Patricia Neal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Patricia Neal
Neal w 2007 roku podczas Tribeca Film Festival w Nowym Jorku
Neal w 2007 roku podczas Tribeca Film Festival w Nowym Jorku
Imię i nazwisko Patsy Louise Neal
Data
i miejsce urodzenia
20 stycznia 1926
Packard
Data
i miejsce śmierci
8 sierpnia 2010
Edgartown
Zawód aktorka
Współmałżonek Roald Dahl (1953–1983)
Lata aktywności 1949−2009
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Patsy Louise Neal (ur. 20 stycznia 1926 w Packard, zm. 8 sierpnia 2010 w Edgartown, na wyspie Martha's Vineyard[1]) − amerykańska aktorka, laureatka Oscara, nagród BAFTA oraz Złotego Globu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Neal urodziła się jako Patsy Louise Neal, w Packard, w hrabstwie Whitley County, w stanie Kentucky, jako córka Williama Burdette'a Neala i Eury Mildred Petrey. Neal miała brata oraz siostrę. Dorastała w Knoxville, w stanie Tennessee, gdzie uczęszczała do Knoxville High School. Studiowała na wydziale dramatycznym na Northwestern University.

Po przeprowadzce do Nowego Jorku, rozpoczęła swoją pierwszą pracę jako dublerka w broadwayowskiej produkcji The Voice of the Turtle. Następnie pojawiła się w Another Part of the Forest (1946), zdobywając nagrodę Tony dla najlepszej aktorki drugoplanowej w sztuce, podczas pierwszej ceremonii wręczenia nagród Tony.

Neal w filmie The Fountainhead, 1949.

W 1949 roku, Neal zadebiutowała w filmie John Loves Mary. Jej pojawienie się w tym samym roku w filmie The Fountainhead zapoczątkowało związkiem z aktorem Garym Cooperem. Później zagrała w klasyku kina fantastycznonaukowego, obrazie Dzień, w którym zatrzymała się Ziemia (1951), w reżyserii Roberta Wise'a, gdzie partnerowała Michaelowi Rennie.

W 1952 roku, aktorka przeżyła załamanie nerwowe, po tym jak zakończył się jej związek z Cooperem. Aktorka opuściła Hollywood, i wróciła do Nowego Jorku, gdzie występowała w broadwayowskiej sztuce The Children's Hour. Występowała również w Roomful of Roses w 1955 roku i jako matka w The Miracle Worker w 1959 roku. Do filmu powróciła rolą w Twarz w tłumie (1957), zagrała również w słynnym Śniadaniu u Tiffany'ego (1961), u boku Audrey Hepburn.

W 1963 roku, Neal otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki za rolę w filmie Hud, syn farmera, gdzie zagrała u boku Paula Newmana. Za rolę w tym filmie otrzymała również nominację do Złotego Globu oraz nagrodę BAFTA. Trzy lata później, w 1965 roku wraz z Johnem Wayne'em występuje w filmie Otto Premingera Wojna o ocena, za który otrzymuje swoją drugą nagrodę BAFTA.

W 1965 roku otrzymała propozycję zagrania roli pani Robinson w filmie Absolwent, jednak aktorka zapadła w śpiączkę na ponad trzy tygodnie, co uniemożliwiło jej granie w filmach. Film telewizyjny The Patricia Neal Story pokazuje m.in. jej rehabilitację po tej chorobie oraz powrót do aktorstwa, który nastąpił w 1968 roku, kiedy to Neal występuje w filmie The Subject Was Roses, za który otrzymuje nominację do Oscara.

W późniejszym okresie zagrała Olivię Walton w filmie telewizyjnym The Homecoming: A Christmas Story (1971), który był odcinkiem pilotażowym serialu The Waltons. Choć otrzymała Złoty Glob za swój występ, nie została zaproszona do odtworzenia roli w serialu telewizyjnym. Następnie Neal zagrała owdowiałą, umierającą matkę, która próbuje znaleźć dom dla trójki swoich dzieci, w odcinku serialu NBC Domek na prerii.

