Park Narodowy „Bory Tucholskie”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Park Narodowy „Bory Tucholskie”
Światowe rezerwaty biosfery
POL Park Narodowy "Bory Tucholskie" LOGO.svg
Logo parku
Witacz w Parku Narodowym Bory Tucholskie 03.07.10 p.jpg
Położenie województwo pomorskie
Data utworzenia 1 lipca 1996
Powierzchnia
- leśna
- uprawna
- wodna
46,13 km²
39,35 km²
0,39 km²
5,3 km²
Pow. ochrony
- ścisłej

3,24 km²
Powierzchnia otuliny 129,8 km²
Długość szlaków turystycznych 43 km[1]
Siedziba Charzykowy
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Bory Tucholskie
Bory Tucholskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bory Tucholskie
Bory Tucholskie
Ziemia 53°43′58″N 17°30′30″E/53,732778 17,508333
Mapa parku
Map of Bory Tucholskie National Park.png
Strona internetowa parku
Portal Portal Ochrona środowiska

Park Narodowy „Bory Tucholskie” – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski i 11 na nizinach. Utworzony w 1996 r.[2], znajduje się na terenie województwa pomorskiego, w powiecie chojnickim, w granicach gmin Chojnice i Brusy. Siedzibą dyrekcji Parku jest miejscowość Charzykowy, położona 3 km od Chojnic.

Powierzchnia leśna Parku obejmuje jedynie 1,9% całkowitej powierzchni leśnej Borów Tucholskich[3]. Stanowi to obszar o powierzchni 3800 ha, zajmujący blisko 83% powierzchni Parku. Dominują siedliska borowe, zajmujące 98% spośród wszystkich siedlisk leśnych[4].

Jedna z wydm (dawniej pas przeciwpożarowy) w południowej części parku
Fragment Jeziora Wielkie Gacno

W obrębie parku znajduje się 21 jezior, z których największe i najgłębsze to Jezioro Ostrowite (272 ha[3]). Siedem z nich jest ze sobą połączone i tworzy ciąg nazwany Strugą Siedmiu Jezior, stanowiący niewielką rzekę o długości 13,9 km[1]. Cztery jeziora – Wielkie Gacno, Małe Gacno, Nierybno i Głuche – to jeziora lobeliowe[1].

Flora i grzyby[edytuj | edytuj kod]

Mimo mało urozmaiconych, ubogich i kwaśnych siedlisk, flora porostów, grzybów, mchów i roślin naczyniowych jest dosyć bogata. W Parku stwierdzono występowanie ok. 22% wszystkich znanych gatunków mchów Polski i 11% znanych gatunków wątrobowców, a także 33% odnotowanych w kraju gatunków porostów. Wśród roślin naczyniowych stwierdzono 634 gatunki. Należą one do 96 rodzin, spośród których najliczniej reprezentowane są wiechlinowate (trawy), astrowate, turzycowate, motylkowate i różowate. 34 rodziny są w Parku reprezentowane tylko przez jeden gatunek[5].

W wodach jezior rośnie poryblin jeziorny, a także lobelia jeziorna, która w Polsce występuje w 130 jeziorach Pojezierza Pomorskiego. Inny oligotroficzny przedstawiciel flory jezior parku to elisma wodna. Niektóre z roślin mogą rosnąć także i w wodach dystroficznych – zalicza się do nich grążel drobny. W czterech jeziorach lobieliowych Parku występują grzybienie północne; w niektórych jeziorach mezotroficznych wywłócznik skrętoległy. W Parku lub jego sąsiedztwie mają także stanowiska takie rośliny jak wierzba borówkolistna, brzoza niska, skalnica torfowiskowa, chamedafne północna, turzyca strunowa, turzyca bagienna, lipiennik Loesela, przygiełka brunatna, kukułka Ruthego[3]. Do reliktów glacjalnych należy m.in. mszar nastroszony z mchów, zaś z roślin naczyniowych 5 gatunków: bagno zwyczajne, borówka bagienna, bażyna czarna, zimoziół północny, trzcinnik prosty[5]. W obszarach leśnych rosną dwie sasanki: sasanka wiosenna i sasanka otwarta[3].

Lista z 2011 roku obejmuje 27 gatunków wątrobowców (dwa chronione) i 166 gatunków mchów, z czego 44 objęte wówczas ochroną. Odnotowano 483 gatunki grzybów rosnące w Parku; należy do nich m.in. jeleniak sarni. Do roku 2014 odnotowano występowanie 43 objętych ochroną gatunkową gatunków roślin naczyniowych[5].

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Najliczniej w parku występują stawonogi[3]. Reprezentowane są m.in. przez 42 gatunki motyli dziennych (w tym czerwończyk nieparek), 17 gatunków mrówek (np. zbójnica krwista i mrówka rudnica), 45 gatunków ważek (w tym trzepla zielona i łunica czerwona) i 104 gatunki pszczół (np. lepiarka jedwabniczka)[6]. W jeziorach połączonych Strugą stwierdzono 28 gatunków ryb; 7 spośród nich – węgorz europejski, szczupak, lin, okoń, leszcz, płoć i kleń – występuje w każdym z nich. Dwa gatunki, koza pospolita oraz różanka pospolita (tu podgatunek Rhodeus sericeus amarus), objęte są ochroną. W wyniku zarybień obszar Parku zamieszkują obce gatunki ryb, np. tołpyga biała. Odnotowano 11 gatunków płazów, m.in. żabę jeziorkową i 5 gatunków gadów (m.in. jaszczurkę żyworodną) oraz 37 gatunków ssaków[6], w tym jelenia szlachetnego[1], ryjówkę malutką i zająca szaraka[6].

Według danych z 2011 w Parku gniazduje 86 gatunków ptaków, a stwierdzono ich ogólnie 114, z 14 rzędów. Najwięcej – 55 – z rzędu wróblowych; 13 z rzędu blaszkodziobych. Do wróblowych Parku należą np. świstunka leśna, piecuszek, muchołówka żałobna i krzyżodziób świerkowy, zaś do blaszkodziobych m.in. łabędź krzykliwy, cyraneczka, gęś zbożowa i tracz bielaczek. Spośród rzędów siewkowych i szponiastych w Parku występuje po 9 gatunków. Z siewkowców można wymienić słonkę, brodźca piskliwego i mewę srebrzystą, zaś ze szponiastych bielika i błotniaka stawowego. Występuje tu także wodnik zwyczajny, żuraw zwyczajny i łyska zwyczajna[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Parki narodowe. T. I Polska północna i centralna. Warszawa: De Agostini, 2010, s. 13–15. ISBN 978-83-248-2401-4.
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 maja 1996 r. ws. utworzenia Parku Narodowego „Bory Tucholskie” (Dz. U. z 1996 r. Nr 64, poz. 305)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Jan Duda: Park Narodowy „Bory Tucholskie”. W: Polskie parki narodowe. Videograf II, 2008, s. 34–35. ISBN 978-83-7183-601-5.
  4. Ekosystemy leśne parku. Oficjalna strona Parku. [dostęp 16 stycznia 2014].
  5. 5,0 5,1 5,2 Flora Parku. Oficjalna strona Parku. [dostęp 16 stycznia 2014].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Fauna Parku. Oficjalna strona Parku. [dostęp 16 stycznia 2014].