Patriarchat Konstantynopolitański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Patriarchat Konstantynopolitański
Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως
Oikoumenikòn Patriarcheîon Konstantinoupóleos
Sobór św. Jerzego w Stambule
Sobór św. Jerzego w Stambule
Państwo  Turcja
 Grecja
Siedziba Konstantynopol
Data powołania 330
Wyznanie prawosławne
Kościół Cerkiew prawosławna
Sobór Grobu Świętego Sobór św. Jerzego w Stambule
Patriarcha Bartłomiej I
Dane statystyczne
Liczba wiernych ok. 5,3 mln
Liczba osób zakonnych ok. 1800
Liczba parafii 525 w USA; 117 w Australii; 6 w Turcji
Położenie na mapie Turcji
Ziemia 41°01′45,0000″N 28°57′06,0000″E/41,029167 28,951667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Patriarchat Konstantynopolitański (Ekumeniczny) (gr. Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως, Oikoumenikòn Patriarcheîon Konstantinoupóleos, tur. Rum Ortodoks Patrikhanesi) – starożytny Kościół, którego początki sięgają czasów apostolskich. Zgodnie z Tradycją, został założony przez apostoła Andrzeja, który głosił Ewangelię w Azji Mniejszej, w okolicach Morza Czarnego, Tracji i Achai. Z tego też powodu Patriarchat Ekumeniczny ustanowił dzień pamięci świętego (30 listopada, 13 grudnia) dniem Tronu Patriarszego. Apostolskość tego Kościoła jest również związana z osobą apostoła i ewangelisty Jana Teologa, który nauczał w Azji Mniejszej. Napisaną przez siebie Apokalipsę zaadresował on do „siedmiu kościołów w Azji”: w Efezie, Smyrnie, Pergamonie, Tiatyrze, Sardes, Filadelfii i Laodycei, które od IV wieku znajdują się w jurysdykcji Konstantynopola. W rzeczywistości początki tego Kościoła zbiegają się z ustanowieniem w Konstantynopolu stolicy cesarstwa rzymskiego w 330. W tym też okresie wyłączono Konstantynopol z jurysdykcji metropolii Heraklei i przyznano jego biskupowi honorowe pierwszeństwo zaraz po Rzymie.

W ciągu stuleci Kościół Bizancjum odgrywał i wciąż odgrywa bardzo znaczącą rolę w prawosławnym świecie. Od czasów wielkiej schizmy w 1054, patriarcha ekumeniczny jest honorowym przywódcą prawosławia, noszącym tytuł „primus inter pares”. Jego rolą jest inicjowanie i koordynowanie działań pomiędzy Kościołami lokalnymi, zwoływanie panprawosławnych soborów i spotkań oraz prowadzenie dialogu z przedstawicielami innych wyznań i religii. Od 1991, na czele Kościoła stoi patriarcha Bartłomiej I noszący tytuł Arcybiskupa Konstantynopola Nowego Rzymu i Patriarchy ekumenicznego. Patriarcha Bartłomiej, 270 patriarcha w 2000-letniej historii Kościoła, jest znany ze swej działalności na rzecz pojednania chrześcijan, dialogu międzyreligijnego i ochrony środowiska naturalnego. W jego jurysdykcji znajduje się 5 diecezji w europejskiej części Turcji (ok. 30 tys. wiernych), 35 w północnej Grecji, 10 na greckich wyspach a także wiele w Europie, obu Amerykach (ponad 2 mln wiernych), Azji, Australii i Nowej Zelandii. Połączone są one w większe jednostki administracyjne:

  1. Arcybiskupstwo Konstantynopola
  2. Autonomiczny Fiński Kościół Prawosławny
  3. Estoński Apostolski Kościół Prawosławny
  4. Metropolia Chalcedonu (Turcja)
  5. Metropolia Derkosu (Turcja)
  6. Metropolia Wysp Książęcych
  7. Metropolia wysp Imbros i Tenedos
  8. Autonomiczny Kościół Krety
  9. Metropolia wyspy Rodos
  10. Metropolia wyspy Kos
  11. Metropolia wyspy Karpathos
  12. Metropolia wysp Leros i Kalimnos
  13. Archidiecezja Ameryki
  14. Arcybiskupstwo Ameryki Północnej i Południowej
  15. Arcybiskupstwo Nowej Zelandii i Australii
  16. Arcybiskupstwo Thyatyry i Wielkiej Brytanii
  17. Metropolia Hongkongu i południowo-wschodniej Azji
  18. Metropolia Niemiec
  19. Metropolia Austrii i Węgier
  20. Metropolia Hiszpanii i Portugalii
  21. Metropolia Szwecji i całej Skandynawii
  22. Metropolia Włoch i Morza Śródziemnego
  23. Metropolia Panamy
  24. Arcybiskupstwo Szwajcarii
  25. Metropolia Belgii, Luksemburga i Dolnych Krain
  26. Amerykańska Karpato-Rusińska Diecezja
  27. Ukraiński Kościół Prawosławny w Ameryce
  28. Ukraiński Kościół Prawosławny Stanów Zjednoczonych
  29. Ukraiński Kościół Prawosławny Kanady
  30. Albańska Prawosławna Diecezja Ameryki
  31. Zachodnioeuropejski Egzarchat Parafii Rosyjskich

Patriarcha ekumeniczny sprawuje również pieczę nad takimi ośrodkami monastycznymi jak Atos i Patmos. Natomiast w Chambésy w Szwajcarii, Patriarchat posiada Centrum Prawosławne, ważny ośrodek akademicki, miejsce spotkań prawosławnych z całego świata. Kościół posiada także własne szkoły teologiczne i wydawnictwa m.in. Holy Cross Greek Orthodox School of Theology, czy też słynną Szkołę Teologiczną na Chalki, zamkniętą przez Turków w 1971. Liczbę wiernych Patriarchatu Ekumenicznego szacuje się na 7 mln. Siedziba patriarchy znajduje się na Fanarze w Turcji, jednak jej przyszłość jest wciąż bardzo niepewna w związku z ogromną presją rządu tureckiego na patriarchę, by opuścił kraj.