Parafia św. Wawrzyńca w Strzelcach Opolskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Parafia Świętego Wawrzyńca
kościół parafialny
kościół parafialny
Siedziba Strzelce Opolskie
Adres ul. Kołłątaja 9
47-100 Strzelce Opolskie
Data powołania XIII wiek
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja opolska
Dekanat Strzelce Opolskie
Kościół św. Wawrzyńca w Strzelcach Opolskich
Proboszcz ks. Rudolf Nieszwiec
Wezwanie św. Wawrzyńca
Wspomnienie liturgiczne 10 sierpnia
brak współrzędnych
Strona internetowa

Parafia Świętego Wawrzyńca w Strzelcach Opolskich jest rzymskokatolicką parafią dekanatu Strzelce Opolskie. Parafia została założona w XIII wieku. Jej obecnym proboszczem jest ks. Rudolf Nieszwiec. Z parafii św. Wawrzyńca wyodrębniono następujące parafie: parafię Narodzenia NMP w Rożniątowie (30 sierpnia 1987), parafię Podwyższenia Krzyża Świętego w Strzelcach Opolskich (25 sierpnia 1991)[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy kościół[edytuj | edytuj kod]

Wybudowanie kościoła katolickiego pod wezwaniem św. Wawrzyńca należy datować przed 1290, kiedy to odnotowany został pierwszy znany proboszcz - Mikołaj, będący również notariuszem księcia Bolesława I opolskiego. Kościół i proboszcz administracyjnie podlegali wówczas archiprezbiteriatowi w Opolu. Świątynia znajdowała się w obrębie murów miejskich. W I połowie XV w. odnotowano fundacje ołtarzy w tym kościele i pojawienie się funkcji ołtarzysty (opiekuna danego ołtarza). Ówcześnie na plebanii urzędowali: proboszcz i jeden wikary. Pierwotny kościół był drewniany i niezbyt duży, w latach 1575-1629 należał do protestantów. Istotnych wzmianek na temat kościoła doszukano się w protokole z 1687 r. Odnotowano w nim, iż świątynia ta uległa licznym zniszczeniom z okresu wojny trzydziestoletniej. W protokole wzmiankuje się również o fakcie, iż w roku 1592 została spalona plebania i aż do 1687 nie podjęto działań zmierzających do jej odbudowy. Za czasów posługi proboszcza Ernesta Joachima von Strachwitz (został proboszczem w 1697) przeprowadzona została renowacja kościoła, m.in. zakupiono nowe organy oraz rozbudowano istniejąca plebanię. W listopadzie 1754 podczas pożaru centrum miasta, częściowo ucierpiał również kościół. Proboszcz Franciszek Jerzy von Strachwitz całkowicie go odrestaurował. W 1824 ówczesny ksiądz proboszcz (Jan von Larisch) odnowił częściowo dach w Kościele. W okresie Kulturkampfu - w latach 1875-1886, kościół był w ręku władz państwowych.

Obecny kościół[edytuj | edytuj kod]

Na początku XX wieku rozpoczęto rozbudowę, a właściwie budowę nowej świątyni, na miejscu poprzedniego kościoła. Proboszcz Maksymilian Ganczarski, przy wsparciu architekta Jerzego Gűldenpfenniga, w latach 1904-1907, zbudował większy, murowany, neobarokowy kościół parafialny zaprojektowany jako trzynawowa bazylika. Konsekracji kościoła 3 czerwca 1907 dokonał kardynał J. Kopp. Z dotychczasowego kościoła do nowej świątyni został przeniesiony jedynie ołtarz główny (z 1712), będący dziełem rzeźbiarza wrocławskiego Jana Königa, jak również ołtarze boczne i częściowo ambona. Stary kościół był budowlą bardzo skromną z trzema podłużnymi nawami, z kolei nowy kościół stał się o wiele bardziej rozbudowany. Zbudowany został na planie krzyża łacińskiego. Nowy kościół św. Wawrzyńca jest wykonany z cegieł, od zewnątrz otynkowany. Długość kościoła wynosi 58 m, szerokość środkowej nawy - 12,8 m, wysokość - 14 m. Sklepienie jest beczkowe, łączy się w skrzyżowaniu w efektywną kopułę. Wieża sięga 62 m wysokości, ukoronowana jakby czepkiem barokowym. Po bokach prowadzą schody w kierunku organów. Obok chóru znajdują się 2-piętrowe przybudówki.

Obecne wyposażenie kościoła parafialnego[edytuj | edytuj kod]

Najcenniejsze przedmioty przejęto ze starego kościoła.


