Parafia św. Zygmunta w Szydłowcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Św. Zygmunta Króla
Kościół Farny św. Zygmunta – siedziba parafii
Kościół Farny św. Zygmunta – siedziba parafii
Siedziba 26-500 Szydłowiec
Adres ul. Zakościelna 13
Data powołania 1 stycznia 1401
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja radomska
Dekanat szydłowiecki
Kościół Kościół św. Zygmunta w Szydłowcu
Proboszcz ks. dziekan Adam Radzimirski
Wspomnienie liturgiczne 2 maja, 16 lipca
Położenie na mapie Szydłowca
Mapa lokalizacyjna Szydłowca
Parafia Św. Zygmunta Króla
Parafia Św. Zygmunta Króla
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Św. Zygmunta Króla
Parafia Św. Zygmunta Króla
Ziemia 51°13′34″N 20°51′12″E/51,226111 20,853333
Dom katechetyczny oraz zakonny
Msza trydencka w kościele farnym w Szydłowcu odprawiona 20 lipca 2008 roku
Plebania w Szydłowcu

Parafia pw. Świętego Zygmunta Króla w Szydłowcurzymskokatolicka parafia skupiająca poza miastem także kilka okolicznych miejscowości. Parafia jest siedzibą dekanatu szydłowieckiego, należącego do diecezji radomskiej będącej częścią metropolii częstochowskiej.

Miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Parafię Świętego Zygmunta w Szydłowcu erygował 1 stycznia 1401 roku Jakub i Sławko Szydłowiecki. W tym samym roku rozpoczęli budowę drewnianego kościoła.

Szydłowiecka parafia sięga początkami schyłku XIV wieku, kiedy równocześnie z zasadzeniem miasta wzniesiono kościół. Prawdopodobnie została wydzielona z parafii Chlewiska. Znalazła się ona wtedy w diecezji krakowskiej, archidiakonacie radomskim.

Jakub i Sławko uposażyli kościół parafialny czterema łanami roli, sadzawką rybną, łąką, lasem z barciami, dwiema karczmami oraz dziesięcinami. Drewniany kościół stanął na zapleczu południowego bloku rynku, na którym znajdowały się wspomniane karczmy.

Drewniany kościół w latach 1493-1509 przebudowano na murowaną farę, fundatorem przebudowy był podskarbi Jakub Szydłowiecki.

Liturgię w miejscowym kościele sprawowało od roku 1512 sześciu mansjonarzy, którzy podlegali prepozytowi (proboszczowi): jeden z mansjonarzy był rektorem szkoły parafialnej. Mansjonarię ufundował Krzysztof Szydłowiecki, a w latach 20. XVI wieku fundację wznowił jego brat Mikołaj. W 1527 roku, Mikołaj Szydłowiecki założył przykościelną szkołę elementarną a w 1529 wybudował w mieście drugi kościół pw. św. Ducha.

Mikołaj Radziwiłł Czarny, który w 1555 roku przyjął kalwinizm, zamknął 10 marca 1564 roku, kościół farny, uniemożliwiając odprawianie nabożeństw. Nie zamienił jednak kościoła na zbór. W Szydłowcu istniała w tym czasie gmina protestancka, o czym świadczy obecność duchownych stwierdzona w 1563 roku, jednak protestantyzm nie natrafił na podatny grunt wśród szydłowieckich parafian. Proboszczem rzymsko-katolickiej parafii był wówczas Krzysztof Zaborowski. W tym czasie miasto posiadało jeszcze jeden kościół – szpitalny oraz kaplicę na zamku. Kościół otworzył syn Mikołaja "Czarnego", Mikołaj Krzysztof Radziwiłł Sierotka.

Przy parafii szydłowieckiej istniały bractwa Świętej Anny i szkaplerza Najświętszej Maryi Panny (wzmiankowane w 1626 i 1638 roku) oraz Arcybractwo Różańcowe (odnotowane w 1628 roku), kładące nacisk na modlitwę osobistą i wspólnotową, życie sakramentalne oraz uczynki miłosierdzia.

W wieku XVII miejscowa parafia posiadała znaczny majątek w postaci pól uprawnych, łąk (ponad 1400 morgów), młyna, browaru, kilku domów oraz nadań właścicieli miasta, dziesięcin i licznych zapisów majątkowych miejscowej ludności. W roku 1699 własnością parafii była kamienica Wadowska przy ulicy Piwnej w Warszawie. Plebani szydłowieccy posiadali tytuł prepozytów; źródła wymieniają między innymi w 1479 roku Andrzeja, w 1530 roku Krzysztofa Zaborowskiego, w 1570 roku Mikołaja Dembskiego.

