Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Nowej Cerkwi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Wniebowzięcia NMP
Siedziba Nowa Cerkiew
Adres ul. Kościelna 48
Nowa Cerkiew; 83-132 Morzeszczyn
Data powołania XIV w.
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Diecezja pelplińska
Region Tczew
Dekanat Pelplin
Kościół Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Nowej Cerkwi
Filie Kościół pw. św. Edyty Stein w Kulicach, Kaplica pw. NSPJ w Bielawkach (przy DPS)
Proboszcz ks. kan. Stanisław Borzyszkowski
Wspomnienie liturgiczne NMP Uzdrowienie Chorych - pierwsza niedziela lipca, NMP Królowej Różańca Świętego - pierwsza niedziela października
Położenie na mapie gminy Morzeszczyn
Mapa lokalizacyjna gminy Morzeszczyn
Parafia Wniebowzięcia NMP
Parafia Wniebowzięcia NMP
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Wniebowzięcia NMP
Parafia Wniebowzięcia NMP
Ziemia 53°51′59,507″N 18°39′31,283″E/53,866530 18,658690

Parafia Wniebowzięcia NMP w Nowej Cerkwirzymskokatolicka parafia położona w dekanacie Pelplin należącym do diecezji pelplińskiej.

Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP w Nowej Cerkwi Barokowa świątynia, której początki sięgają XIV wieku. Została ona wzniesiona w 1312 r. w miejscu spalonego drewnianego kościółka z XIII wieku. Z tego czasu zachowały się: czworoboczna wieża, prezbiterium, zakrystia i skarbiec. We wnętrzu kościoła znajdował się wiszący wieloboczny balkon, tak umieszczony, że obecni w Nowej Cerkwi cystersi mogli, wchodząc od zewnątrz nad zakrystią, brać udział w nabożeństwach. W 1764 r. pożar zniszczył kościół i wieżę do tego stopnia, że pozostały tylko mury i sklepienie w prezbiterium, ale jeszcze tego samego roku odbudował go opat Izydor Tokarzewski, którego herb umieszczono na chorągiewce wieżyczki sygnaturkowej.

Kościół gruntownie przebudowano, rozszerzając go o nawy boczne i starając się dać mu styl barokowy. Ogień trawi ponownie kościół w 1844 r. wypalając wnętrze i niszcząc wieżę. Obecnie jej zakończenie w stylu dolnonadwiślańskim z cegły niestylowej pochodzi z 1851 r. W czasie działań wojennych 1945 roku uszkodzeniu uległy nawy - boczna (południowa) i główna, oraz wieża. Wnętrze świątyni, o jednolitej zharmonizowanej całości, ma wystrój barokowy i rokokowy. Ołtarz główny z trzeciej ćwierci XVIII wieku ma w swym wnętrzu siedemnastowieczny obraz Matki Bożej uważany przez lud za cudowny. W górnej kondygnacji ołtarza znajduje się kamienna figura Matki Bożej Bolesnej przeniesiona tutaj w 1802 roku z kaplicy przydrożnej we wsi Borkowo. Obraz Niepokalanej w ołtarzu Matki Bożej Różańcowej jest gotycki, srebrną sukienkę wykonał w początkach XVIII wieku Siegfried Örnstern z Gdańska.

W kruchcie głównej znajduje się stara średniowieczna kropielnica oraz duży drewniany krucufiks ludowej roboty. Własnością kościoła są trzy rokokowe feretony. Do 1942 r. na wieży wisiał dzwon Urban z 1561 r., jeden z najstarszych dzwonów diecezji chełmińskiej. Niemcy zabrali go na cele wojenne. Cmentarz przykościelny sięgający swym rodowodem XIV wieku jest miejscem spoczynku wielu pokoleń okolicznych chłopskich rodzin.

Podczas remontu kościoła w 1995 roku w podziemiach odnaleziono trumny i ludzkie szczątki. W podziemiach kościoła spoczywa też ostatni przeor opactwa cysterskiego w Pelplinie - Maciej Prądzyński (zm.1829), który po zniesieniu klasztoru został proboszczem w Nowej Cerkwi, zachowując prawo noszenia habitu, pierścienia i krzyża.

Kościół znajduje się obecnie w fazie prac remontowo - konserwacyjnych. Sięgnęły one już grubo za półmetek.

W roku ubiegłym podczas robót na kościelnej wieży odkryto średniowieczne malowidła. Dotychczas nikt nie wiedział o ich istnieniu. Do dzisiejszych czasów zachowały się trzy kolory - biały, czarny i czerwony. Dawniej zdobiły one wieże kościołów zacnych parafii. Dziś w Nowej Cerkwi można je podziwiać gołym okiem, gdyż są doskonale widoczne. Na kościelną wieżę wrócił po wielu latach zegar z odnowionym cyferblatem (tak niegdyś nazywano tarcze zegarowe). Niestety nie zachował się jego oryginalny mechanizm, dlatego wyposażono go w nowoczesny. Wewnątrz kościoła wart uwagi jest również zabytkowy żyrandol, w którym oprawki do świec zrobione są z łusek po nabojach. Mieszkańcy wsi podczas II wojny światowej zbierali je i umieszczali w żyrandolu, prawdopodobnie po to, by upamiętnić ofiary, które od nich ginęły. Na tle kościoła bardzo malowniczo wyglądają ponadto dwa obiekty w dobrze zachowanymi pruskimi murami. Niedawno i one zostały odnowione.

Będąc w okolicy warto również zobaczyć cmentarz choleryczny, który położony jest w odległości ok. 400 m na zachód od wsi. Może on pochodzić z drugiej połowy XVII w., gdyż w Gniewie zmarło wówczas na morowe powietrze 600 osób. Otoczony jest murem z cegły. Wzniesiono tam również kapliczkę z figurami św. Rozalii i św. Rocha. Obecnie jest to wzgórek porośnięty starymi drzewami ze stojącą na jego skraju kapliczką. W okresie I wojny światowej chowano na nim zmarłych jeńców rosyjskich, a w latach 1939 - 1945 ludzi rozstrzelanych przez hitlerowców.

Obecnie do parafii należy 2.500 dusz. Zamieszkują oni wsie: Nowa Cerkiew, Kulice, Gętomie, Rombark, Olsze, Rzeżęcin, Olszówka, Bielawki i Borkowo. Obecnym proboszczem jest ks. kan. Stanisław Borzyszkowski, a wikariuszem ks. Marcin Leszczyński. Przy parafii działalność prowadzą: Diakonia Liturgiczna (LSO), Kościół Domowy Ruchu Światło-Życie, Margaretki, schola dziewczęca, Papieskie Działo Misyjne Dzieci, odział Caritas, koło młodzieżowe Caritas oraz Żywy Różaniec.