Ołtarz główny powstał w 1712 r., w stylu barokowym. W ołtarzu znajdują się rzeźby świętych: Jerzego, Floriana, Michała Archanioła i 2 nieznanych niewiast. W centrum mieści się obraz Matki Boskiej Śnieżnej z Dzieciątkiem w ozdobnej ramie. W węższym górnym piętrze głównego ołtarza usytuowany jest nowszy obraz patrona kościoła, św. Wawrzyńca.

Lewy ołtarz boczny w stylu barokowym. Posiada rzeźby św. Wawrzyńca i nieznanego świętego, a u szczytu - Chrystusa Salwatora. W tym ołtarzu mieści się także obraz św. Michała Archanioła (XVIII w.).

Prawy ołtarz boczny w stylu barokowym z 4 kolumnami ma rzeźby 2 aniołów, a u szczytu Chrystusa błogosławiącego. W prawym ołtarzu mieści się także obraz św. Antoniego z Dzieciątkiem (XVII w.), malowany na desce.

Ambona zbudowana w stylu późnobarokowym pochodzi z I połowy XVIII w. Umiejscowiona jest w lewej części kościoła, obok lewego bocznego ołtarza. W 1907, z chwilą oddania do użytku nowo wybudowanego kościoła, ambona została odnowiona i częściowo przebudowana. Jej baldachim jest w kształcie latarni, z rzeźbą Matki Bożej Wniebowziętej w asyście czterech ewangelistów.

Organy wykonane przez firmę Schlag i synowie.

Stacyjki krzyżowe wyrzeźbione przez Pawła Thamm z Lądka.

Dzwony wykonane przez firmę Geitner z Wrocławia – 3 grudnia 1922 wciągnięte na wieżę kościoła. Poświęcone 6 i 7 grudnia, nadano im imiona: Jan, Maria i Barbara.

Obraz Matki Bożej Częstochowskiej zakupiony przez proboszcza ks. Faustyna Zbaniuszka w październiku 1946 r. w czasie pielgrzymki parafian do Częstochowy, umieszczony jako wotum na bocznym ołtarzu, obok ambony.

W marcu 1926, kiedy proboszczem w parafii został ks. Karol Lange, w strzeleckiej świątyni powstały nowe ołtarze boczne: ołtarz Serca Jezusowego i ołtarz różańcowy. Górne piętra ozdabiają obrazy św. Boromeusza i św. Józefa.

Nad portalem głównym znajduje się relikwia dobrego pasterza, wykonana ze stiuku; po bokach znajdują się figury Apostołów. Spoglądając do góry można zobaczyć 7 wielkich obrazów sufitowych, których motywy wybrał ówczesny proboszcz - Maksymilian Ganczarski. Przedstawiają: Zwiastowanie, Narodziny Chrystusa, nauczanie Jezusa w świątyni, uzdrawianie chorych, Chrystus jako przyjaciel dzieci, Ostatnia Wieczerza oraz Wniebowstąpienie Chrystusa. Artysta malarz Klink z Babic koło Głubczyc, wykonał powyższe obrazy w duchu barokowym. Na witrażach w oknach chóru są widoczne postaci: św. Jana Nepomucena, św. Jerzego. W oknach nawy krzyżowej znajduje się obraz Niepokalanej i św. Klary.

Powyższe wyposażenie kościoła swoim stylem artystycznym harmonizuje z pozostałym wystrojem świątyni. Wspomnieniem o byłej kaplicy św. Barbary ze starego kościoła - obecnej kaplicy św. Jadwigi - jest ołtarz św. Jadwigi.

Grupy parafialne[edytuj | edytuj kod]

Świątynie i kaplice na terenie parafii[edytuj | edytuj kod]

Oprócz parafialnego kościoła św. Wawrzyńca na terenie parafii znajdują się:

  • Kościół Bożego Ciała - poewangelicki, zbudowany w latach 1825-1826, od 1982 katolicki
  • Kościół św. Barbary - cmentarny, wzmiankowany 1505, obecny z lat 1683-1690
  • kaplica w szpitalu
  • kaplica w Domu Opieki
  • kaplica w klasztorze Sióstr św. Elżbiety
  • kaplica w klasztorze Sióstr Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej

Księża[edytuj | edytuj kod]

Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

Wikariusze po 1945 roku[edytuj | edytuj kod]

