Parafia św. Wawrzyńca w Kutnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Świętego Wawrzyńca
Siedziba Kutno
Adres ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 4
99-300 Kutno
Data powołania 1301
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja łowicka
Dekanat Kutno-św. Wawrzyńca
Kościół Kościół św. Wawrzyńca w Kutnie
Proboszcz Ks. prał. Stanisław Pisarek
Wspomnienie liturgiczne 10 sierpnia - św. Wawrzyńca
Położenie na mapie Kutna
Mapa lokalizacyjna Kutna
Parafia Świętego Wawrzyńca
Parafia Świętego Wawrzyńca
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Świętego Wawrzyńca
Parafia Świętego Wawrzyńca
Ziemia 52°13′50″N 19°21′46″E/52,230556 19,362778Na mapach: 52°13′50″N 19°21′46″E/52,230556 19,362778

Parafia Świętego Wawrzyńca w Kutnie – powstała prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV wieku. W dokumencie książąt mazowieckich z 1301 roku na liście świadków figuruje Michał rektor, czyli pleban kościoła w Kutnie, pierwszy znany z imienia Proboszcz. Dokument z 1301 roku stwierdza istnienie drewnianego kościoła w Kutnie. Pierwszy drewniany kościół spłonął w 1476 roku. Wraz z lokacja nowego miasta Mikołaj Kuciński wystawił nową murowaną świątynię.

Pierwszy kościół murowany[edytuj | edytuj kod]

Nowy wzniesiono z cegły i kamienia w roku 1483 w stylu gotyckim. Świątynia była jednonawowa, oskarpowana, z wyodrębnionym , mniejszym prezbiterium, zamkniętym trójbocznie. Od wschodu wznosiła się czworoboczna wieża, a od strony południowej przylegała do świątynia zakrystia oraz skarbiec. Przy nawie głównej usytuowana została kapliczka św. Anny z bocznym wejściem.

Przy kościele, w bezpośredniej bliskości jego murów istniał cmentarz parafialny na którym chowano zmarłych do końca XVIII wieku. Dziś jest to ścisłe centrum miasta i główna arteria miasta, a o cmentarzu przypomina tablica pamiątkowa na murze kościoła.

Kościół nowożytny[edytuj | edytuj kod]

Kościół w obecnym kształcie został zbudowany przez nadbudowanie na starym kościele nowego[1], większego (stary kościół został następnie rozebrany. Istnieje prawdopodobieństwo że pozostały po nim podziemia, a ich przebadanie planuje się na lata 2011-2012), przez Księdza infułata Piotra Zbrowskiego.

Restauracja po II Wojnie Światowej[edytuj | edytuj kod]

W czasie II Wojny Światowej Kościół został zdewastowany, okupant urządził w nim magazyn zboża a przedmioty liturgiczne rozkradziono. Byli w nim także przetrzymywani kutnowscy Żydzi. Oto jak pisał o kościele Ksiądz prałat Bronisław Pągowski, któremu w 1945 roku Władza Duchowna powierza placówkę:

Do parafii św. Wawrzyńca w Kutnie przybyłem 29 stycznia 1945 roku [miasto wyzwolono 19 stycznia]. Kościół zamieniony został przez Niemców na magazyn zbożowy, był brudny, pełen dziur w dachu i zacieków na stropie z powybijanymi oknami, porozbijanymi ławkami, konfesjonałami i częściowo ołtarzami, bez szat i naczyń liturgicznych, bez bielizny kościelnej. (...) Pierwszą troską moją było doprowadzenie do stanu używalności świątyni parafialnej. Przy pomocy tutejszych parafian, zboże z kościoła zostało wywiezione, konstrukcja drewniano-żelazna rozebrana. Kościół myliśmy kilkakrotnie, gdyż w nim przez kilka dni byli zamknięci Żydzi. Uporządkowałem teren wokół kościoła. (...) Rozebrałem starą plebanię - ruderę[2]

Dzwony na kościele[3][edytuj | edytuj kod]

Po zarekwirowaniu dzwonów przez niemieckie władze okupacyjne, sprawa ich ponownego zakupu była pilna i honorowa dla parafii. W 1948 roku została podpisana umowa pomiędzy firmą "Metalton" a rzymskokatolicką parafią św. Wawrzyńca w Kutnie, którą reprezentował ks. dziekan Bronisław Pągowski, na wykonanie dzwonów (tzw. zespołu melodyjnego ośmiogłosowego).

