Parafia św. Zygmunta w Szydłowcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Św. Zygmunta Króla
Kościół Farny św. Zygmunta – siedziba parafii
Kościół Farny św. Zygmunta – siedziba parafii
Państwo  Polska
Siedziba 26-500 Szydłowiec
Adres ul. Zakościelna 13
Data powołania 1 stycznia 1401
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja radomska
Dekanat szydłowiecki
Kościół Kościół św. Zygmunta
Proboszcz ks. kan. Adam Radzimirski
Wezwanie św. Zygmunt Król
Wspomnienie liturgiczne 2 maja, 16 lipca
Położenie na mapie Szydłowca
Mapa lokalizacyjna Szydłowca
Parafia Św. Zygmunta Króla
Parafia Św. Zygmunta Króla
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Św. Zygmunta Króla
Parafia Św. Zygmunta Króla
Ziemia 51°13′34″N 20°51′12″E/51,226111 20,853333
Dom katechetyczny oraz zakonny
Msza trydencka w kościele farnym w Szydłowcu odprawiona 20 lipca 2008 roku

Parafia pw. Świętego Zygmunta Króla w Szydłowcurzymskokatolicka parafia skupiająca poza miastem także kilka okolicznych miejscowości. Siedziba dekanatu szydłowieckiego, należącego do diecezji radomskiej w metropolii częstochowskiej.

Miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Parafię w Szydłowcu erygował 1 stycznia 1401 bp Piotr Wysz na prośbę Jakuba i Sławka Szydłowieckich. W tym samym roku fundatorzy rozpoczęli budowę drewnianego kościoła.

Szydłowiecka parafia sięga początkami schyłku XIV w., kiedy równocześnie z zasadzeniem miasta wzniesiono kościół. Prawdopodobnie została wydzielona z parafii Chlewiska[1] Znalazła się ona wtedy w diecezji krakowskiej, archidiakonacie radomskim.

Jakub i Sławko uposażyli kościół parafialny czterema łanami roli, sadzawką rybną, łąką, lasem z barciami, dwiema karczmami oraz dziesięcinami. Drewniany kościół stanął na zapleczu południowego bloku rynku, na którym znajdowały się wspomniane karczmy.

Drewniany kościół w latach 1493-1509 przebudowano na murowaną farę, fundatorem przebudowy był podskarbi Jakub Szydłowiecki.

Liturgię w miejscowym kościele sprawowało od 1512 sześciu mansjonarzy, którzy podlegali prepozytowi (proboszczowi): jeden z mansjonarzy był rektorem szkoły parafialnej. Mansjonarię ufundował K. Szydłowiecki, a w 20. XVI w. fundację wznowił jego brat Mikołaj. W 1527, kolejny fundator założył przykościelną szkołę elementarną a w 1529 wybudował w mieście drugi kościół pw. św. Ducha.

M. Radziwiłł "Czarny", który w 1555 przyjął kalwinizm, zamknął 10 marca 1564 kościół farny, uniemożliwiając odprawianie nabożeństw. Nie zamienił jednak kościoła na zbór. W Szydłowcu istniała w tym czasie gmina protestancka, o czym świadczy obecność duchownych stwierdzona w 1563. Jednak protestantyzm nie natrafił na podatny grunt wśród szydłowieckich parafian. Proboszczem rzymsko-katolickiej parafii był wówczas K. Zaborowski. W tym czasie miasto posiadało jeszcze jeden kościół – szpitalny oraz kaplicę św. Mikołaja na zamku. Kościół otworzył syn Mikołaja "Czarnego", M. K. Radziwiłł "Sierotka".

Przy parafii istniały bractwa Świętej Anny i szkaplerza Najświętszej Maryi Panny (wzmiankowane w 1626 i 1638) oraz Arcybractwo Różańcowe (1628), kładące nacisk na modlitwę osobistą i wspólnotową, życie sakramentalne oraz uczynki miłosierdzia.

W XVII w. parafia posiadała znaczny majątek w postaci pól uprawnych, łąk (ponad 1400 morgów), młyna, browaru, kilku domów oraz nadań właścicieli miasta, dziesięcin i licznych zapisów majątkowych miejscowej ludności. W 1699 własnością parafii była kamienica Wadowska przy ulicy Piwnej w Warszawie. Plebani szydłowieccy posiadali tytuł prepozytów; źródła wymieniają m. in. w 1479 Andrzeja, w 1530 Krzysztofa Zaborowskiego, w 1570 Mikołaja Dembskiego.

Od 2. połowy XVII w. do miasta licznie przybywali Żydzi, którzy w 1711 wybudowali synagogę. W 1709 władze miejskie nakazały zamknąć przykościelną szkołę elementarną. W 1781 rozpoczęto przebudowę kościoła szpitalnego, która niestety nie została zakończona a świątynia popadała w ruinę, aż w 1875 spaliła się wraz z dużą częścią miasta (w tym dzwonnica farna). Kościoła z braku funduszy nie odbudowano a na jego miejscu ustawiono kamienny krzyż.

