Papirus 49

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Papirus 49 (GA)
Papirus Yale 415
Papyrus49verso.jpg

Strona recto z tekstem Ef 4,16-29
Rodzaj Kodeks papirusowy
Numer \mathfrak{P}^{49}
Zawartość List do Efezjan 4-5 †
Data powstania III wiek
Język grecki
Miejsce przechowywania Yale University
Rozmiary 18 × 25 cm
Typ tekstu tekst aleksandryjski
Kategoria I
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Manuskrypty Nowego Testamentu: papirusy, majuskuły, minuskuły, lekcjonarze

Papirus 49 (według numeracji Gregory–Aland), oznaczany symbolem \mathfrak{P}^{49}wczesny grecki rękopis Nowego Testamentu, spisany w formie kodeksu na papirusie. Paleograficznie datowany jest na III wiek. Zawiera fragmenty Listu do Efezjan, tekst był dwukrotnie publikowany. Rękopis wyszedł spod tej samej ręki, co Papirus 65 (zawiera fragmenty 1 Tesaloniczan) i dlatego sugerowano, że oba fragmenty mogły stanowić ten sam rękopis. Pod względem tekstualnym jest bliski Kodeksowi Synajskiemu i Watykańskiemu. Pochodzi z Egiptu, obecnie przechowywany jest w Yale University.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Zachowała się jedna tylko karta kodeksu z tekstem Listu do Efezjan 4,16–29; 4,31–5,13[1]. Górna część karty uległa zniszczeniu i sześć linijek tekstu zostało utraconych. Obecne rozmiary karty wynoszą 20,3 na 13,3 cm[2]. Przypuszcza się, że oryginalne karty kodeksu miały rozmiar 18 na 25 cm[3].

Tekst pisany jest w 29 linijkach na stronę[4], około 38 liter w linijce[a], marginesy mają około 3 cm. Tekst zajmował przestrzeń około 20,5 na 12 cm[2]. Rękopis sporządzony został przez zawodowego skrybę[3], który zdradza tendencję do pisania kursywą[2]. Litery są lekko pochylone w prawo, stosowane są przydechy i akcenty[2].

Już Bradford Welles, pierwszy wydawca kodeksu, zauważył wielkie podobieństwo do \mathfrak{P}^{65}. Jego zdaniem nie zachodzi żadna zauważalna różnica w kształcie liter pomiędzy obu rękopisami. Identyczne są zwłaszcza te litery, przy których pisaniu ujawnia się zwykle odmienna ręka – tytułowe lambda, tytułowe sigma, iota, wysokie ypsilon. Skróty dla nomina sacra dokonywane są w identyczny sposób – podłużna kreska u góry z tendencją do wydłużania w prawo stawiana jest tylko nad ostatnią literą skracanego wyrazu[3]. Nie zachodzą żadne różnice w kształcie liter, oba fragmenty nie stosują ligatur[5]. Ponadto rozmiar oryginalnych kart obu rękopisów był identyczny (18 cm na 25 cm), ta sama jest liczba linijek tekstu na stronie – 29. Podobna jest liczba liter w jednej linijce tekstu, jakkolwiek \mathfrak{P}^{65} ma na ogół nieco więcej liter w linijce (najdłuższa linijka w \mathfrak{P}^{49} ma 42 litery, najkrótsza w \mathfrak{P}^{65} ma 38 litery). Oba rękopisy wyszły spod ręki tego samego skryby[3].

Sugerowano, że oba fragmenty mogły niegdyś stanowić ten sam rękopis. Oryginalny rękopis zawierałby zbiór Listów Pawła. Różnica w liczbie liter w linijce tekstu spowodowana zawężeniem marginesów (u \mathfrak{P}^{49} wynosi ona 3 cm, a u \mathfrak{P}^{65} – 2,5 cm. Skryba w miarę zbliżania się do końca zorientował się, że zużywa więcej materiału piśmiennego niż pierwotnie to przewidywał i dlatego postanowił oszczędzać papirus. Podobną zmianę można zaobserwować w \mathfrak{P}^{75}, w którego końcowych partiach skryba dodawał po trzy litery do linijki tekstu, a nawet dodatkowe linijki tekstu na stronie[3].

Według Alanda manuskrypt jest jednym z trzech wczesnych rękopisów Listu do Efezjan[6]. Według Comforta jest szóstym wczesnym rękopisem, który zawierał pełny zbiór Listów Pawła. Pozostałe pięć rękopisów to: \mathfrak{P}^{13}, \mathfrak{P}^{15}/\mathfrak{P}^{16}, \mathfrak{P}^{30}, \mathfrak{P}^{46}, \mathfrak{P}^{92}[3].

Tekst[edytuj | edytuj kod]

Strona verso papirusu z tekstem Ef 4,31-5,13

Hatch i Welles zaliczyli tekst kodeksu jako typu aleksandryjskiego[4]. Kurt Aland pisał, że jest co najmniej normal text – to znaczy bliski dla tekstu oryginalnego – i zaklasyfikował do kategorii I[1]. Bruce M. Metzger określił go, jako aleksandryjski[4]. 14 na 16 wariantów tekstowych fragmentu zgodnych jest z Kodeksem Synajskim i Watykańskim, co oznacza bardzo bliskie tekstualne pokrewieństwo[4].