Społeczeństwo kutnowskie od 1 lutego 1948 roku rozpoczęło zbiórkę złomu metali półszlachetnych na budowę dzwonów. Wierni przynosili do kościoła: mosiężne moździerze z tłuczkami żyrandole mosiężne, łuski karabinowe, gilzy armatnie, miedziane patelnie, miednice i miski, rurki, śruby, klamki mosiężne i inne drobiazgi. Ponadto srebrne łyżki stołowe lichtarze, srebrne rosyjskie monety. Zbierano aluminium, blachę cynkową oraz cynę. Na apel księdza Pągowskiego w akcję zbierania włączył się prawie każdy w mieście i na wioskach, a ksiądz proboszcz starał się o pozyskanie pieniędzy. W tym celu wypożyczał sale Domu Katolickiego na różne imprezy, np.: zabawy taneczne organizowane przez Ligę Kobiet, przedstawienia teatralne, jasełkowe, mecze bokserskie organizowane przez klub sportowy „Kolejarz". Odbyło się nawet w sali wesele cygańskie. Powołano również Komitet Fundacji Dzwonów. Zebrano około 4043 kg metalu (1643 kg miedzi i 2400 kg mosiądzu).

Pierwszy dzwon zwany "Piotrem" o wadze 155 kg przyjechał do Kutna pod koniec lipca 1948 roku. Poświęcony został pamięci budowniczego kościoła ks. infułata Piotra Zbrowskiego, z płaskorzeźbą jego popiersia, i na pamiątkę otwarcia świątyni (4 II 1945 roku) przez ks. Bronisława Pągowskiego, po barbarzyńskiej profanacji przez okupanta.

Drugi dzwon zwany "Bronisławem" o wadze 460 kg przybył w grudniu 1948 roku. Dzwon poświęcony został męczeńskiej stolicy - Warszawie. Przedstawia, na tle ruin kościoła, postać Jezusa uginającego się pod ciężarem krzyża.

Trzeci dzwon zwany "Zygmuntem" o wadze 130 kg przybył do Kutna w połowie stycznia 1949 roku. Poświęcony został młodzieży katolickiej. Na dzwonie umieszczono popiersie Prymasa Polski Arcybiskupa Stefana Wyszyńskiego.

Czwarty dzwon poświęcono MATCE-POLCE, piastunce wiary i polskości. Dotarł do Kutna 14 czerwca 1949 roku. Płaskorzeźba ukazuje pietę, Matkę Bożą trzymającą na kolanach martwego Syna, jest też napis: „Bohaterskiej Matce Polce za łzy, cierpienia i krew męczeńską twoich synów wylaną w latach 1939-1945"

Piąty dzwon zwany "Augustem" o wadze 65 kg przybył do parafii w sierpniu 1949 roku. Dzwon zawiera z jednej strony herb miasta Kutna, a z drugiej popiersie kard. Augusta Hlonda i poświęcony został pamięci przejazdu arcypasterza przez Kutno i ingresowi do Archidiecezji Warszawskiej 30 maja 1948.

Szósty dzwon zwany "Marią" przybył do Kutna w marcu 1950 roku Na wieńcu dzwonu umieszczono płaskorzeźbę Maryi z Dzieciątkiem Jezus na ręce, a z drugiej strony wizerunek kościoła kutnowskiego.

Siódmy dzwon zwany "Michałem", najcięższy z dotychczasowych o wadze 800 kg dotarł do Kutna już w kwietniu 1950 roku. Poświęcony został męczeńskiej śmierci duchowieństwa. Na środku widnieje popiersie ks. prałata Michała Woźniaka, po drugiej stronie umieszczono monstrancję z hostią.

