Parlament Grecji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hellenic Parliament logo.svg
Grecja
Godło Grecji
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Grecji
Portal Portal Grecja

Parlament Grecji (jęz. grec. Βουλή των Ελλήνων; transkrypcja: Wuli ton Ellinon ; wierny przekład: „Parlament Hellenów”) – jednoizbowy parlament grecki mieszczący się w byłym pałacu królewskim, położonym przy placu Syntagma w Atenach. Liczy 300 deputowanych, wybieranych na 4-letnią kadencję. W latach 1844-1863 i 1927-1935 był dwuizbowy i składał się z Izby Reprezentantów i Senatu[1].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Słowo „βουλή”, w obecnej formie, znane jest Grekom już od starożytności. Oznaczało miejsce wspólnego zastanawiania się, radzenia i wskazywało konkretne procedury decyzyjne. Budynek spotkań ważnych urzędników państwowych – buleuterion – istniał m.in. na starożytnej agorze, klasycznych Aten. W XIX wieku. słowu βουλή nadano znaczenie oficjalne „Parlament”[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza siedziba parlamentu w Atenach

Pierwszy parlament grecki działał już podczas greckiego powstania narodowego w latach 20. XIX w. a Grecja była wtedy republiką. Jednym z warunków uznania jej niepodległości przez mocarstwa, w 1830 r., stała się zmiana ustroju na monarchię, a parlament nie był następnie zwoływany przez króla Otton I Wittelsbacha. Oficjalnie został ustanowiony w 1843 r. w wyniku Rewolucji 3 Września, która zmusiła władcę do nadania konstytucji. W 1911 r. przyjęto poprawki do konstytucji, które znacznie zwiększyły uprawnienia parlamentu. W roku 1936, w porozumieniu z królem Jerzym II, dyktator Joanis Metaksas zawiesił działanie parlamentu. Po wyborach 1946 r. wznowiono aktywność parlamentarną, jednak warunkowaną realiami wojny domowej. Po trwającej sześć lat dyktaturze wojskowych (1967-1973), w szczególności deklarującej Grecję republiką, 8 grudnia 1974 przeprowadzono referendum, w którym 69,18% obywateli opowiedziało się za zniesieniem monarchii i ustanowieniem rzeczywistej demokracji parlamentarnej.

Wybory[edytuj | edytuj kod]

288 deputowanych wybieranych jest w ordynacji proporcjonalnej w 48 wielomandatowych okręgach wyborczych. Pozostałych 12 deputowanych pochodzi z listy krajowej obejmującej swoim zasięgiem cały kraj. Do parlamentu wchodzą przedstawiciele partii i koalicji politycznych, które w skali kraju przekroczyły próg wyborczy wynoszący 3%. W celu stabilności rządów wprowadzono modyfikację ordynacji polegającą na tym, iż ugrupowanie, które osiągnie w wyborach 41% głosów otrzymuje automatycznie dodatkowo 40 miejsc w izbie, przy czym 260 rozdzielanych jest w systemie proporcjonalnym. Ma to na celu zapewnienie stabilności rządów. Kandydat na posła musi być obywatelem greckim i mieć ukończone 25 lat[3].

Organizacja[edytuj | edytuj kod]

Prezydium[edytuj | edytuj kod]

  • Przewodniczący – kieruje pracami i obradami izby, wybierany na pierwszym posiedzeniu nowo wybranego parlamentu (od 2012 funkcję tę pełni Vyron Polydoras),
  • Wiceprzewodniczący – w liczbie 7, wybierani na pierwszym posiedzeniu, zastępują przewodniczącego w jego obowiązkach i współpracują z nim w zakresie organizacji pracy izby,
  • Dziekani – w liczbie 3,
  • Sekretarze – w liczbie 6,

Komisje parlamentarne[edytuj | edytuj kod]

  • Komisje stałe:
    • Komisja ds. kultury i edukacji Wewnętrznych
    • Komisja ds. Obrony i Spraw Zagranicznych
    • Komisja ds. Gospodarczych
    • Komisja ds. Socjalnych
    • Komisja ds. Administracji Publicznej, Porządku Publicznego i Sprawiedliwości
    • Komisja ds. Produkcji i Handlu
  • Komisje nadzwyczajne – są tworzone na wniosek rządu przez Przewodniczącego Parlamentu. Dzielą się na trzy kategorie:
    • Komisje nadzwyczajne stałe – nie mają ustalonego czasu istnienia, są powoływane na początku kadencji i zajmują się prawodawstwem:
      • Komisja ds. Greków za granicą
      • Komisja ds. Instytucji i Przejrzystości
      • Komisja ds. Oceny Technologii Medycznych
      • Komisja ds. Równości i Praw Człowieka
    • Komisje nadzwyczajne wewnętrzne – są tworzone na początku każdej zwyczajnej sesji i zajmują się stałymi wewnętrznymi problemami, związanymi z funkcjonowaniem parlamentu oraz jego kontrolą:
      • Komisja ds. Zlecenia stałe Parlamentu
      • Komisja ds. Finansów Parlamentu
      • Komisja ds. Biblioteki Parlamentarnej
      • Komisja ds. Stosunków z Innymi Parlamentami
    • Komisje śledcze – są tworzone na wniosek 1/5 deputowanych po przegłosowaniu wniosku na forum parlamentu zwyczajną większością głosów.
Parlament Grecji w Atenach

Główne kompetencje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. T. Czekalski, Grecja, Warszawa 2003, s. 97.
  2. Za wielkim słownikiem języka greckiego ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, wyd. Γ, dom wydawniczy Mpampinioti (Babiniotis), Ateny 2008.
  3. K. A. Wojtaszczyk, Współczesne systemy polityczne, Warszawa 1992.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]