Partytura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Orchestra score.jpg

Partytura (wł. partitura) – zapis nut. Do lat 70. podstawowy sposób zapisu muzyki zespołowej instrumentalnej, lub instrumentalno-wokalnej. W partyturze notowane są za pomocą pisma muzycznego partie wszystkich instrumentów i głosów potrzebnych do wykonania utworu, określenia dynamiczne, agogiczne oznaczenie metrum itp. Pojęcie "partytura" odnosi się (inaczej niż np. angielskie score) wyłącznie do zapisu utworów przeznaczonych na wiele instrumentów. O zanotowanym utworze na jeden instrument mówi się po prostu "nuty". Partyturę więc ma przed sobą dyrygent, natomiast poszczególni muzycy mają do dyspozycji zapis swojej partii.

Głosy poszczególnych instrumentów notowane są jeden nad drugim, dzięki czemu przeglądając partyturę można wyobrazić sobie brzmienie instrumentów grających jednocześnie. Pierwsze próby symultanicznego zapisywania głosów pochodzą z IX wieku (Musica enchiriadis), jednak zapis partyturowy upowszechnił się dopiero u schyłku wieku XVI. We współczesnych partyturach można spotkać także specjalne oznaczenia dla reżyserów dźwięku, dotyczące m.in. ustawień filtrów i głębokości pogłosu. Nuty na jeden instrument, który gra w orkiestrze lub zespole kameralnym, nazywa się głosem (orkiestrowym).

Kolejność[edytuj | edytuj kod]

W nawiasach okrągłych włoskie nazwy instrumentów, w nawiasach trójkątnych końcówka liczby mnogiej (np. Flauto❮i❯ piccolo❮i❯ l. poj. = Flauto piccolo, l. mn. = Flauti piccoli) oraz skrót partyturowy.

We wczesnych utworach można zobaczyć zapis połączonych głosów wiolonczeli i kontrabasu, którego nazwa to basy (Basso❮i❯, Bs.).

Gitara basowa notowana jest zawsze poniżej zestawu perkusyjnego. Czasem pięciolinię tych instrumentów można spotkać na dole partytury, poniżej smyczków, co jest nawiązaniem do dawnej praktyki basso continuo przy czym rolę grupy b.c. przejęła sekcja rytmiczna. W każdej grupie instrumenty notowane są od najwyższych (na górze), po najniższe (na dole). Grupy instrumentów łączone są akoladą i posiadają wspólne kreski taktowe.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło partytura w Wikisłowniku