Warianty tekstowe[edytuj | edytuj kod]

W Ef 4,23 przekazuje rzadki wariant εν τω πνευματι (w duchu) zamiast τω πνευματι (duchem). Wariant kodeksu jest wspierany przez Kodeks Watykański, minuskuł 33, 1175, 1739, 1881 i kilka innych rękopisów[7].

W Ef 4,28 przekazuje rzadki wariant ταις χερσιν το αγαθον, w czym jest wspierany jedynie przez \mathfrak{P}^{46}, drugiego korektora Kodeksu Synajskiego, Kodeks Watykański, starołaciński a, oraz vgst. Pozostałe rękopisy przekazują następujące warianty: το αγαθον (Porphyrianus, minuskuł 6, 33, 1739, 1881); το αγαθον ταις χερσιν (Angelicus, Athous Lavrensis, 323, 326, 614, 630, 945); το αγαθον ταις ιδιαις χερσιν (Kodeks Moskiewski, 2495); ταις ιδιαις χερσιν το αγαθον (Kodeks Synajski, Aleksandryjski, Bezy, Augiensis, Boernerianus, 81, 104, 365, 1175, 1241, 2464, vgcl)[7].

W Ef 4,32 przekazuje wariant δε (zaś) wraz z Kodeksem Synajskim, Aleksandryjskim, pierwszym korektorem Kodeksu Bezy (D1), Athous Lavrensis, rękopisy bizantyńskie, syrh. Kodeks Bezy, Augiensis, Boernerianus, minuskuł 1175, oraz staro-łaciński b wspierają wariant ουν (więc), inne rękopisy nie mają żadnego z tych słów (\mathfrak{P}^{46}, Vaticanus, minuskuł 6, 104, 1739, 1881, niektóre rękopisy Wulgaty)[7].

W Ef 5,4 przekazuje wariant και (i), w czym jest zgodny z \mathfrak{P}^{46}, pierwszym korektorem Kodeksu Synajskiego (א1), Kodeksem Watykańskim, drugim korektorem Kodeksu Bezy, rękopisami tradycji bizantyjskiej, Peszittą, rękopisami koptyjskimi w dialekcie bohairskim; konkurencyjny wariant η (czy) wspierany jest przez Kodeks Synajski, Aleksandryjski, Bezy, Augiensis, Boernerianus, Porphyrianus, minuskuł 81, 104, 326, 365, 1175, 1241, 1739, 2464, rękopisy starołacińskie, syrh, oraz rękopisy w dialekcie saidzkim[8].

W Ef 5,5 przekazuje wariant ο εστιν (który jest), w czym wspiera rękopisy: \mathfrak{P}^{46}, Synajski, Watykański, Augiensis, Boernerianus, Athous Lavrensis, 33, 365, 1175, 1739, 1881, 2464, starołacińskie, Peszitta, koptyjskie; inny wariant – ος εστιν (który jest), wspierany jest przez Kodeks Aleksandryjski, Kodeks Bezy, oraz rękopisy bizantyjskiej tradycji tekstualnej[8].

W Ef 5,9 przekazuje wariant φωτος (światła), w czym jest zgodny z Kodeksem Synajskim, Aleksandryjskim, Watykańskim, Bezy, Augiensis, Boernerianus, Porphyrianus, minuskuł 6, 33, 81, 629, 1175c, 1739, 1881, 2464, niektóre rękopisy łacińskie, Peszitta i rękopisy koptyjskie. Wariant πνευματος (ducha) przekazują \mathfrak{P}^{46}, D2, Ψ, większość bizantyjska oraz syrh[8].

Przykład zrekontruowanego tekstu[edytuj | edytuj kod]

Tekst Efezjan 4,16-23 w rekonstrukcji dokonanej przez Ph. Comforta i D. Barretta. Tekst objęty klamrami przypada na utracone partie karty i jest to tekst przypuszczalny, litery oznakowane kropką u dołu są trudno czytelne.

