Patomorfologia
|
|
Ten artykuł może zawierać twórczość własną lub niezweryfikowane dane. Pomóż Wikipedii poprawić artykuł na postawie weryfikowalnych źródeł. |
| Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Patomorfologia - dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem, klasyfikacją oraz czynnikami prognostycznymi chorób na podstawie zmian morfologicznych w tkankach i narządach. Jako dyscyplina teoretyczna wywodzi się z anatomii patologicznej, zajmującej się badaniem odstępstw od prawidłowej budowy ciała.
Patomorfologia jest interdyscyplinarna, to znaczy bierze udział w diagnostyce i leczeniu chorób wielu specjalności, poczynając od onkologii poprzez wszystkie zabiegowe działy medycyny, a kończąc na dermatologii oraz pracach badawczych.
Zazwyczaj pacjent nie spotyka się bezpośrednio z lekarzem patomorfologiem pracującym w warunkach laboratoryjnych. Szczególnym działem patomorfologii (dawniej nazywanej anatomią patologiczną), jest histopatologia, zajmująca się badaniem i rozpoznawaniem zjawisk mikroskopowych, zachodzących w komórkach oraz tkankach organizmu wskutek różnych schorzeń. Wraz z postępem technologicznym możliwości praktycznego wykorzystania histopatologii w praktyce wciąż rosną. Badania materiału tkankowego (pobranych wycinków, usuniętych narządów lub ich fragmentów) pozwalają rozpoznawać i oceniać stopień zaawansowania chorób nowotworowych, wielu schorzeń zapalnych i zwyrodnieniowych, monitorować skuteczność terapii, stwierdzić przyczynę zgonu. W krajach o zaawansowanym poziomie medycyny rozpoznanie jednostki chorobowej przez lekarza histopatologa jest jednym z podstawowych kryterium, na podstawie którego lekarze klinicyści podejmują decyzje o sposobie leczenia pacjenta. W Polsce pracuje około 500 patomorfologów, a np. w Wielkiej Brytanii jest ich około 3000 z wciąż rosnącym zapotrzebowaniem.
Obecnie patomorfologia jest częścią bardziej ogólnej nauki o chorobach (patologii). Jednocześnie jest nauką stosowaną i podstawową specjalizacją lekarską, wykorzystującą szeroki zestaw metod (biopsje, mikroskopia wraz z cyfrową analizą obrazu, mikroskopia wirtualna, telemedycyna, cytochemia i histochemia, biologia molekularna, sekcja zwłok i in.), niezastąpioną zwłaszcza we współczesnej diagnostyce chorób nowotworowych. Odgrywa ona istotną rolę nie tylko w procesie formułowania ostatecznego rozpoznania - ma również duży udział w ocenie czynników ryzyka, stopnia zaawansowania choroby (grading, staging) oraz prognozowaniu i nadzorowaniu chorych.
Patomorfologii nie powinno mylić się z medycyną sądową (ang. forensic pathology), która w Polsce jest odrębną dyscypliną medyczną i mimo podobieństwa metod (badania pośmiertne i histopatologiczne) ma zasadniczo odmienne cele.