Park kulturowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Park kulturowy – jedna z czterech form ochrony zabytków w Polsce określonych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (art.7)[1]. Chroni ona określony obszar krajobrazu kulturowego oraz wyróżniające się krajobrazowo tereny z zabytkami nieruchomymi, charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej[2].

Procedura uznania za park kulturowy[edytuj | edytuj kod]

Park może być powoływany przez radę gminy, po zasięgnięciu opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków. Parki wykraczające poza obszar jednej gminy, mogą być ustanawiane wspólnie przez gminy, bądź związek gmin[2]. W uchwale przedstawia się takie elementy jak:

  • nazwa parku
  • sposób ochrony
  • zakazy i ograniczenia związane z prowadzeniem robót budowlanych, różnego rodzaju działalnością (rolniczą, przemysłową itp.), zmianami sposobu korzystania z zabytków nieruchomych oraz umieszczaniem znaków niezwiązanych bezpośrednio z samym parkiem.

Organ władzy wykonawczej w gminie (wójt, burmistrz, prezydent) odpowiedzialny jest, w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, za utworzenie planu ochrony, który podlega uchwaleniu przez radę gminy.

Parki kulturowe o szczególnej wartości dla kultury mogą zostać uznane za pomnik historii, a nawet wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO[3].

Lista parków kulturowych[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 31 października 2013 r. w Polsce istnieje 26 parków kulturowych[4].

