Parafia św. Wawrzyńca w Rymanowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Parafia Świętego Wawrzyńca
w Rymanowie
Kościół parafialny św. Wawrzyńca w Rymanowie
Kościół parafialny św. Wawrzyńca w Rymanowie
Siedziba Rymanów
Adres ul. Wola 5, 38-480 Rymanów
Data powołania 1376
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja przemyska
Dekanat Rymanów
Kościół św. Wawrzyńca w Rymanowie
Proboszcz ks. Mieczysław Szostak
Wspomnienie liturgiczne 10 sierpnia
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Parafia rzymskokatolicka pod wezwaniem Świętego Wawrzyńca w Rymanowie – należy do dekanatu Rymanów w archidiecezji przemyskiej. Swoim terytorium obejmuje miasto Rymanów, wieś Ladzin w powiecie krośnieńskim.

Kościół został wybudowany w stylu późnobarokowym w latach 1779–1781, następnie przebudowywany. Mieści się przy ulicy Wola.

Historia parafii[edytuj | edytuj kod]

Dekret lokacyjny dla miasta Rymanowa został wydany 15.03.1376 r. przez kancelarię książęcą dla Władysława Opolczyka, w czasie jego pobytu w Sanoku. Nadano ten dekret Mikołajowi synowi Reimanna, późniejszemu wójtowi rymanowskiemu, aby na polach nieistniejącej dzisiaj wsi Cisna i Ladzin założył miasto na prawie magdeburskim, pod nazwą Władysławów (Ladislavia). Nazwa ta wzięta od imienia Władysława Opolczyka wnet ustąpiła na rzecz nazwiska Reimannów, czyli po spolszczeniu Rymanów.

Kościół w Rymanowie.jpg

Historyk Długosz podaje, że Sobiesław z Oleśnicy Sienieński fundował parafię Rymanów w 1412 r. i wystawił drewniany kościół. Parafię często niszczyli zbójcy Beskidu zwani „Latrunculi Beskidenses”. W XVI w. ówczesny właściciel Rymanowa Zbigniew Sienieński oddał kościół arianom, który przez 22 lata był przez nich używany (1565-87). Nowy właściciel Rymanowa Marcin Stadnicki oddał kościół katolikom. Arianie stawiali w kościele pomniki swoim zmarłym. Jeden z nich w stylu renesansowym ze względu na swoją wartość artystyczną, został przeniesiony do kaplicy obecnego kościoła. Jest to pomnik Jana Sienieńskiego, kasztelana halickiego zmarłego w Słucku w 1580 r. i jego żony Zofii z Paniowa. W marmurze tego pomnika jest wyryty wiersz Mikołaja Reja: „Na groby”.

Historia kościoła[edytuj | edytuj kod]

Rymanowski kościół w stylu barokowym zbudował własnym kosztem słynny w historii Józef z Tenczyna Ossoliński w 1779. Kościół został konsekrowany pod wezwaniem św. Wawrzyńca w 1788 r. W roku 1839 został zniszczony przez pożar. Odbudowano go w 1841 r.

We wrześniu 1944 r. w czasie działań wojennych również uległ zniszczeniu. Spłonął dach, wieża i częściowo runęło sklepienie. Po wojnie kościół odbudowano. Wymalowany został w 1964 r. przez Stanisława Szmyca z Krakowa. Ołtarze konserwował Adam Rachtan z Krakowa w 1967-70 r.

W głównym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej Bolesnej namalowany na desce. Według dokumentów archiwum krośnieńskiego jest on darem króla Władysława Jagiełły. Biskup Sierakowski w 1745 nazwał go łaskami słynącymi, a biskup Pelczar w 1902 r. koronował.

Organy firmy Rieger z 1887 r. mają 24 głosy. W przedsionku stoją dwie figury św. Piotra i Pawła ze starego kościoła w stylu rokoko. W podziemiach jest sarkofag ze zwłokami fundatora kościoła Józefa Ossolińskiego. W bocznej wieży koło kościoła są dwa dzwony z XVII w. W zakrystii dwa ornaty z fraków szambelańskich. Jeden z sukien dawnych pań, a drugi z czepców dawnych mieszczanek, z czego można wnioskować jak bogate było dawniej mieszczaństwo.

Kalwaria rymanowska[edytuj | edytuj kod]

Góra Kalwaria – widok z wieży kościelnej

Kalwaria rymanowska leży na wzniesieniu o wysokości 416 m n.p.m. o tej samej nazwie. Kaplica Grobu Pańskiego została wybudowana w 1745 roku jako wotum dziękczynne za powrót do zdrowia wojewody Ossolińskiego. Nabożeństwa odbywały się jednak rzadko, ale ukształtował się zwyczaj odprawiania Drogi Krzyżowej w okresie wielkanocnym.

Późniejsi właściciele Rymanowa – Potoccy wybudowali na Kalwarię stację Drogi Krzyżowej. Każda z nich była murowaną z cegły i osadzoną na kamiennym cokole kapliczką, zwieńczoną małym krzyżem. We wnękach znajdowały się płaskorzeźbione tablice ze scenami Męki Pańskiej, wykonane w 1876 roku w Zakładzie Meyera w Monachium.

Stacje drogi krzyżowej i kaplica Grobu Pańskiego zostały zniszczone w 1944 roku podczas walk o wyzwolenie miasta. Staraniem Ks. Franciszka Mroza – ówczesnego proboszcza Parafii Rymanów dokonano w roku 1981 odbudowy Kalwarii. Pracami budowlanymi kierował Władysław Bolanowski z Posady Górnej, a figury drewniane wykonał Stanisław Trybała z Bogdanówki. Pod Krzyżem XII Stacji umieszczono kamień z Bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie. W dzień odpustu parafialnego 10.08.1983 r. Kalwarię poświęcił ks. biskup Ignacy Tokarczuk.

U podnóża góry Kalwarii znajduje się Grota Matki Bożej. Po dróżkach kalwaryjskich tak jak przed laty wędrują i dziś pielgrzymi z różnych stron kraju.

Ochronka św. Józefa[edytuj | edytuj kod]

Ochronka i przedszkole św. Józefa w Rymanowie

Ochronka św. Józefa prowadzona jest przez Siostry Służebniczki z Zakonu Najświętszej Maryi Panny. Siostry przybyły do Rymanowa ze Starej Wsi pod koniec XIX wieku, zaś sam budynek powstał w 1902 roku ze składek mieszkańców, wsparcia rodziny hrabiów Potockich i kosztów własnych Zgromadzenia.

Jest to dom murowany, parterowy z ozdobną fasadą zwieńczoną krzyżem. W ogrodzie przed budynkiem stoi pomnik błogosławionego Edmunda Bojanowskiego, założyciela Zgromadzenia, projektu siostry Augustyny Marek ze Starej Wsi, wzniesiony w 2000 roku.

Siostry zajmowały się kościołem, biednymi dziećmi, pracowały z młodzieżą stowarzyszoną w Akcji Katolickiej, prowadziły kursy kroju i szycia, oraz haftu artystycznego.

W latach 60. przedszkole upaństwowiono, ale Zgromadzenie nie przestawało swej działalności. W 1990 roku w wyniku przemian politycznych Zgromadzenie odzyskało budynek ochronki, w którym dalej prowadzone jest przedszkole publiczne, jedyne w Rymanowie.

Ołtarz główny kościoła w Rymanowie

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]