Ósmy dzwon zwany "Zwycięstwem Pod Kutnem" ważył, najwięcej ze wszystkich, 1850 kg i został poświęcony czci Chrystusa Króla, za zwycięstwo pod Kutnem. Dzwon przybył na stację kolejową w Kutnie 15 kwietnia 1950 roku. Do jego zdjęcia z wagonu i postawienia przed kościołem użyto specjalnego dźwigu. Na przedniej części dzwonu widnieje płaskorzeźba przedstawiająca na tle kościoła kutnowskiego czterech żołnierzy, a z drugiej strony - stojąca postać Matki Boskiej z rozłożonymi rękoma i odziana w długi płaszcz, a także wizerunek orła w koronie.

Uroczystość poświęcenia dzwonów odbyła się 4 listopada 1950 roku. Mszę Świętą w obecności księdza biskupa Zygmunta Choromańskiego odprawił salezjanin, ks. dr J. Struś. Pieśni wykonywał kutnowski chór kościelny pod dyr. A. Sawickiego i chór salezjanów pod dyr. prof. Mańkowskiego. Okolicznościowe kazanie wygłosił biskup Choromański. Po Mszy Świętej, na zewnątrz, przed kościołem biskup, w asyście proboszcza ks. Bronisława Pągowskiego i duchowieństwa, odmówił przepisane modlitwy poświecenia i namaścił świętymi olejami ściany dzwonów, które okadził i pokropił wodą święconą. Stojąc przy dzwonie zwanym „Zygmuntem", poświęconym młodzieży katolickiej, wziął w swe dłonie serce dzwonu i poruszył nim. Dzwon odezw się pięknym głosem, którego dźwięk powtarzało wielokrotnie echo. Po zakończonej uroczystości dzwony zostały uruchomione. Ich spiżowy, harmonijny dźwięk napełnił całe miasto. Z zawieszeniem dzwonów na wieży kościelnej było nieco kłopotów i trudności obiektywnych.

Ostatecznie zezwolenie i materiały na konstrukcje żelazną pod dzwony z firmy „Metalton" parafia otrzymała w listopadzie 1951 roku. Piękne dzwony kutnowskie zostały umieszczone w wieżach kościelnych w styczniu 1952 roku.

W ciągu następnych dziesięcioleci dwa z ośmiu dzwonów zostały zdemontowane i przekazane do powstałych w tym czasie w Kutnie nowych parafii - jeden do parafii Św. Jana Chrzciciela w Kutnie, drugi do parafii św. Jadwigi Królowej w Kutnie.

Księża Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

  •  ? - 1775 Ks. Stefan Hołowczyc
  • 1775 - 1808 Ks. kanonik Grzegorz Długoborski
  • 1808 - 1834 Ks. kanonik Tomasz Cholewicki
  • 1835 - 1879 Ks. kanonik Franciszek Jabłoński
  • 1874 - 1883 Ks. K. Gołaszewski
  • 1883 - 1922 Ks. infułat Piotr Zbrowski
  • 1923 - 1942 Ks. prałat Michał Woźniak
  • 1945 - 1967 Ks. prałat Bronisław Pągowski
  • 1967 - 1989 Ks. prałat Jan Świtkowski
  • 1989 - do chwili obecnej Ks. prałat Stanisław Pisarek

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. źródło: Cmentarz parafialny w Kutnie Tom I
  2. Archiwum Diecezji Łowickiej, Kutno św. Wawrzyńca, kartoteka nr 1
  3. Obszerny fragment pochodzi z książki Cmentarz parafialny w Kutnie autorstwa ks. Zbigniewa Drzewieckiego, za zgodą autora, weryfikacja przez Księdza wikariusza parafii Św. Wawrzyńca mgr Krzysztofa Przesmyckiego (1971-1999-2008), tel. 24 2533461 lub kontakt przez kancelarię parafialną