Nazwa parku kulturowego Województwo Data utworzenia[a] [b]
Forteczny Park Kulturowy w Srebrnej Górze dolnośląskie 2002-06-2020 czerwca 2002 [5]
Forteczny Park Kulturowy Twierdza Kłodzka dolnośląskie 2006-01-1010 stycznia 2006 [6][7]
Park Kulturowy Kotliny Jeleniogórskiej dolnośląskie 2009-03-2626 marca 2009 [8]
Park Kulturowy Wietrzychowice kujawsko-pomorskie 2006-10-1313 października 2006 [9]
Park Kulturowy Kalwaria Pakoska kujawsko-pomorskie 2008-05-3030 maja 2008 [10][11]
Park Kulturowy „Kościół p.w. Św. Oswalda” w Płonkowie kujawsko-pomorskie 2009-10-3030 października 2009 [12]
Park Kulturowy Sarnowo kujawsko-pomorskie 2011-01-077 stycznia 2011 [13][14]
Park Kulturowy „Dolina Trzech Młynów” w Bogdańcu lubuskie 2006-09-2929 września 2006 [15]
Park Kulturowy Grodzisko w Wicinie lubuskie 2013-07-1111 lipca 2013 [16][17]
Park Kulturowy Miasto Tkaczy w Zgierzu łódzkie 2003-12-3030 grudnia 2003 [18][19]
Park Kulturowy Wzgórze Zamkowe w Sieradzu łódzkie 2009
Park Kulturowy Kotliny Zakopiańskiej małopolskie 2006 [20]
Park Kulturowy Stare Miasto w Krakowie małopolskie 2010 [21]
Park Kulturowy „Ossów Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 roku” mazowieckie 2009
Park Kulturowy Stary Radom mazowieckie 2011
Wilanowski Park Kulturowy mazowieckie 2012
Park Kulturowy Zespołu Staromiejskiego oraz Zespołu oo. Dominikanów w Jarosławiu podkarpackie 2009
Park Kulturowy Fortyfikacji Miejskich „Twierdza Gdańsk” (Centrum Hewelianum) pomorskie 2002-09-2626 września 2002 [22][23][24]
Park Kulturowy Ośmiu Błogosławieństw w Sierakowicach pomorskie 2006
Park Kulturowy „Osada Łowców Fok” w Rzucewie pomorskie 2008 [25]
Park Kulturowy „Klasztorne Stawy” pomorskie 2009
Park Kulturowy Cmentarz Żydowski w Żorach śląskie 2004-06-2424 czerwca 2004 [26]
Park Kulturowy „Hałda Popłuczkowa” śląskie 2006
Park Kulturowy Miasta Końskie świętokrzyskie 2005-02-2828 lutego 2005 [27]
Park Kulturowy Warmińskiej Drogi Krajobrazowej Gietrzwałd-Woryty warmińsko-mazurskie 2009
Mickiewiczowski Park Kulturowy wielkopolskie 2007-12-1515 grudnia 2007 [28][29]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Data wejścia w życie uchwały lub, w przypadku braku możliwości ustalenia, data podjęcia tejże uchwały.
  2. Źródło informacji w uchwale, dzienniku urzędowym jednostki administracyjnej lub, w przypadku braku dostępu, inne źródło potwierdzające dane.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568).
  2. 2,0 2,1 art. 16. ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z dnia 17 września 2003 r.)
  3. art. 15. ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z dnia 17 września 2003 r.)
  4. Lidia Klupsz: Lista parków kulturowych – stan na 31 października 2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2013-09-10].
  5. Plan Ochrony Fortecznego Parku Kulturowego w Srebrnej Górze (pol.). www.stoszowice.pl. [dostęp 2014-01-14].
  6. Uchwała nr XLIII/355/2005 Rady Miejskiej w Kłodzku z dnia 27 października 2005 r. (pol.). bip.um.klodzko.pl. [dostęp 2014-01-14].
  7. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego Nr 261 – Wrocław, 27.12.2005 r. (pol.). BIP Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego. [dostęp 2014-01-14].
  8. Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego 2009.42.890 (pol.). Elektroniczny Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego. [dostęp 2014-07-01].
  9. Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko – Pomorskiego Nr 127 Bydgoszcz, 29 wrzesień 2006 (pol.). BIP Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. [dostęp 2014-01-20].
  10. Uchwała nr XIII/104/08 Rady Miejskiej w Pakości (pol.). BIP Gminy Pakość. [dostęp 2014-07-02].
  11. Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko – Pomorskiego Nr 73 Bydgoszcz, 16 maja 2008 (pol.). BIP Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. [dostęp 2014-07-02].
  12. Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko - Pomorskiego Nr 101 Bydgoszcz, 16 października 2009 (pol.). BIP Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. [dostęp 2014-07-03].
  13. Uchwała nr XL/324/2010 Rady Miejskiej w Lubrańcu z dnia 22 października 2010 roku (pol.). BIP Urzędu Miasta i Gminy Lubraniec. [dostęp 2014-02-09].
  14. Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego nr 210 z 2010 roku (pol.). BIP Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. [dostęp 2014-02-09].
  15. Uchwała nr XXXIII/170 /2006 Rady Gminy Bogdaniec z 29 września 2006 r. (pol.). BIP Urzędu Gminy Bogdaniec. [dostęp 2014-01-26].
  16. Uchwała nr XXVI/254/13 Rady Miejskiej w Jasieniu z dnia 20 czerwca 2013 r. (pol.). BIP Urzędu Gminy Jasień. [dostęp 2014-06-30].
  17. Dziennik Urzędowy Województwa Lubuskiego 2013.1582 (pol.). Elektroniczny Dziennik Urzędowy Województwa Lubuskiego. [dostęp 2014-06-30].
  18. Uchwała nr XV / 142 / 03 Rady Miasta Zgierza z dnia 30 grudnia 2003 r. (pol.). www.zgierz.pl. [dostęp 2014-01-16].
  19. MIASTO TKACZY W ZGIERZU. PARK KULTUROWY JAKO INSTRUMENT OCHRONY I REWITALIZACJI KRAJOBRAZU KULTUROWEGO (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2014-01-16].
  20. Uchwała nr XLIX/496/2006 w sprawie utworzenia parku kulturowego (pol.). zakopane.eu. [dostęp 2014-01-08].
  21. Uchwała Nr CXV/1547/10 Rady Miasta Krakowa z dnia 3 listopada 2010 r. (pol.). BIP Kraków. [dostęp 2014-01-08].
  22. Uchwała nr LIII/1653/2002 Rady Miasta Gdańska z dnia 26 września 2002 r. (pol.). www.gdansk.pl. [dostęp 2014-01-15].
  23. Uchwała nr XXXVI/781/13 Rady miasta Gdańska z dnia 28 marca 2013 r. (pol.). www.gdansk.pl. [dostęp 2014-01-15].
  24. Załącznik do Uchwały nr XXXVI/781/13 Rady Miasta Gdańska z dnia 28 marca 2013 r. (pol.). www.gdansk.pl. [dostęp 2014-01-15].
  25. Uchwała nr XV/25/08 Rady Gminy Puck z dnia 18 marca 2008 r. (pol.). BIP Gminy Puck. [dostęp 2014-02-06].
  26. Uchwała nr 267/XXII/04 Rady Miasta Żory z dnia 24.06.2004 r. w sprawie utworzenia parku kulturowego (pol.). BIP Urzędu Miasta Żory. [dostęp 2014-01-19].
  27. Uchwała nr XXIV/234/05 Rady Miejskiej w Końskich z 28 lutego 2005 r. (pol.). BIP Urzędu Miasta Końskie. [dostęp 2014-01-26].
  28. Uchwała nr VII/56/07 Rady Miejskiej Żerkowa z dnia 28 września 2007 r. (pol.). BIP Gminy Żerków. [dostęp 2014-01-26].
  29. Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego nr 173 2007 (pol.). Wielkopolski Urząd Wojewódzki. [dostęp 2014-01-26].