Partia Libertariańska (USA)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Partia Libertariańska
Państwo  Stany Zjednoczone
Lider Geoff Neale[1]
Data założenia 11 grudnia 1971
Adres siedziby 2600 Virginia Avenue NW, Suite 200 Washington, D. C. 20037
Deklarowana
ideologia polityczna
libertarianizm, minarchizm, paleolibertarianizm[2], anarchokapitalizm[3]
Deklarowane
poglądy gospodarcze
wolny rynek, leseferyzm[4]
Członkostwo
międzynarodowe
Interlibertarians[5]
Młodzieżówka College Libertarians
Barwy żółty, złoty
http://www.lp.org/
Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Wikiprojekt Polityka

Partia Libertariańska (National Libertarian Party) – amerykańska partia polityczna. Przypisuje sobie bycie trzecią co do wielkości partią w USA (za Partią Republikańską i Partią Demokratyczną), ale pozostałe ugrupowania uważają, iż jest to twierdzenie dyskusyjne.

Partia Libertariańska, jest nieobecna w Kongresie, jednak ma swoich przedstawicieli we władzach stanowych, wśród szefów lokalnych władz wykonawczych i innych organach niższego szczebla – najwięcej ze wszystkich mniejszych partii. W maju 2014 r. posiadała ich 147[6].

Historia[7][edytuj | edytuj kod]

Partia Libertariańska została założona 11 grudnia 1971 w Colorado Springs z inicjatywy Davida Nolana oraz jego siedmiu znajomych. Zadecydowano o tym po paru spotkaniach w domu Davida.

Pierwszy ogólnokrajowy zjazd partii, czyli Libertarian National Convention, odbył się w roku 1972 w Denver. Podczas zjazdu wybrano pierwszego w historii partii kandydata na stanowisko Prezydenta Stanów Zjednoczonych. Został nim John Hospers, profesor filozofii na University of Southern California. Jako kandydat na wiceprezydenta, została wybrana Theodora Nathan. Uzyskali jeden głos w kolegium elektorskim. Stanowił on pierwszy (i jak dotychczas jedyny) głos w kolegium oddany na Partię Libertariańską, a także pierwszy głos oddany na kobietę[8]. Hosper otrzymał w wyborach powszechnych 3 674 głosów[9].

W 1978 partia zdobyła swojego pierwszego przedstawiciela w stanowej legislaturze. Był nim Dick Randolph, który został wybrany do legislatury Alaski. W tym samym roku, Ed Clark startował na stanowisko gubernatora Kalifornii. Zdobył 5,5% głosów, czym przegrał z Jerrym Brownem.

Podczas wyborów na skarbnika stanu Kalifornia w 1986, kandydat partii, Ray Cullen otrzymał 570 000 głosów. Stanowi to największy w historii wynik stanowych wyborów wśród mniejszych partii (ang. "third party").

Podczas wyborów prezydenckich w 1988 z ramienia partii startował Ron Paul. Zdobył wtedy ponad 430 000 głosów, co stanowiło trzeci wynik w kraju[10].

W 1998 do partii przyłączył się znany afroamerykański aktywista Roy Innis, były przewodniczący Congress of Racial Equality oraz członek Partii Demokratycznej[11].

Podczas wyborów do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych w 2002, kandydaci Partii Libertariańskiej otrzymali ponad 1 milionów głosów. Dotychczas, wynik powyżej miliona udało się jedynie osiągnąć Republikanom i Demokratom. W tym samym roku, libertarianie wystawili w wyborach na rożne wyższe urzędy, 1 642 kandydatów - najwięcej ze wszystkich mniejszych partii, od czasów II Wojny Światowej.

W czasie 2012 Libertarian National Convention odbywającego się w Las Vegas, członkowie partii wyznaczyli Gary'ego Johnsona jako oficjalnego kandydata w wyborach prezydenckich 2012. Gary otrzymał 419 głosów. Na drugim miejscu znalazł się R. Lee Wrights, zdobywając 152 głosy[12]. W wyborach powszechnych zdobył 1 275 951 (0.99%), co stanowiło jak dotąd największy ilościowy wynik partii. Rok później, Robert Sarvis, były republikański polityk, wystartował w wyborach na gubernatora stanu Wirginia. Otrzymał 6.5% głosów.

Założenia programowe i działalność[edytuj | edytuj kod]

Założenia programowe[edytuj | edytuj kod]

Stałymi ideami Partii Libertariańskiej są libertarianizm, leseferyzm, zachowanie pełnych swobód obywatelskich (łącznie z legalizacją narkotyków).

Partia Libertariańska opowiada się m.in. za:

W Stanach Zjednoczonych, podobnie jak w Europie, panuje powszechny podział sceny politycznej na lewicę i prawicę, gdzie Partia Republikańska reprezentuje centroprawicę, a Partia Demokratyczna – centrolewicę. Partia Libertariańska odrzuca ten podział.

Partia opowiada się również za swobodnym przepływem ludzi, a także polityką wolnego handlu. Popiera zniesienie umów NAFTA, CAFTA i tym podobnych porozumień handlowych, podobnie jak wyjście USA z Światowej Organizacji Handlu oraz NATO[13].

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Partia posiada swoje oddziały we wszystkich pięćdziesięciu stanach, a także w Dystrykcie Kolumbii[14].

