Patareni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Patarenizm to zewnętrzna (nie używana w Bośni) nazwa Kościoła Bośniackiego w XI-XV wieku. Istnieje kilka hipotez dotyczących genezy patarenizmu (np. według jednej z nich, miał być to odłam sekty bogomilców), choć zachowało się bardzo mało danych w tym temacie. Wyrasta najprawdopodobniej z systemu zakonnego św. Bazylego (święty prawosławny, ale jego zakonnicy uznawali zwierzchnictwo Rzymu), zniekształconego z powodu izolacji od kościoła rzymskiego, osłabienia kościoła bizantyjskiego i mocnych wpływów pobliskiej herezji. Patarenizm był silną państwową religią, której kapłanami byli głównie arystokraci. Działalność tego heretyckiego - względem chrześcijaństwa - ruchu była tępiona przez panujących wówczas w Bośni Węgrów; krucjaty przeciwko sekcie proklamowali też papieże Innocenty III i Honoriusz III. W XIII w. jako drugie oficjalne i jedyne obok prawosławia legalne wyznanie w Bośni uznano katolicyzm, jednak ruch działał w podziemiu przez kolejne dwa wieki. Patarenizm osłabiła dominikańska inkwizycja, pojawienie się franciszkanów (którzy zostają po najeździe tureckim), fakt, że w połowie XV w. ówczesny djed – głowa kościoła bośniackiego przechrzcił się na prawosławie. Rozpadu dokończyli Turcy, m.in. rozprawiając się z arystokracją, która przewodniczyła kościołowi bośniackiemu. Szczątki sekty przetrwały jednak aż do XIX w. Za jej ostatnich wyznawców uznawana jest rodzina Hefer, która w 1866 r. przeszła na islam[1].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Henryk Zdanowski, Belgradzkie ABC, Warszawa 1966, s. 153. Autor przyporządkowuje Kościół Bośniacki do bogomilizmu, także rodzinę Hefer określa jako bogomiłów.