Parafia św. Józefa w Załężu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rzymskokatolicka parafia
pod wezwaniem św. Józefa
Państwo  Polska
Siedziba Katowice
Adres ul. Gliwicka 76
40-854 Katowice
Data powołania 1 września 1896
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja katowicka
Dekanat Katowice-Załęże
Kościół św. Józefa w Katowicach-Załężu
Proboszcz ks. Jerzy Słota
(od 2001)
Wezwanie św. Józef Robotnik
Wspomnienie liturgiczne 1 maja
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Rzymskokatolicka parafiapod wezwaniem św. Józefa
Rzymskokatolicka parafia
pod wezwaniem św. Józefa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rzymskokatolicka parafiapod wezwaniem św. Józefa
Rzymskokatolicka parafia
pod wezwaniem św. Józefa
Ziemia 50°15′47,6989″N 19°00′03,1147″E/50,263250 19,000865Na mapach: 50°15′47,6989″N 19°00′03,1147″E/50,263250 19,000865
Strona internetowa
Probostwo
Dom parafialny i Klasztor Sióstr Jadwiżanek

Parafia św. Józefa w Katowicach-Załężuparafia rzymskokatolicka pod wezwaniem św. Józefa w Katowicach, w dzielnicy Załęże. Znajduje się ona w północno-zachodniej części miasta i obejmuje ona swoim zasięgiem całe Załęże. Została ona erygowana 1 września 1896, a jej pierwszym proboszczem w latach 1900-1942 był ksiądz prałat Józefa Kubis. Obecnie parafia liczy około 11 100 mieszkańców Załęża[1]. Kościół parafialny znajduje się przy ulicy Gliwickiej 76.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do połowy XIX w. wierni z Załęża przynależeli do parafii w Bogucicach. Od połowy XIX w. wierni uczęszczali do tymczasowego kościoła przy placu Wolności, który został poświęcony w 1860. Dalekie położenie kościoła spowodowało, iż wierni zaczęli zabiegać o odłączenie i utworzenie własnej parafii wraz z kościołem[2].

Pierwsze plany budowy kościoła w Załężu pojawiły się w połowie XIX w., kiedy to ówczesnym proboszczem parafii boguckiej Leopoldem Markiefką. W tym czasie właściciel dóbr załęskich - Ernest Georges de la Tour wyszedł z pomysłem budowy kościoła, plebanii, cmentarza i szkoły w Załęskiej Hałdzie. Projekt nowej parafii z 1855 przewidywał włączenie do niej z parafii boguckiej Brynowa i Załęża, z mikołowskiej Ligoty, Ochojca, Piotrowic, a z chorzowskiej familoki z okolic Huty Baildon. Z powodu braku poparcia finansowego nie zrealizowano planów utworzenia tej parafii. Nowy właściciel Załęża - George von Moltke (od 1856) też był zainteresowany budową kościoła, ale nie powołaniem parafii[3].

Powołanie załęskiej parafii wraz z kościołem wiąże się z działalnością proboszcza parafii boguckiej, księdza Ludwika Skowronka. Propozycją ks. Skowronka zatwierdził 27 grudnia 1895 biskup wrocławski kardynał Georg Kopp[4].

Sprawę budowy kościoła i powołania parafii przyspieszyła katastrofa górnicza w kopalni Kleofas z 4 marca 1896, w której to w pożarze zginęło 105 górników, głównie z Bogucic, Dębu i Załęża[4]. Podczas pogrzebu proboszcz bogucki ks. Ludwik Skowronek wygłosił ślubowanie wybudowania kościoła, która brzmiała następująco:

Quote-alpha.png
Dla uczczenia drogiej pamięci naszych ukochanych współbraci śp., co poginęli dnia 3 marca na kopalni Kleofas - więcej jeszcze dla przebłagania gniewu boskiego - obiecujemy Panu Bogu najwyższemu stawić kościół w Załężu i na ten cel ofiary według naszej możności przynosić, aby ów kościół służył Panu Bogu na chwałę, nam i drogim zmarłym na korzyść zbawienną. Amen[3].

W tym samym roku, tj. 1 września 1896 dekretem kardynała Georga Koppa erygowano parafię załęską. Potwierdzenie tego faktu przez władze świeckie nastąpiło 13 lipca 1896. Administratorem nowej parafii został 24 sierpnia 1896 proboszcz bogucki, ks. Ludwik Skowronek. Księgi parafialne zaczęto prowadzić od 1 października 1896. Miesiąc później, tj. 12 listopada wybrano Zarząd Kościelny i Radę Parafialną[3].

W 1896 rozpoczęto przygotowania do budowy kościoła. W tym samym roku rozpoczęto budowę probostwa i klasztoru sióstr Jadwiżanek. Klasztor poświęcono 30 października 1899, a probostwo w listopadzie 1900[3].

Budowę kościoła rozpoczęto 15 maja 1898. Poświęcenia kościoła pod wezwaniem świętego Józefa dokonał 8 listopada 1900 ks. dziekan Wiktor Schmidt, natomiast konsekracji dokonał 29 kwietnia 1902 ks. kardynał Georg Kopp. Pierwszym proboszczem parafii został Józef Kubis[4][3].

W 1938 parafia liczyła 4 kapłanów i 18 015 wiernych. Wtedy to w załęskiej parafii udzielono 215 ślubów, 337 chrztów oraz 247 pogrzebów[5].

Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

  • ks. prałat Ludwik Skowronek – (kurator: 1896 – 1900),
  • ks. prałat Józef Kubis (proboszcz: 1900 – 1942),
  • ks. Franciszek Musialik (administrator: 1942 – 1946),
  • ks. Alfons Tomaszewski (administrator: 1946 – 1951),
  • ks. bp Wilhelm Pluta (administrator: 1951 – 1955; proboszcz 1956 – 1958),
  • ks. abp Jerzy Stroba (administrator: 1958),
  • ks. Franciszek Leśnik (administrator: 1958 – 1959; proboszcz: 1959 – 1971),
  • ks. prałat Jerzy Nyga (administrator: 1971; proboszcz: 1971 – 2000),
  • ks. Jerzy Słota (administrator 2000 – 2001; proboszcz: od 2001).

Zasięg parafii[edytuj | edytuj kod]

Parafia swoim zasięgiem obejmuje całą dzielnicę Załęże w jej obecnym kształcie. Przynależą do niej następujące ulice[1]: Anioła, Badury, Bocheńskiego (część północna), Bogusławskiego, Borysa, Bracka, Cholewy, Ciemały, Czoika, Dudka, Gliwicka, Gminna, Grządziela, Janasa, Kempki, Klimczoka, Koczeby, Kupca, Lelewela, Lisa, Macieja, Mamoka, Marcina, Musialika, Narutowicza, Ondraszka, Piechy, Pokoju, Pośpiecha, Pukowca, 18 Sierpnia, Skrzeka, Szewczenki, Ślusarska, Tokarska, Wiśniowa, Wolnego, Wolskiego, Wyplera, Zamułkowa, Zarębskiego i Żelazna.

Obiekty parafii[edytuj | edytuj kod]

Obiekty parafii koncentrują się głównie przy ul. Gliwickiej. Są to[6][7]:

  • Kościół parafialny p.w. św. Józefa – zabytkowy, neogotycki kościół parafialny, poświęcony 8 listopada 1900; budynek zaprojektowany przez gliwickiego architekta Ludwiga Schneidera posiada pseudobazylikowy korpus i smukłą sygnaturkę; wysokość kościoła dochodzi do 64 metrów,
  • Dom parafialny i Klasztor Sióstr Jadwiżanek – znajduje się w zachodniej części placu kościelnego, przy ul. Gliwickiej 78; klasztor został wybudowany 4 kwietnia, a poświęcony 30 października 1899; siostry Jadwiżanki prowadzą w budynku od 1950 Zakład Opiekuńczo-Leczniczy;
  • Probostwo – budynek zamieszkany przez proboszcza i wikariuszy funkcjonuje od listopada 1900,
  • Cmentarz przy ul. Pośpiecha – cmentarz parafialny, położony na południe od kościoła; powstał on około 1898, wraz z budową pozostałych obiektów parafii; powierzchnia cmentarza wynosi 2,0815 ha.

Kaplice[edytuj | edytuj kod]

W parafii znajdują się następujące kaplice[1]:

Grupy parafialne[edytuj | edytuj kod]

Przy parafii funkcjonują następujące grupy parafialne[7]:

  • Służba Kościoła – grupa szafarzy, kościelnych i organistów,
  • Ministranci – grupa chłopców przy posłudze w liturgii,
  • Dzieci Maryi – grupa dzieci, przygotowująca się do dobrego życia poprzez naśladowanie Maryi i ubogacająca nabożeństwa,
  • Ruch Światło-Życie – grupa, która ma na celu kształtowanie postaw ludzi na aktywnych chrześcijan,
  • Schola Dziecięca Józefowe Nutki – zespół dziecięcy, śpiewający w mszach św. dziecięcych i szkolnych,
  • Eucharystyczny Ruch Młodych – prowadzą liturgię w mszalną w pierwszy piątek i niedzielę miesiąca, a także raz w miesiącu adorację Najświętszego Sakramentu,
  • Grupa Duszpasterstwa Akademickiego i Młodzieży Pracującej,
  • Ruch Odnowy w Duchu Świętym – grupa, która dąży do ożywania darów Ducha Świętego,
  • Domowy Kościół – ruch świecki, działający w ramach spotkań w mieszkaniach u jednej rodziny na rozważaniach i modlitwie,
  • Żywy Różaniec,
  • Koło Przyjaciół Radia Maryja,
  • Grupa Charytatywna – grupa, która udziela pomocy potrzebującym i zbiera datki.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Archidiecezja Katowicka: KATOWICE-ZAŁĘŻE, Świętego Józefa (pol.). www.archidiecezja.katowice.pl. [dostęp 2014-04-18].
  2. Parafia św. Józefa w Załężu (pol.). www.encyklo.pl. [dostęp 2014-04-15].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Parafia Świętego Józefa w Katowicach - Załężu. Historia parafii (pol.). www.swjzaleze.katowice.opoka.org.pl. [dostęp 2014-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 Borowy 1997 ↓, s. 90.
  5. Tab. 98. Statystyka kościelna. „Rocznik Statystyczny Katowic. Rok 1938”, s. 52, 1939. Urząd Statystyczny Miasta Katowic (pol.). 
  6. Zgromadzenie Sióstr Św. Jadwigi: ZAŁĘŻE (pol.). www.jadwizanki.com. [dostęp 2014-04-18].
  7. 7,0 7,1 Parafia Świętego Józefa w Katowicach - Załężu (pol.). www.swjzaleze.katowice.opoka.org.pl. [dostęp 2014-04-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]