W latach 1997-1999 istniała filia w Portoryko. Jej założycielem był Jose Julio Diaz a także prezenter radiowy Frank Worley, który został pierwszym i jedynym przewodniczącym oddziału. W roku 2012 powstała na wyspie strona internetowa, mająca na celu propagować idee głoszone przez Partię Libertariańską[15][16]. Istnieje także oficjalny fanpage oddziału na Facebooku.

Po zamachach 11 września, partyjni aktywiści postanowili o zorganizowaniu akcji o nazwie "Libertarians for Peace". Jej celem jest utrzymanie anty-wojennego podejście partii, a także promowanie tej idei wśród społeczeństwa[17][18].

Jeżozwierz jest drugim logiem Partii Libertariańskiej.

Nazwa i symbole[edytuj | edytuj kod]

Nazwę partii wybrano w 1972 roku. Zastanawiano się pomiędzy "New Liberty Party" a aktualną nazwą[19].

Pierwszą oficjalną dewizą było zdanie Miltona Friedmana, "There ain't no such thing as a free lunch" (często pisane jako skrótowiec "TANSTAAFL"), spopularyzowane przez pisarza Roberta A Heinleina. Aktualna dewiza partii to "The Party of Principle"[20].

Początkowym logiem partii, wybranym w 1972, była czarna strzałka przecinająca skrótowiec TANSTAAFL. Nazwano ją "Libersign". Z czasem jednak zastąpiono to logo wizerunkiem Statuy Wolności, która stała się maskotką oraz symbolem partii[21].

Innym nieoficjalnym symbolem partii jest jeżozwierz. Stworzony w 2006 przez Kevina Breena, jednego z członków grupy do spraw mediów społecznościowych Partii Libertariańskiej. Nowa maskota ma na celu być łatwiejszą do zrozumienia i rozpoznania dla społeczeństwa. Stanowi ona alternatywę dla Statuy Wolności, którą większość ludzi kojarzy bardziej z ikoną patriotyzmu niż wolności[22].

Struktura i działacze[edytuj | edytuj kod]

Przewodniczący Partii Libertariańskiej[edytuj | edytuj kod]

Kandydaci na stanowisko Prezydenta Stanów Zjednoczonych z ramienia Partii Libertariańskiej[edytuj | edytuj kod]

Związani z Partią Libertariańską[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. http://www.lp.org/lnc-leadership
  2. http://archive.lewrockwell.com/orig9/antman1.html
  3. http://archive.lewrockwell.com/orig9/antman1.html
  4. http://www.lp.org/issues/current-issues
  5. http://interlibertarian.altervista.org/INTERLIBERTARIANS/Members_page.html
  6. [1] (dostęp 15.05.2014)
  7. http://www.lp.org/our-history
  8. http://www.cato.org/blog/rip-tonie-nathan-first-woman-receive-electoral-vote
  9. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=1972&f=0&off=0&elect=0
  10. http://uselectionatlas.org/RESULTS/
  11. http://www.meetthenra.org/nra-member/roy-innis
  12. http://www.ballot-access.org/2012/05/gary-johnson-nominated-by-libertarian-party-on-first-ballot/
  13. http://english.cntv.cn/special/2012uselection/20120929/104288.shtml
  14. http://www.lp.org/states
  15. http://www.lpedia.org/Libertarian_Party_of_Puerto_Rico
  16. http://blog.panampost.com/author/frank-worley-lopez/
  17. http://www.libertarians4peace.net/news-2001.html
  18. http://www.libertarians4peace.net/
  19. https://groups.yahoo.com/neo/groups/cp3/conversations/topics/9701
  20. http://facefwd.com/libertarianism/
  21. http://www.lp.org/files/footer-logo.png
  22. http://www.libertarianporcupine.org/history/
  23. http://www.cato.org/publications/commentary/free-radical-libertarian-contrarian-ed-crane-has-run-cato-institute-25-years-way
  24. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=1972&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  25. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=1976&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  26. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=1980&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  27. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=1984&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  28. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=1988&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  29. http://www.biography.com/people/ron-paul-265881#early-life&awesm=~oD6FmCQ7DLOpcy
  30. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=1992&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  31. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=1996&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  32. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=2000&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  33. http://www.ourcampaigns.com/RaceDetail.html?RaceID=378
  34. http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=2004&minper=0&f=0&off=0&elect=0
  35. http://www.ourcampaigns.com/RaceDetail.html?RaceID=191804
  36. http://www.fec.gov/pubrec/fe2008/2008presgeresults.pdf
  37. http://www.ourcampaigns.com/RaceDetail.html?RaceID=486001
  38. http://www.theguardian.com/film/2009/feb/14/clint-eastwood-gran-torino
  39. http://www.nndb.com/people/030/000124655/
  40. http://mises.org/page/1469/Biography-of-Murray-N-Rothbard-19261995
  41. http://www.lewrockwell.com/lrc-blog/kochs-v-soros-a-partial-backstory/
  42. http://www.theadvocates.org/libertarianism-101/libertarian-celebrities/karl-hess-2/
  43. http://reason.com/blog/2013/05/16/libertarian-wrestler-kane-might-be-conte
  44. http://reason.com/blog/2010/09/03/wrestling-with-libertarianism
  45. http://innovate.ucsb.edu/799-richard-stallman-free-software-and-copyleft
  46. http://www.examiner.com/list/popular-libertarians/trey-parker-of-south-park-fame
  47. http://cornellsun.com/blog/2013/09/11/the-non-politics-of-south-park-politics/
  48. http://lpmaryland.org/tag/penn-jillette/
  49. http://web.archive.org/web/20080605040255/http://www.lp.org/media/article_573.shtml

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]