Park ciemnego nieba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Park ciemnego nieba – obszar terenu wyznaczony do ochrony przed zanieczyszczeniem światłem ciemności nocnej, wyjątkowego środowiska naturalnego. Obszary takie, jak w przypadku klasycznych rezerwatów przyrody, pełnią nie tylko funkcje ekologiczne, ale również edukacyjne. W ramach ochrony środowiska naturalnego powstają też rezerwaty ciemności. Obecnie parki ciemnego nieba nie posiadają w Polsce podstawy prawnej, powoływane są na podstawie umowy między instytucjami państwowymi w porozumieniu z odpowiednimi władzami gminnymi. W chwili obecnej parki i rezerwaty ciemnego nieba istnieją w Ameryce Północnej i Europie, większość w Kanadzie i USA.

Obszary ochrony nocnej ciemności spełniają następujące funkcje:

  1. Ochrona najciemniejszych zakątków naszej planety, gdzie środowisko nocne nie jest zaburzone przez sztuczne światło. Takie obszary są odpowiednikiem rezerwatów chroniących wyjątkowo cenne przyrodniczo miejsca.
  2. Popularyzacja wiedzy o zanieczyszczeniu światłem. Obszary, które oferują, przynajmniej lokalnie, wyjątkowe walory pod względem zachowania nocnego środowiska w stanie mało zanieczyszczonym światłem. Dzięki temu umożliwiają społeczeństwu zdobycie wiedzy o tym zanieczyszczeniu niezbędnej do minimalizowania jego oddziaływania na środowisko naturalne.
  3. Ochrona dla obserwacji astronomicznych. Są to obszary otaczające obserwatoria astronomiczne, ich istnienie pozwala prowadzić badanie kosmosu w odpowiednich warunkach – zanieczyszczenie światłem utrudnia, a czasem wręcz uniemożliwia profesjonalne obserwacje nieba. W parku ciemnego nieba doskonale widać Drogę Mleczną, a bez teleskopu widać około 2000 gwiazd, gdzie w miastach widoczne jest ok. 200,a w metropoliach tylko ok. 20. W czasie dobrej pogody na niebie widać również światło zodiakalne, przeciwblask.

Ochrona ciemności włączana jest do istniejących obszarów ochrony przyrody, na przykład parków narodowych, ponieważ naturalne ciemności są jednym z ekologicznych zasobów potrzebujących ochrony. Z rezerwatów ciemności korzystają zwierzęta o nocnym trybie życia narażone na wyginięcie w nadmiernie oświetlonym środowisku. Sztuczne światło niekorzystnie wpływa również na rośliny, które w wyniku sztucznego światła straciły granicę nocy i dnia, co ma niekorzystny wpływ na ich rozwój. Zaburzenia naturalnej długości okresu jasności i ciemności oddziałują na fotoperiodyzm, mogąc zakłócać działanie zegarów biologicznych i związanego z nimi rytmu okołodobowego, np. dobowe migracje pionowe planktonu[1].

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

Obecnie w Polsce istnieją dwa parki ciemnego nieba:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Travis Longcore, Catherine Rich. Ecological light pollution. „Frontiers in Ecology and the Environment”. 2 (4), s. 191–198, 2004 (ang.).