Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bielawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kościół parafialny
Kościół parafialny
Państwo  Polska
Siedziba Bielawa
Adres pl. kard. Stefana Wyszyńskiego 1
58-260 Bielawa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja świdnicka
Dekanat Bielawa
Filie Bielawa kaplica szpitalna pw. św. Elżbiety Węgierskiej (ul. Wolności 116), kaplica Sióstr Augustianek, pw. św. Augustyna (ul. Kopernika 2)
Proboszcz ks. Stanisław Chomiak
Wezwanie Wniebowzięcie NMP
Wspomnienie liturgiczne 15 sierpnia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Ziemia 50°41′11,86″N 16°37′00,54″E/50,686628 16,616817Na mapach: 50°41′11,86″N 16°37′00,54″E/50,686628 16,616817
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Widok Bielawy wieczorem, w tle kościół parafialny

Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bielawie – parafia rzymskokatolicka w dekanacie Bielawa diecezji świdnickiej.

Historia kościoła i parafii[edytuj | edytuj kod]

Nie ma historycznej pewności, co do czasu powstania Bielawy, ale jedna z hipotez podaje, że Bielawa należała do Księstwa Wielkomorawskiego (846 – 870). Już wtedy w Bielawie mogło pojawić się chrześcijaństwo. Druga hipoteza głosi, że Bielawa powstała w 1215 r. Inne podają, że zaczęła istnieć dopiero w XIV w. Bezspornym faktem jest to, że w 1335 r. został zbudowany pierwszy kościół w Bielawie, która w tym czasie znajdowała się pod panowaniem księcia świdnickiego Bolka II. Zezwolenie na budowę kościoła wydał biskup Nanker. Natomiast pierwsza wzmianka o parafii pochodzi z 1358 r. W okresie od 1525 r. do poł. XVII w. kościół znajdował się w rękach ewangelików. Po przejęciu go ponownie przez katolików okazało się, że jego stan techniczny jest beznadziejny. W 1815 r. do parafii Wniebowzięcia NMP przyszedł energiczny i utalentowany duszpasterz ks. Johann Seidel, który kierował parafią aż do 1846 r. On właśnie podjął myśl o budowie nowego kościoła. Jednak śmierć uniemożliwiła mu realizację tego zamierzenia. Swojemu następcy, ks. Franciszkowi Krauze (1847-1874), przekazał oszczędności na ten cel w wysokości 6511 talarów. Ks. Krauze podjął się budowy obecnego kościoła parafialnego. Wcześniej jednak przystąpił do budowy szkoły podstawowej, ochronki dla biednych dzieci i szpitala. Kościół powstał w latach 1868-76 w stylu neogotyckim według planów architekta Alexisa Langera z Wrocławia. Dnia 15 XI 1876 r. dziekan z Dzierżoniowa, ksiądz prałat Adolf Rinke, dokonał poświęcenia nowego kościoła. A było to za pontyfikatu papieża Piusa IX, panowania cesarza pruskiego Wilhelma I. Uroczystości poświęcenia nie doczekał jej budowniczy, ksiądz Franciszek Krause (†9.11.1874r.). Zaszczyt ten miał ks. Karol Stein (1874-1910). Jako osobisty dar dla nowego kościoła ks. Franciszek Krauze przekazał 30-głosowe organy, które służą do dzisiejszego dnia. Organy wykonał wrocławianin, Alfons Muller. W 1882 r. kard. Georg Kopp konsekrował kościół. Jest on trójnawowy, w formie krzyża, wys. wieży wynosi 101 m. Obecnie jest to 69 co do wysokości wieża kościelna na świecie i 7 w Polsce.

