Papieska elekcja 1276 (Jan XXI)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Papieska elekcja 1276 (trzecia)
Sede vacante.svg
Daty i miejsce
wrzesień 1276
Viterbo
Główne postacie
Dziekan Pedro Julião Reboli (do wyboru ok. 15 września)
Bertrand de Saint-Martin OSB (w dniu ok. 15 września)
Protoprezbiter Simone Paltineri
Protodiakon Riccardo Annibaldi
Wybory
Liczba elektorów
• uczestnicy
• nieobecni

11
1
Wybrany Papież
Pope John XXI.jpg
Pedro Julião Reboli
Przybrane imię: Jan XXI

Papieska elekcja we wrześniu 1276 – odbyła się po śmierci Adriana V i zakończyła wyborem Portugalczyka Jana XXI na jego następcę.

Pontyfikat Adriana V. Zawieszenie konstytucji Ubi periculum o konklawe[edytuj | edytuj kod]

Adrian V zmarł 18 sierpnia 1276 w Viterbo po zaledwie 39 dniach pontyfikatu, zanim doszło do jego konsekracji i koronacji. W tym czasie zdążył jednak zawiesić konstytucję "Ubi periculum" z 1274, ustanawiającą instytucję konklawe. Obiecał wydanie nowych regulacji co do wyboru papieża, ale zmarł zanim to nastąpiło[1].

Śmierć Adriana V oznaczała trzecią już sediswakancję w ciągu 1276 roku.

Lista uczestników[edytuj | edytuj kod]

W chwili śmierci Adriana V żyło 12 kardynałów, jednak kardynał biskup Palestriny, Vicedominus de Vicedominis zmarł w trakcie sediswakancji, a kardynał Simon de Brion był wówczas we Francji jako legat papieski[1][2][3][4]:

Sześciu elektorów mianował Urban IV, dwóch Grzegorz X, a po jednym Innocenty IV i Grzegorz IX. Sześciu spośród nich było Włochami, trzech Francuzami, a jeden Portugalczykiem.

Nieobecni[edytuj | edytuj kod]

  • Simon de Brion (17 grudnia 1261) – kardynał prezbiter S. Cecilia; legat papieski we Francji

Przebieg elekcji[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z konstytucją Ubi periculum, kardynałowie powinni byli zebrać się w celu wybrania następcy Adriana V dziesiątego dnia po jego śmierci. Mieszkańcy Viterbo zażądali od nich zastosowania się do przepisów konstytucji. Kardynałowie, powołując się na zawieszenie tej konstytucji przez Adriana V, odmówili jednak, co doprowadziło do zamieszek i dalszej zwłoki w rozpoczęciu obrad. Dodatkowym powodem odroczenia początku elekcji było prawdopodobnie oczekiwanie na przybycie kardynała Vicedominusa de Vicedominis, który leżał chory w klasztorze S. Croce w Rzymie, ale zapowiedział swój przyjazd do Viterbo. Vicedominus przybył do Viterbo na początku września, jest jednak mało prawdopodobne, by wziął udział w elekcji, gdyż zmarł 6 września 1276[4][1][2][3][a].

Po uspokojeniu się sytuacji w Viterbo kardynałowie przystąpili do głosowania. Wbrew obawom, mimo istniejących antagonizmów między Włochami i Francuzami, kardynałowie już pierwszego dnia doszli do porozumienia. Za radą kardynała Giovanniego Gaetano Orsiniego jednogłośny wybór padł na jedynego neutralnego kandydata, Portugalczyka Pedro Julião Reboli, biskupa Tusculum, lekarza i filozofa. Dokładna data jego wyboru jest niepewna, najprawdopodobniej jednak doszło do niego w dniu 15 września 1276. Wskutek błędnej numeracji papieży o imieniu Jan w XIII-wiecznych katalogach elekt przyjął imię Jan XXI, chociaż nigdy nie było Jana XX. 20 września w kościele św. Wawrzyńca w Viterbo nowy papież został uroczyście koronowany przez kardynała Giovanniego Gaetano Orsiniego, który w największym stopniu przyczynił się do jego wyboru[4][1][2][3].

Jan XXI uważany jest za jedynego w historii papieża-Portugalczyka, choć z terenów dzisiejszej Portugalii mógł pochodzić także papież Damazy I (366-384).

Uwagi

  1. Według późniejszej legendy, poświadczonej po raz pierwszy w XVII wieku, kardynał Vicedominus de Vicedominis na kilka godzin przed śmiercią został wybrany na papieża i przybrał imię Grzegorz XI, na cześć swojego wuja Grzegorza X. Ponieważ jego wybór nie został nawet ogłoszony, Grzegorz XI Vicedominis nie jest wymieniany w katalogach papieży, a imię Grzegorz XI przyjął wybrany w 1370 ostatni papież niewoli awiniońskiej. O zdarzeniu tym nie wspominają jednak żadne ze współczesnych źródeł, co więcej, jednoznacznie zaprzeczają one takiemu scenariuszowi.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 John Paul Adams: Sede Vacante 1276, August-September. 2010. [dostęp 2015-03-08].
  2. 2,0 2,1 2,2 Richard Stapper: Papst Johannes XXI.. Münster: 1898, s. 33-38.
  3. 3,0 3,1 3,2 Richard Sternfeld: Der Kardinal Johann Gaetan Orsini (Papst Nikolaus III.) 1244-1277. Berlin: 1905, s. 263-271.
  4. 4,0 4,1 4,2 Horace Mann: The lives of the Popes in the Middle Ages. Vol. 16. Londyn: 1932, s. 39-41.