W Knoxville działa centrum rehabilitacji dla osób po udarze mózgu jej imienia. Patricia Neal Rehabilitation Center w Fort Sanders Regional Medical Center został założony w 1978 roku. W roku 2006 aktorka grała w reklamie, promującej centrum.

W 1999 roku zagrała tytułową rolę ciotki Cookie w filmie Roberta Altmana Kto zabił ciotkę Cookie?.

Aktorka zmarła w swoim domu na wyspie Martha's Vineyard na raka płuc, 8 sierpnia 2010 roku, w wieku 84 lat.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Patricia Neal i Roald Dahl w 1954 roku.

Podczas realizacji filmu The Fountainhead (1949), Neal miała romans z swoim filmowym mężem, Garym Cooperem, którego poznała w 1947 roku. Ona miała wówczas 21 lat, Cooper 46. W 1950 roku, żona Coopera, Veronica, dowiedziawszy się o romansie męża, wysłała telegram do Neal, w którym domagała się jego natychmiastowego zakończenia. Neal zaszła w ciążę z Cooperem, ale ten namówił ją do przerwania ciąży.

Sprawa zakończyła się, ale córka Coopera, Maria (obecnie Maria Janis Cooper, ur. 1937), splunęła na Patricię w miejscu publicznym. Pięć lat po śmierci Coopera, Maria i jej matka Veronica, pogodziła się z Neal.

Neal poznała brytyjskiego pisarza Roalda Dahla podczas kolacji u Lillian Hellman w 1951 roku. Pobrali się 2 lipca 1953, w Trinity Church w Nowym Jorku. Para miała piątkę dzieci: Olivię Twenty (1955-1962, dziecko zmarło na odrę mózgu), Chantal Tessę Sophię (ur. 1957), Thea Matthew (ur. 1960; gdy miał cztery miesiące, został potrącony przez taksówkę), Ophelię Magdalenę (ur. 1964) i Lucy (ur. 1965).