Prezbiterium: Wnętrze kościoła WNMP w Bielawie (2005)

Wyposażenie wnętrza wykonano w stylu neogotyckim. Obraz NMP Wniebowziętej w głównym ołtarzu, malowany na płótnie, pochodzi z 1913 r. W latach 1961-66 przeprowadzono remont dachu, obu wież, okien i organów. Wymieniono posadzkę i wymalowano wnętrze. Nową polichromię poświęcił bp Wincenty Urban 29 X 1966 r. W 1976 r. blachą miedzianą pokryto dach łącznie z dużą wieżą. W 1992 r. wykonano ołtarz soborowy i lektorium w stylu neogotyckim. W latach 1992-93 wyspoinowano wieżę i kościół. W 1993 r. dokonano kapitalnego remontu organów, a rok później założono nowe nagłośnienie. W 1996 r. wykonano nową instalację odgromową i wyremontowano podłogę pod ławami. W latach 1996-97 zamontowano rury spustowe i dokonano opierzenia dachu. Plebania wybudowana w 1983 r. poświęcona przez kard. Henryka Gulbinowicza 18 IX 1983 r. W 1995 r. zmodernizowano kotłownię, instalując ogrzewanie gazowe. Doprowadzono rurociąg c.o. do zakrystii łącznie z wodą. W 1996 r. przeprowadzono remont dachu. W 1997 r. rury stalowe wodonośne zastąpiono miedzianymi. W 1998 r. zostały zamówione trzy dzwony, które po konsekracji zainstalowano na wieży. Dzwonom nadano imiona: Franciszek, Henryk i Jan Paweł II. W 1999 r. wymieniono instalację grzewczą oraz dokonano remontu auli w Domu Parafialnym. W roku 2000 z inicjatywy proboszcza oraz miejscowych działaczy katolickich, dzięki pomocy finansowej wiernych oraz pomocy firmy budowlanej „Cąber – Strzelecki” na wzgórzu (obecna nazwa „Wzgórze Pojednania”), obok strzelnicy, w pobliżu stawu „Cegielnia” wzniesiono 15-metrowy monument w kształcie krzyża. 15 sierpnia 2000 r. Uroczystej Mszy św. przewodniczył i poświęcenia dokonał biskup wrocławski ks. Edward Janiak. Krzyż otrzymał nazwę „Milenijny”. W 2000 r. dokonano remontu kancelarii parafialnej wyposażając ją w nowe meble, komputery, internet i ksero. Odrestaurowano zegary na wieży oraz oświetlono kościół z zewnątrz. W 2008 r. oddano do użytku turystycznego wieżę kościoła oraz zainstalowano monitoring wewnętrzny i zewnętrzny świątyni.

Budowa nowego kościoła katolickiego[edytuj | edytuj kod]

W latach 1815-1846 proboszczem parafii katolickiej był ks. Johann Seidel, którego związki ze wspólnotą wyznaniową były szczególnie ścisłe. W 1840 r. ks. Seidel obchodził piękny Jubileusz 50-lecia święceń kapłańskich. W dwa lata potem, 24 maja 1842 r., sporządził testament, w którym pisał:

"Wszystko co mam i co pozostanie przy mnie, przeznaczam na budowę nowego kościoła w Bielawie. Pragnę, by moja darowizna mogła choć w części pokryć koszty budowy, jakie będzie ponosić parafia katolicka..."

Istotnie, czas na budowę nowej świątyni był najwyższy. Stary kościółek liczący sobie ponad 500 lat był zbyt mały jak na potrzeby parafii (85 stóp długości, 35 stóp szerokości). Mógł pomieścić ledwie 800 osób, gdyż parafia liczyła ok. 5 tys. wiernych. Lecz co najważniejsze mury kościelne nadwerężone zębem czasu mocno już były popękane i groziły w każdej chwili zawaleniem. Fundator pozostawił po sobie 6511 talarów, a kwota ta, dzięki odsetkom, wzrosła w najbliższych latach do wys. 13 000 talarów.

Po śmierci ks. Seidla, który spoczął na przykościelnym cmentarzu, nowym proboszczem zostaje ks. Franciszek Krause. Podejmuje on dzieło poprzednika. Przed nim i przed 12-osobowym komitetem budowy stanęły teraz liczne problemy: skąd wziąć pieniądze, gdzie zlokalizować budowę, jaki kształt i styl nadać budowli, jaka ma być jej wielkość itd. Okazało się, jak to często bywa, rzeczą niemożliwą doprowadzenie do zgodności poglądów na łonie komisji. Ostatecznie sprawę rozstrzygnął patron (kolator) bielawskiego kościoła hrabia Sandrecki oświadczając, że przeznaczy 50,000 talarów na budowę pod warunkiem, że świątynia wzniesiona zostanie według projektu Alexisa Langera, znanego wrocławskiego architekta. Miejscem budowy miał być teren, na którym stał dotychczasowy kościół.

