo Kluszczyński, 2005, s. 50-53.
| Poprzednik Benedykt III |
 |
Papież | |
Następca Hadrian II |
