Parafia św. Marii Magdaleny w Cieszynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Parafia Świętej Marii Magdaleny
Kościół św. Marii Magdaleny w Cieszynie
Kościół św. Marii Magdaleny w Cieszynie
Państwo  Polska
Siedziba Cieszyn
Adres Plac Dominikański 2,
43-400 Cieszyn
Data powołania XIII wiek
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja bielsko-żywiecka
Dekanat Cieszyn
Kościół (1) Kościół św. Marii Magdaleny,
(2) Kościół filialny św. Trójcy,
(3) Rotunda św. Mikołaja
Proboszcz ks. Henryk Satława
Wspomnienie liturgiczne Świętej Marii Magdaleny
Położenie na mapie Cieszyna
Mapa lokalizacyjna Cieszyna
Parafia Świętej Marii Magdaleny
Parafia Świętej Marii Magdaleny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Świętej Marii Magdaleny
Parafia Świętej Marii Magdaleny
Ziemia 49°44′53,15″N 18°37′55,65″E/49,748097 18,632125Na mapach: 49°44′53,15″N 18°37′55,65″E/49,748097 18,632125
Strona internetowa

Parafia pw. Świętej Marii Magdaleny w Cieszynieparafia rzymskokatolicka znajdująca się w Cieszynie. Należy do Dekanatu Cieszyn diecezji bielsko-żywieckiej. Jest prowadzona przez księży diecezjalnych. W 2005 w granicach parafii zamieszkiwało 8400 katolików[1].

Jest to najstarsza parafia w Cieszynie, erygowano ją już w XIII wieku. Pierwotny kościół parafialny, drewniany, mieścił się w miejscu dzisiejszego Teatru im. A. Mickiewicza na Placu Teatralnym. W pierwszej połowie XVI wieku cieszyński książę Kazimierz II przebudował go na murowany. W okresie reformacji, w 1545 r. gdy samodzielną władzę obejmował książę Wacław III Adam, miasto miało już przeważający charakter luterański, sam ksiądz dziekan Jan miał już żonę i dzieci[2]. Po epidemii "morowego powietrza" w mieście założono cmentarz i wybudowano na nim z fundacji Katarzyny Sydonii kościół cmentarny św. Trójcy, początkowo o charakterze drewnianym i ewangelickim. W 1594 r. przebudowany został na murowany w stylu gotyckim. W 1610 roku książę Adam Wacław zmienia wyznanie na katolickie i odbiera ewangelikom kościół parafialny, okresowo zostawiając kościół św. Trójcy.[3] Od 1654 r. wzmaga się kontrreformacja, a w 1670 r. do Księstwa Cieszyńskiego docierają pierwsi dwaj jezuici. W wyniku następujących po tym prześladowań ewangelików[4] w 1679 r. w mieście doliczono się już tylko 4 obywatelki tego wyznania[5]. Po pożarze miasta w 1789 r. kościół parafialny na obecnym Placu Teatralnym nie został już odbudowany[6]. W tym samym roku Dominikanie opuścili na zawsze Cieszyn, a klasztorny kościół pw. Najświętszej Maryi Panny został przekazany parafii św. Marii Magdaleny i stał się nowym kościołem parafialnym.

Do 1785 roku parafia obejmowała oprócz Cieszyna i jego przedmieść dodatkowo kilkanaście wsi. Były to: Bobrek, Boguszowice, Gułdowy, Gumna, Kalembice, Kisielów, Krasna, Ligota Alodialna, Łąki, Marklowice, Mnisztwo, Mosty koło Cieszyna, Ogrodzona, Pastwiska, Pogwizdów, Sibica, Zamarski i Żuków Dolny.

Po reorganizacji sieci parafialnej w 1785 roku wyłączone zostały Brzezówka, Marklowice i Pogwizdów (parafia pw. św. Jana Nepomucena w Pogwizdowie), Kisielów i Ogrodzona (parafia pw. św. Mateusza Apostoła w Ogrodzonej) oraz Łąki (parafia w Łąkach). W 1811 roku Żuków Dolny został przyłączony do parafii w Ropicy.

Najstarsze księgi metrykalne sięgają 1628 roku, kiedy to kościół parafialny powrócił w ręce katolików. Od tej daty prowadzone są księgi chrztów i ślubów, zgonów zaś od 1692 roku. W księgach znajdują się niewielkie luki. Brakuje tomu księgi chrztów z lat 1642-1654 oraz zgonów z lat 1743-1774. Księgi prowadzono początkowo po łacinie, od końca XVIII wieku w języku niemieckim. Odpisy z początku XX wieku są sporządzone już w języku polskim.[7]


Przypisy

  1. Dwuczęściowy dodatek do gazety Głos Ziemi Cieszyńskiej nr. 44 i 45 z listopada 2005 pt. "Panorama Parafii Katolickich Ziemi Cieszyńskiej"
  2. Z historii Kościoła Ewangelickiego na Śląsku Cieszyńskim. Tadeusz J. Zieliński (redakcja). Katowice: Dom Wydawniczy i Księgarski "Didache", 1992, s. 22. ISBN 83-85572-00-7.
  3. Książnica Cieszyńska, Biblioteka Leopolda Jana Szersznika, nr SZ DD IX 7/7, Odpis dokumentu cesarza Macieja z 11.09.1617 r., w którym potwierdza on restytucję klasztoru dominikanów w Cieszynie dokonaną dokumentem księcia cieszyńskiego Adama Wacława z 22.01.1613.
  4. Książnica Cieszyńska, Biblioteka Leopolda Jana Szersznika, nr SZ DD IX 39/14, Odpis dekretu cesarza Leopolda I do starosty ziemskiego księstwa cieszyńskiego barona Jana Fryderyka Larysza z Ligoty, wystawionego w Wiedniu 21.06.1673, nakazującego usunięcie z Cieszyna Eliasza Tarnoczy'ego oraz protestanckiego introligatora sprowadzającego luterańskie książki, jak też zezwalającego jezuitom na przeszukiwanie domów w poszukiwaniu protestanckich książek.
  5. F. Michejda, 1909, s. 56.
  6. Władysław Sosna: Cieszyn. Przewodnik krajoznawczy. Cieszyn: Offsetdruk i Media Sp. z o.o., 2005, s. 142. ISBN 83-918061-9-7.
  7. Księgi metrykalne (1): Parafia rzymskokatolicka pw. św. Marii Magdaleny w Cieszynie (pol.). W: Przodkowie z Cieszyna - Poszukiwania genealogiczne na Śląsku Cieszyńskim [on-line]. 2012-09-03. [dostęp 2013-09-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]