Pastuchów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pastuchów
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat świdnicki
Gmina Jaworzyna Śląska
Strefa numeracyjna (+48) 74
Tablice rejestracyjne DSW
SIMC 0852559
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Pastuchów
Pastuchów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pastuchów
Pastuchów
Ziemia 50°57′N 16°27′E/50,950000 16,450000Na mapach: 50°57′N 16°27′E/50,950000 16,450000

Pastuchów (niem. Puschkau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Jaworzyna Śląska.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy pastuch, pasterz [1]. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako pierwotną zanotowaną nazwę miejscowości Pastuchow podając jej znaczenie "Hirtendorf" - "Wieś pasterzy, pastuchów"[1]. Wiąże się ona prawdopodobnie z pasterstwem, którym zajmowali się mieszkańcy. Nazwa miejscowości została później zgermanizowana na Puschkau[1] i utraciła pierwotne znaczenie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[2]:

  • kościół parafialny pw. św. Barbary, zbudowany około połowy XIII w. z kamienia łamanego, w stylu późnoromańskim, powiększony w XVIII w. o wieżę zachodnią. Jest to budowla jednonawowa z kwadratowym prezbiterium zakończonym absydą sklepioną półkopułą. W prezbiterium założono sklepienia krzyżowo-żebrowe wsparte na narożnych kolumienkach. W zachodniej ścianie nawy zachował się skromny portal uskokowy. W prezbiterium widnieje późnogotyckie tabernakulum i kamienna chrzcielnica
  • zespół dworsko-folwarczny (nr 2), z 1565 r., przebudowany w drugiej połowy XIX w.:
    • wieża mieszkalno-obronna z XV wieku[3], pierwotny średniowieczny zamek wodny z wieża mieszkalną został rozbudowany w 1565 r., wówczas do wieży dostawiono skromny renesansowy pałac-dwór[4]
    • dwór
    • ogród
    • teren folwarku

zabytki nieistniejące:

  • kościół ewangelicki, zburzony w latach 60. XX w.
  • cukrownia Pastuchów (Fabrik von Kramsta & Söhne in Puschkau), powstała w 1838. Założycielami byli Eduard i Georg Gotlieb Kramstowie. W 1844 produkty zakładu otrzymały nagrody na wystawie Deutschen Gewerbeausstellung w Berlinie za najwyższą ich jakość. Po II wojnie wysoką jakość produktu zachowano - prowadzono m.in. produkcję eksportową. W 2004 koncern Südzucker Polska S.A. zamknął fabrykę. Był to najdłużej funkcjonujący zakład produkcyjny w powiecie świdnickim. Po założeniu pozostały pojedyncze zabudowania i komin. Z Jaworzyną Śląską łączyła cukrownię bocznica kolejowa, która obecnie wykorzystywana jest przez jaworzyńskie Stowarzyszenie Miłośników Kolei[5][6].

Zobacz[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 12.
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 8.10.2012]. s. 160,161.
  3. Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 288
  4. *** Pastuchów *** Zamki Polski *** Pastuchów ***
  5. Labiryntarium
  6. SMK

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rezydencje ziemi świdnickiej, zespół redakcyjny: W. Rośkowicz, S. Nowotny, R. Skowron, Świdnica 1997, s. 43.

Linki[edytuj | edytuj kod]