Ostatnia msza w starym kościele została odprawiona 8 czerwca 1864 r., a w grudniu 12 czerwca tegoż roku ks. Prałat Adolf Rinke odprawił pierwszą mszę w prowizorycznym kościołku (przy ul. Żeromskiego), postawionym na terenie plebanii. W późniejszych latach budynek ten był wykorzystywany do celów gospodarczych. W obydwu mszach uczestniczyły tłumy wiernych. Potem przystąpiono do prac rozbiórkowych. W trakcie rozbiórki zabezpieczone zostały prawie wszystkie wartościowe przedmioty. Ks. Krause sporządził wykaz przedmiotów o charakterze zabytkowym. Oto ten wykaz:

  • Srebrna monstrancja w kształcie promienistego słońca z 1796 r.
  • Srebrny kielich z 1791 r., którego górną część zdobią doskonałej roboty sceny Męki Pańskiej oraz symbole tej Męki: kogut, chusta do ocierania potu, dzbanek, zaś u podstawy kielicha – bicz z trzonkiem i kości do gry, wszystko to oplecione pnącymi się kwiatami i arabeskami.
  • Miedziany kielich z 1752 r. ze srebrną główką ozdobioną wizerunkami św. Joachima oraz św. Anny i Marii. Podstawę kielicha zdobią postacie św. Franciszka, św. Ignacego i św. Antoniego.
  • Kamienny nagrobek w kształcie statuy rycerza w zbroi z hełmem i mieczem z następującym łacińskim napisem: "Anno 1571, w czwartek po św. Annie zasnął w Bogu szlachetny i czcigodny Pan Heinrich Netz z Ostroszowic zu Begendorf. Spoczął i pochowany został w Bielawie (zur Biela). Bogu niech będzie chwała." Po lewej stronie, obok miecza widnieje napis: "Ja, Agata Schindel von Begendorf, Heinricha Netza małżonka, kazałam ten nagrobek wznieść dla mego ukochanego męża". Cztery narożniki nagrobka przyozdobione są tarczami herbowymi.
  • Nagrobek (wyciosany w kamieniu wizerunek kobiety) z napisem: "Anno 1569. Pani Jadwiga de domo Badawen, szlachetnego i czcigodnego Pana Joachima Netza z Bielawy małżonka". W każdym rogu nagrobka znajduje się herb.
  • Pomnik dziecka wyciosany w kamieniu z 1598 r., z herbami w czterech rogach.
  • Duży wizerunek rycerza z 15.. r. (ostatnie dwie cyfry są nieczytelne).
  • Takiż z 1619 r. Obydwa te wizerunki dotyczą rodziny von Netzów z Bielawy.
  • Kamienny wizerunek ewangelickiego pastora Zachariasza Zappiusa.

Wykaz ten kończy się adnotacją księdza Franciszka Krausego:

"Wszystkie wizerunki oraz drewniane statuetki Przenajświętszej Dziewicy, św. Jana Nepomucena i św. Antoniego nie posiadają większej wartości artystycznej". Obecnie proboszczem jest ks. Stanisław Chomiak wyświęcony 24 maja 1985 roku we Wrocławiu przez ks. kard. Henryka Gulbinowicza.

Galeria parafialna[edytuj | edytuj kod]

Proboszczowie po 1945 r.[edytuj | edytuj kod]

  • 1945-1949 ks. Adolf Sznip
  • 1949-1951 ks. Wacław Brzozowski
  • 1951-1952 ks. Ludwik Mucha
  • 1952-1954 ks. Bolesław Trzeciak
  • 1954-1957 ks. Jan Marciniak
  • 1957-1961 ks. Wacław Domański
  • 1961-1974 ks. kan. Rudolf Suski
  • 1974-1985 ks. prał. Roman Biskup
  • 1985-1990 ks. Andrzej Oramus
  • 1990-1998 ks. prał. Franciszek Foks
  • 1998- ks. Stanisław Chomiak

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]