Od II połowy XVII wieku do miasta licznie przybywali Żydzi, którzy w 1711 roku wybudowali synagogę. Dwa lata przed wybudowaniem synagogi władze miejskie nakazały zamknąć przykościelną szkołę elementarną. W 1781 roku, rozpoczęto przebudowę kościoła szpitalnego, która niestety nie została zakończona a świątynia popadała w coraz większą ruinę, aż w 1875 spaliła się wraz dużą częścią miasta (w tym dzwonnica farna). Kościoła z braku funduszy nie odbudowano a na jego miejscu ustawiono kamienny krzyż.

Na początku XIX wieku, w latach 1801-1819 założono cmentarz parafialny 500 metrów od fary. W roku 1818 parafia szydłowiecka znalazła się w nowo powstałej diecezji sandomierskiej. W 1947 roku do parafii należały miejscowości: Barak, Ciechostowice, Długosz, Huta (Hucisko), Łazy, Majdów, Marywil, Rybianka, Sadek, Świerczek, Szydłowiec, Szydłówek, Wola Korzeniowa, Zielonka i Wymysłów. W roku 1957 z parafii szydłowieckiej wydzielono nową parafię w Majdowie, w latach 80. zaś na Szydłówku (1988 rok) i w Sadku (1989 rok).

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Jedyną świątynią parafii jest kościół Świętego Zygmunta. Przy parafii działają siostry Michalitki które posiadają własną kaplicę w domu katechetycznym przy ul. Kamiennej, prowadzą przedszkole rzymskokatolickie i nauczają religii w szkołach oraz świetlicę "Nazaret". W odległości 500 m od kościoła znajduje się cmentarz parafialny na którym ulokowane są cmentarze żołnierzy z I i II wojny światowej.

Proboszczowie parafii[edytuj | edytuj kod]

Lp. Imię i nazwisko Okres urzędowania
1. ks. Andrzej 1479-1530
2. ks. Mikołaj 1530-1564
3. prep. Krzysztof Zaborowski 1564-1570
4. kan. Mikołaj Dembski 1570-1599
5. prep. Andrzej Kukrowicz 1599-1631
6. prep. Mikołaj Zmarskowicz 1631-1638
7. kan. Hieronim Szeligowski 1638-1680
8. dzek. Jakub Kazimierz Oklejski 1680-1707
9. prep. Józef Bielski[1] 1707-1721
10. prep. Jan Majn 1721-1737
11. kan. Bogusław Antoni Dunin-Wąsowicz 1737-1756
12. prał. Kazimierz Owsiany-Orłowski 1756-1767
13. kan. Zygmunt Brzozowski 1767-1795
14. kan. Józef Gawdzicki 1795-1808
15. kan. Stanisław Straszak 1809-1826
16. kan. Franciszek Ksawery Rogoyski 1826-1846
17. prep. N. Schultz 1846-1848
18. prał. Michał Józef Juszyński 1848-1859
19. ks. Wawrzyniec Szubartowicz[2] 1859-1861
20. prał. Aleksander Malanowicz 1861-1893
21. prał. Tomasz Świątkowski 1893-1907
22. prep. Paweł Posłuszyński 1907-1917
23. ks. Józef Matulewicz 1917-1922
24. ks. Józef Świechowski 1922-1932
25. ks. Hieronim Cieślakowski 1932-1934
26. ks. Stanisław Piekarski 1934-1938
27. ks. Jan Węglicki 1938-1957
28. ks. Stanisław Skórski 1957-1973
29. ks. Józef Słaby 1973-1992
30. kan. Adam Radzimirski od 1992
Zacheuszek erekcyjny
Kościół w 1912 r.
Obecny proboszcz

Inni znani duchowni związani z parafią[edytuj | edytuj kod]

Grupy parafialne[edytuj | edytuj kod]

LSO, Oaza, KSM, KIK, KŻR, Franciszkański Zakon Świeckich, Akcja Katolicka, grupa modlitewna św. Michała Archanioła, grupa AA "Sami Swoi"

Przypisy

  1. Zrezygnował z pełnienia funkcji proboscza
  2. Sprawował funkcję proboszcza, jako wikariusz do czasu powołania nowego proboszcza; tym samym nie przysługiwał mu tytuł prepozytora szydłowieckiego

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jacek Wijaczka (red.), Z dziejów parafii szydłowieckiej, Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu, Szydłowiec 1998.
  • Danuta Słomińska-Paprocka, Szydłowiec i okolice, Szydłowiec 2003
  • Waldemar Kowalski, Hrabstwo Szydłowieckie Radziwiłłów, Dzieje parafii Szydłowiec do połowy XVII wieku, Szydłowiec 1994