Partnerstwo dla Pokoju

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kraje członkowskie Partnerstwa dla Pokoju

Partnerstwo dla Pokoju (Partnership for Peace) – program określający szczególny rodzaj stosunków łączących państwa członkowskie NATO z krajami aspirującymi do tego miana, a także mechanizm współpracy tychże państw w zakresie ładu, bezpieczeństwa oraz stabilizacji w Europie.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Idea "Partnerstwa dla pokoju" była odpowiedzią na zgłaszaną przez kraje Europy Środkowo-Wschodniej od 1990 r. gotowość wstąpienia do NATO. Zgłoszona została przez amerykańskiego sekretarza obrony Les Aspina podczas konferencji ministrów obrony państw członkowskich NATO w Travemünde w październiku 1993 r. jako propozycja podpisania przez NATO umowy o współpracy obronnej z państwami Europy Środkowo-Wschodniej. Była jednocześnie sygnałem dla Federacji Rosyjskiej (sprzeciwiającej się rozszerzeniu sojuszu), iż integracja kolejnych państw z Paktem Północnoatlantyckim jest realna. Oficjalny dokument zawierający zasady i warunki uczestnictwa w "Partnerstwie dla pokoju" został przyjęty podczas szczytu w Brukseli 10 stycznia 1994. Zaproszenie do udziału w "Partnerstwie dla pokoju" wystosowano do wszystkich krajów europejskich zainteresowanych współpracą z NATO. Do połowy 1995 r. w programie "Partnerstwo dla Pokoju" brało udział 25 państw europejskich.

Uczestnictwo w "Partnerstwie dla pokoju"[edytuj | edytuj kod]

Uczestnictwo w "Partnerstwie dla pokoju" nie było równoznaczne z gwarancjami bezpieczeństwa, jakich NATO udziela swym członkom w myśl art. 5 traktatu waszyngtońskiego. Nie stwarzało ono także formalnych przesłanek do przyjęcia do NATO, choć jak pokazuje przykład Polski, Czech i Węgier ułatwiało przystąpienie do sojuszu.

Obecnie krajami należącymi do "Partnerstwa dla pokoju" są Armenia, Austria, Azerbejdżan, Białoruś, Bośnia-Hercegowina, Czarnogóra, Finlandia, Gruzja, Irlandia, Kazachstan, Kirgistan, Macedonia, Malta, Mołdawia, Rosja, Serbia, Szwecja, Szwajcaria, Tadżykistan, Turkmenistan, Ukraina, Uzbekistan.

Współpraca w ramach "Partnerstwa dla Pokoju"[edytuj | edytuj kod]

Współpraca w ramach "Partnerstwa dla Pokoju" miała na celu:
1. Rozwój współpracy w obszarze bezpieczeństwa
2. Zapewnienie stabilności na kontynencie poprzez:
  • zwiększanie przejrzystości budżetów obronnych
  • umacnianie cywilnej kontroli nad wojskiem
  • wspólne ćwiczenia i planowanie obronne
3. Uzyskiwanie przez partnerów zdolności do współdziałania z NATO w sferze operacji:
  • pokojowe
  • humanitarne
  • inne

Status of Force Agreement PfP[edytuj | edytuj kod]

Cenną inicjatywą NATO, mającą istotne znaczenie dla rozwoju "Partnerstwa dla pokoju" było podpisanie w Brukseli w listopadzie 1995 r. między członkami NATO i innymi państwami uczestniczącymi w Partnerstwie dla Pokoju umowy dotyczącej Sił Partnerstwa dla Pokoju, tzw. SOFA Partnerstwa dla Pokoju (Status Force Agreement PfP). Roboczym forum "Partnerstwa dla pokoju" jest Polityczno-Wojskowy Komitet Kierujacy oraz Komórka Koordynacji Partnerstwa.

Indywidualne programy partnerstwa[edytuj | edytuj kod]

W ramach "Partnerstwa dla pokoju" poszczególne państwa podpisują indywidualne programy współpracy z NATO, w ramach których wykonywane są m.in. ćwiczenia wojskowe. Polska jako pierwsza podpisała tego typu dokument.

Stosunek Polski do "Partnerstwa dla pokoju"[edytuj | edytuj kod]

Po przystąpieniu do NATO 12 marca 1999 r. znaczenie przesłania "Partnerstwa dla Pokoju" nie uległo zmianie w polityce zagranicznej Polski, czego dowodem jest uczestnictwo w wielu wspólnych przedsięwzięciach, np. udział w międzynarodowych ćwiczeniach CMX-98 z zakresu postępowania w sytuacjach kryzysowych. Za pośrednictwem "Partnerstwa dla Pokoju" Polska przekazała swoje doświadczenia takim państwom jak Litwa czy Ukraina.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]