  • ks. Alojzy Jany
  • ks. Józef Szymała
  • ks. Jan Lubecki
  • ks. Jan Caputa
  • ks. Hubert Mynarek
  • ks. Stanisław Kurpiela
  • ks. Henryk Szier
  • ks. Rudolf Porada
  • ks. Stanisław Holeczek
  • ks. Kazimierz Kowalczyk
  • 1959 - 1962 - ks. Jan Plichta
  • ks. Stanisław Pielesz
  • 1960 - 1962 - ks. Reinhold Gallus
  • ks. Jan Wilczek
  • 1962 - 1968 - ks. Ernest Mateja
  • 1962 - 1967 - ks. Tadeusz Podkówka
  • 1964 - 1968 - ks. Ludwik Ślęzak
  • 1967 - 1969 - ks. Walenty Kozioł
  • ks. Józef Janecki
  • 1968 - 1970 - ks. Jan Kęsek
  • 1968 - 1969 - ks. Leon Nowak
  • 1969 - 1973 - ks. Józef Mrocheń
  • 1969 - 1972 - ks. Reinhold Buczek
  • ks. Jan Bejnar
  • 1973 - 1975 - ks. Jan Czekański
  • ks. Jan Banaszak
  • 1974 - 1977 - ks. Piotr Gołąbek
  • 1975 - 1977 - ks. Andrzej Hanich
  • 1976 - 1977 - ks. Stefan Jezusek
  • 1977 - 1977 - ks. Joachim Pohl
  • ks. Edward Wąsowicz
  • 1977 - 1980 - ks. Jan Bogacki
  • 1977 - 1981 - ks. Edward Zygadło
  • 1979 - 1982 - ks. Zbigniew Żukiewicz
  • 1980 - 1982 - ks. Zdzisław Banaś
  • ks. Franciszek Kampka
  • 1982 - 1985 - ks. Bernard Mroncz
  • 1982 - 1983 - ks. Szczepan Wardenga
  • 1982 - 1984 - ks. Jan Sacher
  • 1983 - 1986 - ks. Andrzej Kałuża
  • 1984 - 1987 - ks. Jan Polok
  • 1988 - 1988 - ks. Grzegorz Turczyn
  • 1986 - 1989 - ks. Janusz Czenczek
  • 1987 - 1991 - ks. Korneliusz Matauszek
  • 1987 - 1991 - ks. Joachim Kochanek
  • 1988 - 1993 - ks. Michał Mańka
  • 1989 - 1993 - ks. Waldemar Walz
  • 1990 - 1993 - ks. Werner Skworcz
  • 1991 - 1995 - ks. Janusz Konofalski
  • 1992 - 1997 - ks. Lothar Rostek
  • 1993 - 1996 - ks. Józef Szpek
  • 1995 - 2000 - ks. Zbigniew Gajewski
  • 1993 - 2000 - ks. Bogdan Zientara
  • 1996 -nadal - ks. Józef Krawiec (kapelan więzienny)
  • 1996 - 1999 - ks. Eugeniusz Ploch
  • 1997 - 2001 - ks. Norbert Panusz
  • 1999 - 2005 - ks. Arnold Nowak
  • 2000 - 2002 - ks. Jarosław Król
  • 2000 - 2004 - ks. Ireneusz Foszczyński
  • 2001 - 2004 - ks. Marek Wcisło
  • 2002 - 2004 - ks. Mariusz Pierzyna
  • 2004 - 2008 - ks. Tomasz Rehlis
  • 2004 - 2008 - ks. Sylwester Pruski
  • 2005 - 2009 - ks. Rafał Bałamucki
  • 2008 - 2012 - ks. Jarosław Dąbrowski
  • 2008 - 2012 - ks. Piotr Piontek
  • 2012 - 2013 - ks. Tomasz Szczeciński
  • 2009 - nadal - ks. Bartłomiej Krajewski
  • 2012 - nadal - ks. Krzysztof Kozimor
  • 2013 - nadal - ks. Janusz Sobiś

Msze święte[edytuj | edytuj kod]

Dni powszednie: 6.30, 7:00, 18:00
Niedziele: 6:45 (niemiecka), 7:00 (w szpitalu), 7:45, 7:45 (w Domu Opieki), 9:00, 9:00 (w Księżym Lesie), 10:15, 11:30, 18:00

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • E. Pochroń (przewodniczący kolegium redakcyjnego), „Kalendarz strzelecki”, Strzelec Opolski sp. z o.o. 2001
  • W. Szymankiewicz, „Takie są Strzelce Opolskie”, Wyd. Instytut Śląski Sp. z o.o. Opole 1994
  • Praca zborowa pod redakcją: T. Smoleń i S. Tubek, „100 – lecie poświęcenia Kościoła pw. Św. Wawrzyńca w Strzelcach Opolskich. 1907-2007”, Strzelce Opolskie 2007

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy