Paramatma

Paramatma (lub Paramatman ; sankr.: parama - najwyższy, transcendentalny, atman - dusza, - Dusza Najwyższa, "Naddusza" ) - częściowy, osobowy aspekt Bhagawana. Paramatma opisywana jest jako przebywająca w sercu każdej żywej istoty, jak i w każdej części materialnego stworzenia. Dusza Najwyższa znany jest też jako Ksirodakaśaji Wisznu.

Paramatma kieruje żywą istotą (atman) i jest świadkiem jest czynów. To za sprawą paramatmy dusza, znajdująca się pod wpływem trzech gun (jakości materii), może czerpać przyjemność z obcowania z materią. Sprawia, że dźiwa odczuwa inspiracje do działania , że pamięta oraz zapomina.

W Kathopaniszad znajduje się opis związku paramatmy i dźiwy:

"Zarówno Dusza Najwyższa, jak i jednostkowa dusza (dźiwa) usytuowane są na drzewie ciała, w sercu żywej istoty; jedynie ten, kto dzięki łasce Najwyższego uwolnił się od materialistycznych pragnień i lamentów może zrozumieć wspaniałość duszy".

Drogą do poznania i zrozumienia związku z paramatmą jest na przykład asztangajoga .

Efektem praktykowania asztangajogi (nazywanej też radźajogą czy jogą królewską) jest samadhi - stan całkowitego wyzwolenia umysłu od czynności zmysłowych. Charakterystyczne dla tego mistycznego stanu ma być możliwość "oglądania duszy umysłem" połączone z uczuciem przyjemności i szczęścia. Jogin, który osiągnął samadhi widzi wszystkie żywe istoty (w tym i siebie) jako równe ("Pokorny mędrzec, dzięki cnocie prawdziwej wiedzy, widzi jednakowo uczonego i łagodnego bramina, krowę, psa, słonia i zjadacza psów (tj. człowieka wykluczonego z kast)." . Innymi cechami takiego mistyka są : opanowanie, brak pożądania, niewzruszoność wobec szczęścia i nieszczęścia, itp.

Zobacz też

• Brahman