Park Cytadela

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Park Cytadela
Obiekt zabytkowy nr rej. 559/Wlkp/A z 16 kwietnia 1966,
23 listopada 2007
Wejście główne od strony ul. Armii Poznań prowadzące do Pomnika Bohaterów
Wejście główne od strony ul. Armii Poznań prowadzące do Pomnika Bohaterów
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Dzielnica Stare Winogrady
Data założenia 1970
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Park Cytadela
Park Cytadela
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park Cytadela
Park Cytadela
Ziemia 52°25′16″N 16°56′07″E/52,421111 16,935278Na mapach: 52°25′16″N 16°56′07″E/52,421111 16,935278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Park Cytadela – największy park Poznania o powierzchni ok. 100 ha, zbudowany w latach 1963-1970 na terenie dawnego Fortu Winiary. Nadano mu nazwę: Park-Pomnik Braterstwa Broni i Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W 1992 roku zmieniono nazwę na Park Cytadela. W 2008 roku park wraz z innymi częściami miasta został uznany za pomnik historii.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Od strony centrum miasta – na przedłużeniu al. Niepodległości (dawniej ul. Stalingradzkiej) – na Cytadelę prowadzą monumentalne schody. Na szczycie schodów znajduje się Pomnik Bohaterów (dawniej z czerwoną gwiazdą na szczycie, usuniętą w 1989[1]), liczący 23 metry wysokości, odsłonięty w pierwszą rocznicę wyzwolenia Poznania spod okupacji niemieckiej - 23 lutego 1946 roku.

Trzy alejki parkowe noszą nazwy, są to:

  • al. Braterstwa Broni – upamiętniająca polsko-radzieckie braterstwo broni z okresu II wojny światowej,
  • al. Cytadelowców – upamiętniająca mieszkańców Poznania, którzy pomagali Armii Czerwonej zdobyć Cytadelę w 1945 roku,
  • al. Republik – na cześć republik Związku Radzieckiego.

Obiekty na Cytadeli[edytuj | edytuj kod]

Cmentarze[edytuj | edytuj kod]

Na terenie parku znajdują się następujące cmentarze: Cmentarz parafii św. Wojciecha, Cmentarz Garnizonowy, wojenny Cmentarz Bohaterów Radzieckich, wojenny Cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej, Cmentarz Bohaterów Polskich oraz relikty dawnego cmentarza tzw. starogarnizonowego, niemieckiego Cmentarza Honorowego (Ehrenfriedhof) oraz kwatera prawosławna tzw. Cmentarz Prawosławny. Na Cmentarzu Garnizonowym, liczącym ponad 1500 grobów, znajdują się mogiły wojskowych, a wśród nich powstańców styczniowych, wielkopolskich, żołnierzy z lat 1918-1920, generałów, kawalerów Virtuti Militari. Ofiary terroru hitlerowskiego i sowieckiego oraz Cytadelowcy znajdują się na Cmentarzu Bohaterów Polskich. Są też tutaj zbiorowe mogiły z pomnikami nagrobnymi jeńców rosyjskich i francuskich. Cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej jest miejscem spoczynku m.in. 48 uczestników tzw. Wielkiej Ucieczki, wśród nich Polaków.

Muzea[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Uzbrojenia w dawnym laboratorium artyleryjskim
Rawelin I na Cytadeli

W ocalałych budowlach fortecznych mieszczą się dwa muzea, oddziały Wielkopolskiego Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu:

Obiekty forteczne[edytuj | edytuj kod]

Zachowane obiekty warte obejrzenia:

Gastronomia[edytuj | edytuj kod]

  • Country Bar "Piknik"
  • Restauracja & Pizzeria "Umberto"

Inne obiekty[edytuj | edytuj kod]

Inne ciekawe obiekty na terenie Cytadeli:

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Tabliczka pamiątkowa na jednym z kasztanowców

Na terenie Cytadeli zinwentaryzowano 170 taksonów roślin drzewiastych. Najstarszych z nich (ponad 100-letnich) jest niewiele. W fazie początkowej nie było większych nasadzeń z powodów militarnych. Ogromna ilość drzew ucierpiała w 1945 i została bezpowrotnie stracona. Z tych, które dotrwały do czasów obecnych, należy wymienić takie gatunki, jak klon zwyczajny, grusza pospolita, kasztanowiec zwyczajny, wiąz szypułkowy, dąb szypułkowy, jesion wyniosły, klon jawor i robinia akacjowa. Większość roślin ozdobnych wprowadzono dopiero w latach 60. XX wieku, podczas urządzania założeń parkowych[2].

Mszyce[edytuj | edytuj kod]

W latach 2006-2007 przeprowadzono na terenie parku badania afidofauny, podczas których ustalono występowanie tutaj 67 gatunków mszyc, z dwóch rodzin: ochojnikowate i mszycowate, zwłaszcza z tej drugiej[3].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Piotr Bojarski: Akcja Cytadela (pol.). 2010-12-10. [dostęp 2010-12-11].
  2. Beata Borowiak-Sobkowiak, Barbara Wilkaniec, Agnieszka Wilkaniec, Hanna Piekarska-Boniecka, Paweł Trzciński, Stopień zasiedlenia dendroflory Parku Cytadela w Poznaniu przez mszyce, w: Postępy w Ochronie Roślin, 49(1)/2009, s.91
  3. Beata Borowiak-Sobkowiak, Barbara Wilkaniec, Agnieszka Wilkaniec, Hanna Piekarska-Boniecka, Paweł Trzciński, Stopień zasiedlenia dendroflory Parku Cytadela w Poznaniu przez mszyce, w: Postępy w Ochronie Roślin, 49(1)/2009, s.92
  4. Misterium Męki Pańskiej: Misterium poznańskie (pol.). [dostęp 2010-08-08].
  5. Sekcja Filmowa Plan 9

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]