[16] – [οικοδομην εαυτου] ε̣ν̣ αγαπ[η [17] το]υ̣το̣ ο̣υ̣ν λ̣[εγω και
μαρτυρομ]α̣ι εν κ̅ω̅ μη̣κετι υ[μας π]ε̣ρ̣[ι]π̣ατ[ειν καθ]
[ως και τα] ε̣θνη ·περιπατει εν̣ [ματαιοτ]η̣τ̣ι του
[νοος] αυτων [18] εσκοτωμενοι τη ·δ[ια]νο̣ι̣α οντες
[απηλ]λοτριωμ̣ενοι της ζωης του θ̅υ̅ δ̣ια την αγνοι
[αν τη]ν̣ ουσαν εν ·αυτοις δια τ̣η̣[ν πωρ]ω̣σιν της
[καρδια]ς αυ̣των̣ [19] οιτινες απηλ[γηκοτες] ε̣αυτους
[παρεδ]ω̣καν τη̣ ·α̣σελγια ε̣ι[ς] εργα̣[σιαν] α̣καθαρ
[σιας πασης εν πλεο]ν̣ε̣ξ̣ια [20] υμ̣[εις δε] ο̣υ̣χ̣ ουτως
[εμαθετε τον χ̅̅ν̅ [21] ει γε] α̣υτον ηκ̣[ουσατ]ε̣ και εν αυτω
[εδιδαχθητε καθως εστι]ν̣ α̣λ̣η̣θ̣ε̣ι̣α̣ ε̣ν̣ [τω] ι̣̅̅υ̅ [22] [α]π̣οθεσθε
[υμας κατα τη]ν̣ προ[τεραν α]ναστροφη̣[ν το]ν̣ παλαιον αν
[θρωπον τον] φ̣θ̣ε̣ι̣ρομενον κατα τα[ς ε]π̣ιθυμιας της
[απατης [23] ανα]νεο̣υσθαι δε εν τω π̅ν̣̅[ι̅ το]υ νοος ·υμων

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fragment zdradza wiele cech charakterystycznych dla III wieku. Pod względem paleograficznym jest bardzo bliski dla \mathfrak{P}^{53} (datowany na III wiek). Philip Comfort datuje oba rękopisy na połowę III wieku[4]. INTF datuje go na wiek III[1].

Historia rękopisu od momentu jego powstania aż do chwili nabycia jest nieznana[4]. Rękopis najprawdopodobniej powstał w Egipcie, jednak dokładne ustalenie miejsca jego sporządzenia jest niemożliwe. Nie ustalono także miejsca, w którym został znaleziony[2][4]. Manuskrypt został nabyty w lutym 1931 roku w Kairze dla Yale University[4]. Obecnie przechowywany jest w Yale University (P. Yale 415) w New Haven[1]. Na liście rękopisów Nowego Testamentu – w grupie papirusów – umieścił go Kurt Aland, dając mu numer 49[9].

Tekst rękopisu opublikowany został dopiero w 1958 roku, przez Williama Hatcha oraz Bradforda Wellesa[10], a w 1985 roku przez Susan Stephens, która dała nową rekonstrukcję tekstu. Philip Comfort opublikował tekst fragmentu w 1999 roku[4].

Bartoletti już w 1957 roku zauważył wielkie podobieństwo do \mathfrak{P}^{65} i w związku z tym zasugerowano, że oba mogły należeć do tego samego rękopisu[5]. Stanowisko to podtrzymał Philip Comfort[3]. W wydaniach Novum Testamentum Graece Nestle-Alanda wciąż traktowane są jako oddzielne rękopisy. Czyni tak NA28, tj. jest ostatnie wydanie Nestle-Alanda[11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Według Hatcha i Wellesa przeciętna liczba liter w linijce to 37 liter. Zdaniem Comforta i Barretta wynosi ona 38.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 99. ISBN 978-0-8028-4098-1.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 W. H. P. Hatch and C. Bradford Welles, A Hitherto Unpublished Fragment of the Epistle to the Ephesians, Harvard Theological Review LI (1958), s. 33.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Philip W. Comfort, David P. Barrett: The Text of the Earliest New Testament Greek Manuscripts. Wheaton, Illinois: Tyndale House Publishers Incorporated, 2001, s. 358. ISBN 978-0-8028-4098-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Philip W. Comfort, David P. Barrett: The Text of the Earliest New Testament Greek Manuscripts. Wheaton, Illinois: Tyndale House Publishers Incorporated, 2001, s. 355. ISBN 978-0-8028-4098-1.
  5. 5,0 5,1 Klaus Wachtel, Klaus Witte: Das Neue Testament auf Papyrus: Gal., Eph., Phil., Kol., 1. u. 2. Thess., 1. u. 2 Tim., Tit., Phlm., Hebr. Berlin: Walter de Gruyter, 1994, s. LXI. ISBN 3-11-014612-6.
  6. K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 85. ISBN 978-0-8028-4098-1.
  7. 7,0 7,1 7,2 E. Nestle, K. Aland (pod red.): Novum Testamentum Graece (wyd. 26). Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1991, s. 510.
  8. 8,0 8,1 8,2 E. Nestle, K. Aland (pod red.): Novum Testamentum Graece (wyd. 26). Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1991, s. 511.
  9. K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 74. ISBN 978-0-8028-4098-1.
  10. W. H. P. Hatch and C. Bradford Welles, A Hitherto Unpublished Fragment of the Epistle to the Ephesians, Harvard Theological Review LI (1958), ss. 33-37.
  11. Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: Barbara et Kurt Aland, Johanes Karavidopoulos, Carlo M. Martini, Bruce M. Metzger. Wyd. 28. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2012, s. 795, 796. ISBN 978-3-438-05140-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]