W czasie ciąży z Lucy w 1965 roku, Neal pękł tętniak mózgu, co spowodowało zapadnięcie w śpiączkę na trzy tygodnie. 4 sierpnia 1965 roku, urodziła zdrową córkę. Neal i Dahl byli małżeństwem przez trzydzieści lat, małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1983 roku, po ujawnieniu romansu Dahla z przyjaciółką rodziny, Felicity Crosland.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 2009: Mija czas (Flying By) jako Margie
  • 2000: For the Love of May jako Babcia May
  • 1999: Kto zabił ciotkę Cookie? (Cookie's Fortune) jako Jewel Mae "Cookie" Orcutt
  • 1993: Heidi jako Babcia
  • 1993: Rozdarta cisza (A Mother's Right: The Elizabeth Morgan Story) jako Antonia Morgan
  • 1990: Caroline? jako Panna Trollope
  • 1989: Życie bez blasku (An Unremarkable Life) jako Frances McEllany
  • 1984: Shattered Vows jako Siostra Carmelita
  • 1984: Love Leads the Way: A True Story jako Pani Frank
  • 1981: Upiorna opowieść (Ghost Story) jako Stella Hawthorne
  • 1979: Przeprawa (The Passage) jako Ariel Bergson
  • 1979: Na Zachodzie bez zmian (All Quiet on the Western Front) jako Matka Paula
  • 1978: A Love Affair: The Eleanor and Lou Gehrig Story jako Pani Gehrig
  • 1978: The Bastard jako Marie Charboneau
  • 1977: Gniazdo wdów (Nido de viudas) jako Lupe
  • 1977: Tail Gunner Joe jako Senator Margaret Chase Smith
  • 1976: The American Woman: Portraits of Courage jako Narrator
  • 1975: Eric jako Lois Swensen
  • 1975: Hay que matar a B. jako Julia
  • 1974: Things in Their Season jako Peg Gerlach
  • 1973: Baxter! jako Dr Clara Clemm
  • 1973: Happy Mother's Day, Love George jako Cara
  • 1971: Nocny jeździec (The Night Digger) jako Maura Prince
  • 1971: The Homecoming: A Christmas Story jako Olivia Walton
  • 1968: The Subject Was Roses jako Nettie Cleary
  • 1965: Wojna o ocean (In Harm's Way) jako Siostra porucznik Maggie Haynes
  • 1964: Psyche '59 jako Alison Crawford
  • 1963: Hud, syn farmera (Hud) jako Alma Brown
  • 1962: Westinghouse Presents: That's Where the Town Is Going jako Ruby Sills
  • 1961: Śniadanie u Tiffany'ego (Breakfast at Tiffany's) jako Pani Failenson / Emily Eustace (2-E)
  • 1961: Special for Women: Mother and Daughter jako Ruth Evans
  • 1960: Strindberg on Love jako The Mistress
  • 1957: Twarz w tłumie (A Face in the Crowd) jako Marcia Jeffries
  • 1954: Stranger from Venus jako Susan North
  • 1954: La Tua donna jako Hrabina Germana de Torri
  • 1952: Washington Story jako Alice Kingsley
  • 1952: Kurier dyplomatyczny (Diplomatic Courier) jako Joan Ross
  • 1952: Something for the Birds jako Anne Richards
  • 1951: Raton Pass jako Ann Challon
  • 1951: Operacja Pacyfik (Operation Pacific) jako Mary Stuart
  • 1951: Dzień, w którym zatrzymała się Ziemia (The Day the Earth Stood Still) jako Helen Benson
  • 1951: Week-End with Father jako Jean Bowen
  • 1950: Bright Leaf jako Margaret Jane Singleton
  • 1950: Three Secrets jako Phyllis Horn
  • 1950: The Breaking Point jako Lenora Charles
  • 1949: The Fountainhead jako Dominique Francon
  • 1949: John Loves Mary jako Mary McKinley
  • 1949: The Hasty Heart jako Siostra Parker
Seriale telewizyjne
  • 1990: Napisała: Morderstwo (Murder, She Wrote) jako Milena Maryska
  • 1984: Glitter jako Madame Lil
  • 1975: Domek na prerii (Little House on the Prairie) jako Julia Sanderson
  • 1975: Movin' On
  • 1974: Kung Fu jako Sara Kingsley
  • 1972: Ghost Story jako Ellen Alexander
  • 1963: Espionage jako Jeanne
  • 1963: Ben Casey jako Dr Louise Chapelle
  • 1962: Zero One jako Margo
  • 1962: Nietykalni (The Untouchables) jako Maggie Storm
  • 1962: Checkmate jako Fran Davis
  • 1962: Drama 61-67 jako Beebee Fenstermaker
  • 1960: Play of the Week jako Mistress
  • 1959: Rendezvous jako Kate Merlin
  • 1958: Pursuit jako Pani Conrad
  • 1958: Suspicion jako Paula Elgin
  • 1957-1958: Playhouse 90 jako Margaret / Rena Menken
  • 1956: Matinee Theater
  • 1955: Omnibus jako Herodias
  • 1954: Goodyear Television Playhouse
  • 1954-1958: Studio One jako Miriam Leslie

Przypisy

  1. Zmarła znana aktorka Patricia Neal (pol.). rp.pl, 2010-08-10. [dostęp 2013-06-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Anne Bancroft
za Cudotwórczyni
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1964
za Hud, syn farmera
Następca
Julie Andrews
za Mary Poppins
Poprzednik
Anne Bancroft
za Zjadacz dyń
BAFTA dla Najlepszej aktorki zagranicznej
1966
za Wojna o ocean
Następca
Jeanne Moreau
za Viva Maria!
Poprzednik
Anne Bancroft
za Cudotwórczyni
BAFTA dla Najlepszej aktorki zagranicznej
1964
za Hud, syn farmera
Następca
Anne Bancroft
za Zjadacz dyń