Parlament Grecji
Grecja |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Parlament Grecji (jęz. grec. Βουλή των Ελλήνων; transkrypcja: Wuli ton Ellinon ; wierny przekład: "Parlament Hellenów") – jednoizbowy parlament grecki mieszczący się w byłym pałacu królewskim, połozonym przy placu Syntagma w Atenach. Liczy 300 deputowanych, wybieranych na 4-letnią kadencję. W latach 1844-1863 i 1927-1935 był dwuizbowy i składał się z Izby Reprezentantów i Senatu[1].
Spis treści |
Etymologia[edytuj]
Słowo "βουλή", w obecnej formie, znane jest Grekom już od starożytności. Oznaczało miejsce wspólnego zastanawiania się, radzenia i wskazywało konkretne procedury decyzyjne. Budynek spotkań ważnych urzędników państwowych - buleuterion - istniał m.in. na starożytnej agorze, klasycznych Aten. W XIX wieku. słowu βουλή nadano znaczenie oficjalne "Parlament"[2].
Historia[edytuj]
Pierwszy parlament grecki działał już podczas greckiego powstania narodowego w latach 20. XIX w. a Grecja była wtedy republiką. Jednym z warunków uznania jej niepodległości przez mocarstwa, w 1830 r., stała się zmiana ustroju na monarchię, a parlament nie był następnie zwoływany przez króla Otton I Wittelsbacha. Oficjalnie został ustanowiony w 1843 r. w wyniku Rewolucji 3 Września, która zmusiła władcę do nadania konstytucji. W 1911 r. przyjęto poprawki do konstytucji, które znacznie zwiększyły uprawnienia parlamentu. W roku 1936, w porozumieniu z królem Jerzym II, dyktator Joanis Metaksas zawiesił działanie parlamentu. Po wyborach 1946r. wznowiono aktywność parlamentarną, jednak warunkowaną realiami wojny domowej, a następnie państwa policyjnego[potrzebne źródło]. Po trwającej sześć lat dyktaturze wojskowych (1967-1973), w szczególności deklarującej Grecję republiką, 8 grudnia 1974 przeprowadzono referendum, w którym 69,18% obywateli opowiedziało się za zniesieniem monarchii i ustanowieniem rzeczywistej demokracji parlamentarnej.
Wybory[edytuj]
288 deputowanych wybieranych jest w ordynacji proporcjonalnej w 48 wielomandatowych okręgach wyborczych. Pozostałych 12 deputowanych pochodzi z listy krajowej obejmującej swoim zasięgiem cały kraj. Do parlamentu wchodzą przedstawiciele partii i koalicji politycznych, które w skali kraju przekroczyły próg wyborczy wynoszący 3%. W celu stabilności rządów wprowadzono modyfikację ordynacji polegającą na tym, iż ugrupowanie, które osiągnie w wyborach 41% głosów otrzymuje automatycznie dodatkowo 40 miejsc w izbie, przy czym 260 rozdzielanych jest w systemie proporcjonalnym. Ma to na celu zapewnienie stabilności rządów. Kandydat na posła musi być obywatelem greckim i mieć ukończone 25 lat[3].
Organizacja[edytuj]
Prezydium[edytuj]
- Przewodniczący – kieruje pracami i obradami izby, wybierany na pierwszym posiedzeniu nowo wybranego parlamentu (od 2012 funkcję tę pełni Vyron Polydoras),
- Wiceprzewodniczący – w liczbie 7, wybierani na pierwszym posiedzeniu, zastępują przewodniczącego w jego obowiązkach i współpracują z nim w zakresie organizacji pracy izby,
- Dziekani – w liczbie 3,
- Sekretarze – w liczbie 6,
Komisje Parlamentarne[edytuj]
- Komisje stałe:
- Komisja ds. kultury i edukacji Wewnętrznych
- Komisja ds. Obrony i Spraw Zagranicznych
- Komisja ds. Gospodarczych
- Komisja ds. Socjalnych
- Komisja ds. Administracji Publicznej, Porządku Publicznego i Sprawiedliwości
- Komisja ds. Produkcji i Handlu
- Komisje nadzwyczajne – są tworzone na wniosek rządu przez Przewodniczącego Parlamentu. Dzielą się na trzy kategorie:
- Komisje nadzwyczajne stałe – nie mają ustalonego czasu istnienia, są powoływane na początku kadencji i zajmują się prawodawstwem:
- Komisja ds. Greków za granicą.
- Komisja ds. Instytucji i Przejrzystości.
- Komisja ds. Oceny Technologii Medycznych.
- Komisja ds. Równości i Praw Człowieka.
- Komisje nadzwyczajne wewnętrzne – są tworzone na początku każdej zwyczajnej sesji i zajmują się stałymi wewnętrznymi problemami, związanymi z funkcjonowaniem parlamentu oraz jego kontrolą:
- Komisja ds. Zlecenia stałe Parlamentu.
- Komisja ds. Finansów Parlamentu
- Komisja ds. Biblioteki Parlamentarnej
- Komisja ds. Stosunków z Innymi Parlamentami
- Komisje śledcze – są tworzone na wniosek 1/5 deputowanych po przegłosowaniu wniosku na forum parlamentu zwyczajną większością głosów.
- Komisje nadzwyczajne stałe – nie mają ustalonego czasu istnienia, są powoływane na początku kadencji i zajmują się prawodawstwem:
Główne kompetencje[edytuj]
- stanowienie prawa,
- wybór Prezydenta
- udzielenia lub cofnięcie wotum zaufania dla rządu lub poszczególnych ministrów
- zatwierdzenia budżetu państwa
- zmiana lub rewizja konstytucji
- wdrożenie procedury impiczmentu wobec Prezydenta
Proces legislacyjny[edytuj]
Struktura polityczna[edytuj]
Gmach parlamentu[edytuj]
Zobacz też[edytuj]
Przypisy
Linki zewnętrzne[edytuj]
Na mapach: 37°58′32.79″N 23°44′15.2″E / 37.975775, 23.737555555556