W 1801-1819 założono cmentarz parafialny 500 metrów od fary. W 1818 parafia szydłowiecka znalazła się w diecezji sandomierskiej.

W 1947 do parafii należały miejscowości: Barak, Ciechostowice, Długosz, Huta (Hucisko), Łazy, Majdów, Marywil, Rybianka, Sadek, Świerczek, Szydłowiec, Szydłówek, Wola Korzeniowa, Zielonka i Wymysłów. W 1957 z parafii szydłowieckiej wydzielono nową parafię w Majdowie, w 80. XX w. zaś w Szydłówku (1982) i Sadku (1989).

Stan parfii[edytuj | edytuj kod]

Jedyną świątynią parafii jest kościół św. Zygmunta. Przy parafii działają siostry Michalitki, które posiadają własną kaplicę w domu katechetycznym przy ul. Kamiennej. Prowadzą przedszkole rzymskokatolickie, świetlicę opiekuńczo-zajęciową dla dzieci "Nazaret" oraz nauczają religii w szkołach. Parafia, obok gm. Szydłowiec, jest wraz z parafią Narodzenia NMP w Szydłówku wyznaniowym współadministratorem Cmentarza Komunalnego w Szydłowcu.

Duchowieństwo[edytuj | edytuj kod]

Proboszczowie parafii[edytuj | edytuj kod]

  • 1479-1530 ks. Andrzej
  • 1530-1564 ks. Mikołaj
  • 1564-1570 ks. prepozyt Krzysztof Zaborowski
  • 1570-1599 ks. kan. Mikołaj Dembski
  • 1599-1631 ks. prepozyt Andrzej Kukrowicz
  • 1631-1638 ks. prepozyt Mikołaj Zmarskowicz
  • 1638-1680 ks. kan. Hieronim Szeligowski
  • 1680-1707 ks. kan. Jakub Kazimierz Oklejski
  • 1707-1721 ks. kan. Józef Bielski[2]
  • 1721-1737 ks. prepozyt Jan Majn
  • 1737-1756 ks. kan. Bogusław Antoni Dunin-Wąsowicz
  • 1756-1767 ks. prał. Kazimierz Owsiany-Orłowski
  • 1767-1795 ks. kan. Zygmunt Brzozowski
  • 1795-1808 ks. kan. Józef Gawdzicki
  • 1809-1826 ks. kan. Stanisław Straszak
  • 1826-1846 ks. kan. Franciszek Ksawery Rogoyski
  • 1846-1848 ks. prepozyt Norbert Schultz
  • 1848-1859 ks. prał. Michał Józef Juszyński
  • 1859-1861 ks. Wawrzyniec Szubartowicz (p. o.)[3]
  • 1861-1893 ks. prał. Aleksander Malanowicz
  • 1893-1907 ks. prał. Tomasz Świątkowski
  • 1907-1917 ks. prepozyt Paweł Posłuszyński
  • 1917-1922 ks. prepozyt Józef Matulewicz
  • 1922-1932 ks. prepozyt Józef Świechowski
  • 1932-1934 ks. prepozyt Hieronim Cieślakowski
  • 1934-1938 ks. prepozyt Stanisław Piekarski
  • 1938-1957 ks. prepozyt Jan Węglicki
  • 1957-1973 ks. prepozyt Stanisław Skórski
  • 1973-1992 ks. prepozyt Józef Słaby
  • od 1992 ks. kan. Adam Radzimirski

Inni znani duchowni związani z parafią[edytuj | edytuj kod]

Grupy parafialne[edytuj | edytuj kod]

LSO, Oaza, KSM, KIK, KŻR, Franciszkański Zakon Świeckich, Akcja Katolicka, grupa modlitewna św. Michała Archanioła, grupa AA "Sami Swoi"

Przypisy

  1. I. Przybyłowska-Hanusz: Szydłowieckie nekropolie jako dzieła sztuki i pomniki przeszłości. Szydłowiec: SCK - Zamek, 2008, s. 12.
  2. Zrezygnował z pełnienia funkcji proboszcza.
  3. Sprawował funkcje proboszcza jako wikariusz do czasu powołania następcy ks. Juszyńskiego. Tym samym nie przysługiwał mu tytuł prepozyta szydłowieckiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jacek Wijaczka (red.), Z dziejów parafii szydłowieckiej, Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu, Szydłowiec 1998.
  • Danuta Słomińska-Paprocka, Szydłowiec i okolice, Szydłowiec 2003
  • Waldemar Kowalski, Hrabstwo Szydłowieckie Radziwiłłów, Dzieje parafii Szydłowiec do połowy XVII wieku, Szydłowiec 1994